Monument voor Damslachtoffers 7 mei 1945

oorlogsmonument in Amsterdam

Een plaquette en tweeëndertig straatstenen op de Dam in Amsterdam-Centrum herinneren aan de slachtoffers van de Schietpartij op de Dam op 7 mei 1945.

Monument voor Damslachtoffers 7 mei 1945
Tekst: Ter herinnering aan de slachtoffers van de schietpartij op 7 mei 1945 (september 2019)
Tekst: Ter herinnering aan de slachtoffers van de schietpartij op 7 mei 1945 (september 2019)
Kunstenaar Moniker, Ronald van Tienhoven
Jaar 2015-2017
Materiaal graniet
Locatie noordzijde Dam, Amsterdam-Centrum
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

PlaquetteBewerken

 
Plaquette (oktober 2010)

Op 7 mei 1947 werd er door burgemeester Arnold d'Ailly op het gebouw van de voormalige De Groote Club op de hoek van de Paleisstraat en Kalverstraat een plaquette onthuld ter nagedachtenis van de schietpartij. Het Algemeen Handelsblad maakte toen melding van negentien slachtoffers.[1] De tekst van die plaquette is algemeen gesteld:

"Ter herdenking
van de burgers
die 7 mei 1945
op de Dam gevallen zijn."

StraatstenenBewerken

De Stichting Memorial 2015 voor Damslachtoffers 7 mei 1945 vond rond 2013 die plaquette onvoldoende aandacht geven aan de slachtoffers. Zij besloot in samenwerking met anderen een website op te zetten waar mensen een donatie konden doen voor een nieuw monument met alle namen van de slachtoffers. Voorts kwam er een bijdrage van het Mondriaanfonds. Ook ging de stichting op zoek naar verhalen achter de slachtoffers. Men ging daarbij uit van een twintigtal doden; het bleek na onderzoek om eenendertig dodelijke slachtoffers te gaan.[2] Het ontwerp lag in handen van Studio Moniker, dat in eerste instantie ook met het idee van een plaquette kwam, maar dan met vermelding van de namen van de slachtoffers. Donateurs konden via de website in het kunstwerk steentjes bijdragen. Men kon een steentje plaatsen in het ontwerp van een steen met een van de namen, maar moest ook een steentje verplaatsen, indien de donateur vond dat een andere naam wat meer uitstraling moest krijgen. Er werden meer dan 15.000 steentjes geplaatst. Het lag in de bedoeling dat deze nieuwe plaquette op dezelfde plaats zou komen als de plaquette uit 1947. Er werd echter geopteerd om per omgekomen persoon een gedenksteen te plaatsen (volgens bovenstaand recept). Die gezandstraalde stenen van ongeveer 60 bij 40 centimeter werden gefabriceerd bij de firma Gielkens in België en kwamen te liggen tussen het Damrak en de Nieuwendijk (schuin tegenover De Groote Club). Er waren in het ontwerptraject eenendertig namen bekend. Eind februari 2016 werd de donateuractie gestopt en kon de stichting beginnen met het uitwerken van het project. In april 2016 werden de stenen inderdaad geplaatst op genoemde plaats.

Op 7 mei 2016 onthulde burgemeester Eberhard van der Laan in aanwezigheid van nabestaanden het nieuwe monument voor de slachtoffers. Hij sprak daarbij de namen van de slachtoffers uit.

Nog geen jaar later kwam aan het licht dat er een tweeëndertigste slachtoffer was in de persoon van Henk Karel Smit; nabestaanden hoorden van de bovenstaande onthulling lichtten de stichting in. Na bevestigend onderzoek werd in 2017 "zijn steen" bijgeplaatst.

NamenlijstBewerken

Naam Naam op steen Geboren Overleden Afbeelding
Popke Sjoerd Bakker Popke Bakker 15 december 1912 7 mei 1945  
Wilhelmus Petrus Bakker Willem Bakker 21 augustus 1900 8 mei 1945  
Johannes Bobeldijk Joop Bobeldijk 9 januari 1901 7 mei 1945  
Geertruida Boelen Truus Boelen 18 augustus 1929 7 mei 1945  
Elisabeth de Boer Bep de Boer 26 oktober 1928 8 mei 1945  
Willem van den Boogaard Wim van den Boorgaard 12 december 1914 7 mei 1945  
Fredericus Joseph Budde Herman Budde 13 maart 1916 7 mei 1945  
Everdina Johanna Buddingh-van der Flier Dien Buddingh-van der Flier 18 september 1917 22 juni 1945  
Willem Cieraad Willem Cieraad 30 juni 1896 8 mei 1945  
Gerardus Bernardus Cornelisse Gerrie Cornelisse 25 mei 1936 7 mei 1945  
Petrus Antonius Joseph Dam Petrus van Dam 17 september 1877 7 mei 1945  
Pieter Hendrik Diekmeijer Henk Diekmeijer 18 december 1898 7 mei 1945  
Frans Johannes Feller Frans Feller 2 februari 1927 7 mei 1945  
Jan Goede Jan Goede 2 juni 1876 7 mei 1945  
Petrus Hendricus Antonius Hutjes Han Hutjes 26 november 1925 7 mei 1945  
Maria Nella Jager-van Hooff Mies Jager-van Hooff 1 juli 1916 7 mei 1945  
Hendrina Louise Koper-Frank Hendrina Louise Koper-Frank 22 april 1915 8 mei 1945  
Willem de Leeuw Willem de Leeuw 24 mei 1931 7 mei 1945  
Hilligje Mastenbroek Hilligje Mastenbroek 7 september 1924 7 mei 1945  
Johannes Jan Ooms Hans Ooms 11 mei 1928 7 mei 1945  
Rika Overdijk Rita Overdijk 23 november 1932 7 mei 1945  
Antje Quant-Moeke Antje Quant-Moeke 21 juni 1902 7 mei 1945  
Johannes Wilhelmus Saelman Jan Saelman 22 augustus 1881 7 mei 1945  
Aaltje Scheffer-Smorenberg Aaltje Scheffer-Smorenberg 16 augustus 1917 7 mei 1945  
Willem Theodorus Schermacher Willem Schermacher 11 oktober 1879 7 mei 1945  
Hendrik Karel Smit Henk Smit
In 2017 toegevoegde steen
4 april 1871 18 mei 1945  
Jurrianus Lambertus Stad Janus Stad 14 november 1918 7 mei 1945  
Johannes Willem Straatmijer Johannes Straatmijer 30 april 1901 7 mei 1945  
Arnoldus Petrus Stroop Nol Stroop 16 maart 1905 7 mei 1945  
Sophia Frederika Mathilda Vermeulen-de Vries Sophia Vermeulen-de Vries 21 november 1892 9 mei 1945  
Elisabeth Wieland-Lacourt Elisabeth Wieland-Lacourt 18 april 1902 7 mei 1945  
Hendrikus Willemsen Henk Willemsen 30 mei 1908 7 mei 1945