Migrantenliteratuur

Migrantenliteratuur is een benaming voor de literatuur die is geschreven door auteurs die met of zonder hun ouders naar het buitenland zijn geëmigreerd. Bij deze auteurs betekent het veranderen van woonplaats meestal een taalverandering en / of een nationaliteitsverandering.

Nederlandse migrantenliteratuur is literatuur die in de Nederlandse taal is geschreven door naar Nederland of Vlaanderen uitgeweken migranten. Men spreekt ook over allochtonenliteratuur en immigrantenliteratuur. Auteurs met een buitenlandse culturele achtergrond die in het Nederlands publiceren worden door het lezend publiek en door critici sinds het laatste millennium ontvangen als een welkome verrijking en verruiming van de Nederlandse letterkunde.[1]

Receptie en thematiekBewerken

Ook in andere Europese landen zoals Duitsland, Frankrijk, Engeland, Italië en Spanje doet migrantenliteratuur het goed en worden vooral jonge allochtone schrijvers met open armen ontvangen door de uitgevers. De grote immigratiestromen in de tweede helft van de twintigste eeuw leidden tot het ontstaan van multiculturele samenlevingen, waarin zekerheden over culturele en nationale identiteit onder druk kwamen te staan. Dergelijke vragen worden uitgedrukt in de verhalen en reflecties van allochtone auteurs, en heel wat lezers in het ontvangend land vinden het blijkbaar boeiend zichzelf te zien door de (verbaasde, geamuseerde, kritische...) ogen van iemand uit een andere cultuur. Echter, niet iedere allochtone auteur gaat met deze stereotyperende analyse akkoord. Zo vindt Hafid Bouazza dat zijn schrijverschap niet wordt bepaald door zijn Marokkaanse achtergrond, en dat hij net als andere schrijvers zelf mag bepalen waarover hij wil schrijven. Hoe dan ook, de multiculturele samenleving is een feit, en het Nederlandse literaire landschap is in de eerste decennia van de 21e eeuw mee veranderd.

De Nederlandse samenleving is aan het veranderen. Ook de hemel, de aarde, de straten, de ramen, de deuren, de mannen en vrouwen, de bomen en de vogels van de Nederlandse literatuur zijn aan het veranderen. Er rijzen bergen op in de polders en de dijk loopt door de woestijn.

— (Kader Abdolah, Iraans banneling)

Enkele actieve auteurs met een migratieachtergrondBewerken

De bevolkingsbewegingen van de 20e eeuw brachten een veelheid aan culturele veranderingen met zich mee, waarbij ook nieuwe interculturele literaturen ontstonden. In Nederland verschijnen vooral sinds de jaren 1990 boeken van immigranten die, nadat ze zich de taal hebben eigen gemaakt, een eigen kijk geven op de samenleving. Auteurs van vreemde origine die deze confrontatie met taal en cultuur hebben doorgemaakt en erin slaagden om door te dringen tot de Nederlandstalige literaire markt vindt men vooral in Nederland, en veel minder in Vlaanderen. Sinds 1990 zijn er in Nederland en Vlaanderen meer dan 250 titels verschenen die men tot de zogenaamde ‘Nederlandse migrantenliteratuur’ rekent.[2]

NederlandBewerken

Ramsey Nasr (Rotterdam, 1974, gemengd Nederlands-Palestijnse afkomst), Halil Gür (Turks) Moses Isegawa (Engels), Ayhan Uzala (Turks), Dubravka Ugrešić (Kroatisch), Vamba Sherif (Engels), Nasim Khaksar (Perzisch), Hafid Bouazza, Abdelkader Benali, Khalid Boudou, Naima El Bezaz (1974-2020), Hans Sahar, Yasmine Allas, ...

BelgiëBewerken

Maja Panajotova (1951, Bulgarije), Hazim Kamaledin (1954, Irak), Mani Amiri (1959, Iran), Jamil Shakely (1962, Koerdistan), Rachida Lamrabet (1970, Marokko), Chika Unigwe (1974, Nigeria), Saïda Boujdaine (1975, Marokko), Mustafa Kör (1976, Turkije), Bachir Boumaaza (1980, geboren in Borgerhout, Marokkaanse achtergrond), Naima Albdiouni (1981, geboren in Antwerpen, Marokkaanse achtergrond), ...

Bekende werken (selectie)Bewerken

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken