Programma Aanpak Stikstof

Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) is vanaf 2015 een programma van de Nederlandse overheid betreffende de bescherming van natuurgebieden van het Europese Natura 2000 programma.[1] Het programma omvatte maatregelen om de stikstofdepositie in de aangewezen natuurgebieden te verminderen om zo stikstofproblematiek tegen te gaan. In 2019 werden vergunningen op basis van het PAS ongeldig verklaard, wat leidde tot de stikstofcrisis.

OntstaansgeschiedenisBewerken

In 2008 schoot de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State het Toetsingskader ammoniak en Natura 2000 af, waardoor vergunningsaanvragen waarbij stikstof vrijkomt moeilijker behandeld konden worden.[2] PvdA-Kamerlid Diederik Samson en CDA-Kamerlid Ger Koopmans voegden daarom in 2009 een amendement over de stikstofaanpak toe aan de Crisis- en herstelwet.[3][4] Door ambtenaren van het ministerie van Economische Zaken werd dit in 2011 omgezet in het Programma Aanpak Stikstof, gesteund door staatssecretaris Henk Bleker. In 2011 en later nogmaals in 2012 uitte de Commissie voor de milieueffectrapportage zich kritisch op het voorstel, wat volgens hen juridisch onhoudbaar was. Ook rapporten van de Raad van State en de Commissie Versnelling en Verbetering Besluitvorming Infrastructuur kwamen tot dezelfde conclusie. Uiteindelijk wist staatssecratis Sharon Dijksma in 2014 het wetsvoorstel aangenomen te krijgen, waarna het programma in 2015 inging.[2]

WerkingBewerken

Het Programma Aanpak Stikstof beoogde zowel de bestaande overmaat aan stikstofverbindingen in natuurgebieden te verwijderen als ook nieuwe deposities in natuurgebieden te verminderen. Het PAS werd tevens bij het verlenen van vergunningen gebruikt, waarbij vooruitgelopen werd op toekomstige vermindering van de stikstofdepositie.[5]

Ongeldigheid vergunningen (2019)Bewerken

De Raad van State stelde een aantal prejudiciële vragen aan het Europees Hof,[6] dat in november 2018 nadere uitleg gaf over de relevante bepalingen van de Habitatrichtlijn. Op 29 mei 2019 sprak de Raad van State op basis daarvan dat het gebruik van de PAS bij vergunningverlening ongeldig was vanwege het vooruitlopen op toekomstige vermindering van de stikstofdepositie.[7][8] De ongeldigheid van de PAS leidde tot de stikstofcrisis, omdat zo'n 18.000 plannen voor ruimtelijke ontwikkeling of vergunningen voor bedrijven moesten worden stilgelegd.[9]

PAS-meldersBewerken

Op 28 februari 2022 startte en publiceerde de overheid het legalisatieprogramma PAS-meldingen in de Staatscourant. Dit geschiedde na een uitspraak op 19 januari 2022 door de Raad van State, waardoor de meldingen alsnog openbaar werden.[10]In het legalisatieprogramma staat beschreven op welke wijze er toestemming verleend kan worden voor vergunningsplichtige activiteiten en welke maatregelen nodig zijn voor het creëren van stikstofruimte.[11] Het doel is op termijn de meldingen te legaliseren.[12][13] Op 15 juli 2022 trok het kabinet versneld 250 miljoen uit voor legalisatie van PAS-melders.[14]

Zie ookBewerken