Hoofdmenu openen

Micha Wertheim

cabaretier, publicist en programmamaker

Micha Wertheim (uitspraak: [mixaː wɛɾthɐʏm]?) (Groningen, 28 juni 1972) is een Nederlandse cabaretier, publicist en radiomaker.

Micha Wertheim
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Geboren 28 juni 1972
Groningen
Medium Cabaret
Nationaliteit Vlag van Nederland Nederland
Jaren actief 1998 – heden
Website
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Inhoud

BiografieBewerken

Wertheim groeide op in een joods gezin en is een kleinzoon van Jobs Wertheim (1898-1977). Na zijn eindexamen ging Wertheim aan de slag als goochelleraar op een Amerikaans zomerkamp. Daarna werkte hij een jaar in een kibboets in Israël en studeerde hij een jaar in Jeruzalem. Terug in Nederland studeerde Wertheim Cultuur- en Wetenschapsstudies aan de Universiteit Maastricht. Tijdens zijn studie begon hij met schrijven voor de faculteit en later voor de universiteitskrant Observant. In 1995 kreeg hij als columnist een vaste plek op de achterpagina van de Observant en van 1997 tot 1999 schreef hij op diezelfde achterpagina een wekelijks feuilleton. In 1998 nam hij het initiatief tot het opzetten van Mosaïek, een door studenten gemaakt cultuurwetenschappelijk tijdschrift.

In 1998 rondde hij de studie af met een doctoraalscriptie over het leven en werk van Franz Kafka onder de titel Wunsch, Indianer zu werden: een onderzoek naar de betekenis van het reismotief in het werk en leven van Franz Kafka.

Na zijn afstuderen verhuisde Wertheim naar Amsterdam. Daar werd hij in 1998 in café Toomler na twee audities aangenomen bij het stand-upgezelschap Comedytrain. In datzelfde jaar begon Wertheim met het maken van radiodocumentaires en het schrijven van bijdragen voor De Avonden (VPRO-radioprogramma). Begin 2004 won Wertheim de jury- en publieksprijs tijdens het Leids Cabaret Festival. Sindsdien treedt hij voornamelijk binnen en soms buiten Nederland op als cabaretier.

Micha Wertheim voor beginnersBewerken

Begin 2004 presenteerde hij op het Leids Cabaret Festival een eerste aanzet tot een solocabaretprogramma. Hij won zowel de jury- als de publieksprijs door er bij het publiek en de jury op te wijzen dat het eigenlijk een formaliteit was dat hij aan het festival mee moest doen om het te winnen. Hij werkte de scènes uit tot zijn eerste theaterprogramma Micha Wertheim voor beginners, dat draaide om de overwaardering van slachtofferschap, zelfoverschatting en de problematische relatie tussen cabaretier en publiek.

Micha Wertheim voor beginners werd voor televisie opgenomen door Lernert Engelberts en in 2006 uitgezonden. De theaterregie werd verzorgd door Pieter Bouwman.

Micha Wertheim voor gevorderdenBewerken

Tussen 2006 en 2008 toerde Wertheim met zijn programma Micha Wertheim voor gevorderden. Het programma speelt zich af in een droom. In het eerste deel van de droom bekent Wertheim dat hij geen genie is. In het tweede deel van de droom ontsteekt Wertheim in een tirade tegen gehandicapten die volgens hem de westerse samenleving ontwrichten. Het laatste deel van de voorstelling speelt zich af na het applaus, als Wertheim het wakker worden heeft uitgesteld door op snooze te drukken.

Micha Wertheim voor gevorderden werd voor televisie opgenomen door Doesjka van Hoogdalem en in 2008 door de VARA uitgezonden. De theaterregie werd verzorgd door Dick van den Toorn.

Micha Wertheim voor gevorderden verscheen samen met Micha Wertheim voor beginners op de dubbel-dvd Micha Wertheim voor thuis.

Incident in RoermondBewerken

Op 11 maart 2008 haalde de voorstelling Micha Wertheim voor gevorderden een week lang de voorpagina's en het nationale nieuws nadat een deel van het publiek zich tegen Wertheim keerde en hij zijn voorstelling, in TheaterHotel De Oranjerie in Roermond, voortijdig had beëindigd. Tijdens zijn voorstelling had hij een gehandicapte man aangesproken, omdat hij vermoedde dat deze de voorstelling filmde. Het bleek echter te gaan om het display van diens spraakcomputer die door Wertheim per ongeluk werd aangezien voor een mobiele telefoon of camera. Na dit misverstand bood Wertheim zijn excuses aan en vervolgde zijn show, met daarin ook de vaste grappen over gehandicapten. Hierop verliet de gehandicapte bezoeker de zaal. Vervolgens richtte een deel van het publiek zich tegen Wertheim, wat het hem onmogelijk maakte om zijn voorstelling te vervolgen.

