Hoofdmenu openen
Nederlands wereldwijd
Vlag van België Vlag van Nederland Vlag van Suriname Vlag van Aruba Vlag van Curaçao Vlag van Sint Maarten
Dutchspeakersworldwide.png

Nederlands:

Nederlandse creoolse talen:

Portaal  Portaalicoon  Nederlands

In Noord-Frankrijk (Frans-Vlaanderen) wordt in het gebied rond en ten zuiden van Duinkerke (de Franse Westhoek) nog het Frans-Vlaams als moedertaal gesproken door een klein deel van, en dan vooral ouderen onder de bevolking. Dit gebied hoort, samen met een groot deel van Noord-Frankrijk (Frans-Vlaanderen, Frans-Henegouwen, Artesië en het deel van Picardië boven de Somme), historisch gezien bij de Nederlanden (Franse Nederlanden).

Taalverhoudingen in de Franse Westhoek in 1874 en 1972

Tegenwoordig en schoolstatusBewerken

Sinds de Franse Revolutie werd het gebruik van Nederlands of Vlaams in het openbaar bestuur van het betrokken gebied verboden. Nadien werd toenemende druk uitgeoefend op de dorpsgeestelijkheid om ook in de kerk in het Frans te preken, en de persoonlijke zielzorg ook in die taal te gaan verrichten. Dat laatste stuitte enkele decennia nog op de onverstaanbaarheid van het Frans voor de meeste parochianen. Het onderwijs moest dat veranderen en tegen het lijdelijke verzet van de geestelijkheid in werd stap voor stap het Frans in de school verplicht gesteld. Na het midden van de 19de eeuw was het Vlaams als hulptaal voor onderwijzers om zich verstaanbaar te kunnen maken ook verboden. In het begin van de 20ste eeuw werd de jongste generatie primair Franstalig omdat hun tweetalige ouders 'als goede Fransen' de Franse taal thuis gingen overdragen. Na de Tweede Wereldoorlog verdwijnt het Vlaams als informeel communicatiemiddel. De laatsten van de oudere generatie die Vlaams nog als thuistaal leerden zijn dan gestorven. Na enkele voorzichtige en eerst bestreden aanzetten in de jaren zeventig van die eeuw, werd sinds de jaren zeventig de Nederlandse taal weer toegestaan, echter als lesvak. Dit Nederlands kan echter niet meer functioneren als een ondersteuning van de inmiddels verdwenen Vlaamse volkstaal. Nederlands is een buitenlandse 'vreemde taal' die de Franstalige kinderen kunnen leren naast met name Engels. De belangstelling ervoor wordt gemotiveerd door de (economische) contacten van de regio Nord met West-Vlaanderen. Terwijl tot een eeuw geleden nog vele duizenden Vlamingen naar het noorden van Frankrijk trokken op zoek naar werk, is die regio nu een achterstandsgebied geworden en zoeken Frans-Vlamingen toenemend contact en werkgelegenheid over de staatsgrens in België. Zie voor de geschiedenis van het Vlaams-Nederlands in Frankrijk Frans-Vlaams. Vooral in het noorden van Frankrijk, waar de Vlaams-Nederlandse cultuur nog als folkloresubstraat aanwezig is, wordt hiervan gebruikgemaakt. De onderwijspolitiek in Frankrijk was twee eeuwen lang gericht op het doen verdwijnen van de niet-Franse talen en dialecten. Vooral het Nederlands en het Duits (in Elzas-Lotharingen) werden gediskwalificeerd als 'traditioneel vijandig aan de Franse cultuur'. Sinds de jaren 70 wordt toegestaan dat 'vreemde talen' facultatief als lesvak gegeven worden. De noodzakelijke faciliteiten bleven nog wel een tijdlang achterwege maar op dit moment volgen enkele duizenden leerlingen Nederlands op Franse scholen, zowel op basisscholen als middelbare scholen. Dit is ruim 25 % mee dan vijf jaar geleden[wanneer?]. In het schooljaar 2005-2006 hebben 6.800 jongeren gekozen om Nederlands als tweede of derde taal te leren. Van hen zitten er ongeveer 2.000 leerlingen op middelbare scholen en 4.800 op basisscholen. Het aantal basisscholen dat Nederlands aanbiedt is in de afgelopen 25 jaar gestegen van nul tot 72. Verder zijn er in heel Frankrijk achttien universiteiten waar Nederlands als vreemde taal kan worden gevolgd. De universiteiten met een programma Nederlands liggen verspreid over héél Frankrijk en niet alleen in het noorden. Er zijn slechts 50 studenten die Nederlands als hoofdvak hebben maar daarnaast volgen 1.350 studenten Nederlands als bijvak. Er zijn meer Fransen mensen in Frankrijk die aan een universiteit Nederlands studeren dan Nederlanders die een Nederlandse universitaire opleiding Frans volgen.[bron?]

 
taalgrens in Frankrijk

Het gebied waar Nederlands populairder wordt is vooral de regio Nord-Pas-de-Calais. Maar ook daarbuiten, zoals op een hotelschool in de Franse Ardennen, leren mensen Nederlands. In het voortgezet, secundair onderwijs kan men in het vierde jaar Nederlands kiezen als keuzevak. Vanaf dan krijgen de leerlingen drie uren Nederlands in de week. In Armentiers, bij Lille (Rijsel) wordt niet alleen Nederlands gegeven, maar wordt er ook aardrijkskunde en geschiedenis in het Nederlands onderwezen.

Zie ookBewerken