Mortierbom

Vuurwerk

Mortierbommen (mortiervuurwerk, vaak shells genoemd) behoren tot de zwaarste soort vuurwerk. In veel landen, waaronder Nederland en België, gelden ze als professioneel vuurwerk en worden ze niet aan particulieren verkocht. De mortierbommen hebben doorgaans een ronde of cilindrische vorm. De diameter wordt meestal uitgedrukt in inches, en als maataanduiding gebruikt. Een veelvoorkomende misvatting is dat de mortierbom een mortier is. Echter, de buis waarmee de mortierbom wordt afgeschoten is de mortier, de mortierbom is de lading.

2.5"-mortierbom van Triplex

Onder dezelfde naam wordt een kleine variant voor particulieren aangeboden, waarbij de mortierbommen in cakes verwerkt worden.

WerkingBewerken

MortierBewerken

De mortier is een buis met een lengte van een meter of meer, afhankelijk van de diameter van de mortierbom. De buis is meestal gemaakt van glasvezel, meerlaags karton of HDPE. Onderin is deze afgesloten met een eindstop van hetzelfde materiaal.

AfschietenBewerken

De mortierbom wordt onder in de buis geplaatst boven op een lading kruit, de zogenaamde stijglading. Deze lading is met een lont via de bovenkant van de buis vastgemaakt aan een elektrische ontsteking of een traag brandend lont. Nadat de lont is aangestoken ontbrandt de stijglading, waardoor de mortierbommen door de uitzettende gassen met grote snelheid de buis verlaat.

EffectladingBewerken

De ontbranding van de stijglading steekt de vertragingslont van de mortierbom aan, zodat de effectlading korte tijd later ontbrandt en te zien en horen is.

Soorten mortierbommenBewerken

Cilindrische mortierbommenBewerken

De sterren worden binnen de mortierbommen in één vlak rondom geplaatst, in tegenstelling tot in de normale mortierbommen waar de sterren door de gehele bol worden geplaatst. Hierdoor ontstaat een 'plat' effect. Cilindrische mortierbommen zijn over het algemeen gemakkelijker te maken en hebben soms iets meer kruit dan normale mortierbommen . De lengtes van cilindrische mortierbommen kunnen variëren van 5 cm tot 1,7 m en zelfs langer. Cilindrische mortierbommen worden vooral gebruikt in Europa, voornamelijk in Spanje, Italië en Malta. Bij cilindrische mortierbommen is het gemakkelijker meerdere fases aan te brengen (meerslagen), die na elkaar ontploffen.

Meerslagsmortierbommen of meerslagenBewerken

Meerslagsmortieren hebben meerdere ladingen die tegelijk of na elkaar in fases afgaan. Meerslagen worden meestal verwerkt in cilindrische mortierbommen . De mortierbommen heeft binnenin een zeer snel brandend lont, een zogenaamde schietlont, dat met enkele meters per seconde opbrandt. Soms heeft een meerslagsmortier een eindschot, een extra harde knal aan het eind.

Salutemortieren of salutenBewerken

Salutes zijn mortierbommen zijn van gevarenklasse 1.1, en hebben als enige effect een knal. Onder de noemer salute zijn nog verschillende ondersoorten te benoemen.

  • Donker salute: dit soort is zeer krachtig en bestaat alleen uit flitspoeder (een mengsel van een sterke oxidator en een heel fijn metaalpoeder). Het beoogde effect van deze mortierbommen bestaat veelal alleen uit een zeer harde knal met een sterke maar korte lichtflits.
  • Titanium salute: dit is als een donker salute, maar er is titaanpoeder aan toegevoegd. Hierdoor ontstaat bij de explosie niet alleen een sterke flits, maar ook felle witte vonken die een deel van een seconde langer actief blijven dan de enkele flits van een donker salute.

Pindamortieren (Engels: peanut mortier)Bewerken

Bij een pindamortier zijn 2 tot 3 ronde mortierbommen boven elkaar geplaatst zodat de bom lijkt op een doppinda. De mortierbommen gaan na elkaar in de lucht af. Bij elke explosie worden de andere mortierbommen weggeslingerd waardoor het lijkt of men meerdere mortierbommen na elkaar heeft afgeschoten.

EnkelschotBewerken

Een enkelschot is een klein legaal voorgemonteerd mortiertje. Het buisje is meestal van dik karton en het mortiertjebevat ongeveer 1 à 2 gram flitskruit.