Theaterhotel De Oranjerie liet in een reactie direct na de voorstelling weten dat Wertheim er nooit meer welkom was. Toen bleek dat de directie niet aanwezig was geweest bij het bewuste optreden en nooit contact had opgenomen met Wertheim om diens kant van het verhaal te horen, besloot een aantal vooraanstaande cabaretiers waaronder Eric van Sauers, Najib Amhali, Marc-Marie Huijbregts, Peter Heerschop, Ronald Goedemondt en Wim Helsen, onder aanvoering van Theo Maassen, om, als steun voor Wertheim, niet meer in De Oranjerie te spelen.

Wertheim zelf plaatste een verklaring op zijn website en gebruikte zijn programma Micha Wertheim voor de grap om zijn versie van het verhaal te vertellen.

Micha Wertheim voor specialistenBewerken

In 2002 werd bij Wertheim een tumor in zijn schildklier ontdekt. Wat volgde waren twee operaties en bestraling. Over de ervaring met kanker, ziekenhuizen en specialisten maakte hij een stand-upset die in mei 2008 door de VARA werd uitgezonden. Micha Wertheim voor specialisten verscheen op de dvd Comedytrain presenteert II.

Micha Wertheim voor de grapBewerken

In december 2008 ging Micha Wertheim voor de grap in première. Het programma ging over de nieuwsverslaving die Wertheim bij zichzelf en mensen om hem heen constateerde; een verslaving aan nieuws die ervoor zorgt dat de vraag naar nieuws groter is dan het aanbod. Het gevolg, zo stelt Wertheim, is een door 'nieuwspap' gecreëerde ‘debatbubbel’ die ieder moment kan ontploffen en zorgen voor een debatcrisis. Als voorbeeld gebruikte Wertheim de media-rel rondom zijn voortijdig afgebroken optreden in Roermond, die precies samenviel met de media-ophef rondom het verschijnen van de film Fitna van Geert Wilders.

Micha Wertheim voor de grap werd voor televisie opgenomen door Norbert Ter Hall en in november 2010 door de VARA uitgezonden. De theaterregie werd verzorgd door Dick van den Toorn.

Micha Wertheim voor de zoveelste keerBewerken

In december 2010 ging het programma Micha Wertheim voor de zoveelste keer in première. De theaterregie werd verzorgd door Dick van den Toorn.

Micha Wertheim voor je het weetBewerken

In oktober 2012 ging het programma Micha Wertheim voor je het weet in première. Dit programma ging in theaterseizoen 2013/2014 in reprise.

Micha Wertheim voor zichzelfBewerken

In 2015 trad Wertheim op met het programma Micha Wertheim voor zichzelf. De voorstelling kreeg vrijwel in iedere krant 5 sterren toebedeeld. Er waren twee uitverkochte voorstellingen in het Koninklijk Theater Carré.

Micha Wertheim voor alle duidelijkheidBewerken

In maart 2019 ging het programma Micha Wertheim voor alle duidelijkheid in première, een voorstelling over hoe stand te houden in een wereld die bedreigender lijkt dan ooit tevoren. Wertheim roep al spelend de vraag op wat voor zin het maken, spelen en kijken naar een voorstelling eigenlijk heeft. De theaterregie werd verzorgd door Gijsbert van der Wal

Micha Wertheim in het buitenlandBewerken

Sinds 2001 treedt Micha Wertheim zo nu en dan ook buiten Nederland op, waarbij hij Engels spreekt. Zo trad hij op in comedyclubs in Tel Aviv, Londen en New York.

In 2007 maakte hij als presentator deel uit van het 'Amsterdam Underground Comedy Collective', een delegatie Comedytrain-comedians die een maand lang op het Edinburgh Fringe-festival speelde. In januari 2008 speelde hij drie weken lang als voorprogramma van Hans Teeuwen in het Londense Soho Theatre. In augustus 2008 keerde hij samen met collega Hans Teeuwen terug naar Edinburgh, nu om er, afwisselend met Teeuwen, zijn soloprogramma te spelen. Een opname van de Engelstalige show is terug te vinden als extra op de dvd Micha Wertheim voor thuis.

PublicistBewerken

Naast zijn theatervoorstellingen heeft Wertheim altijd satirische columns geschreven voor onder meer VARA’s Spijkers met Koppen, de Dag, NRC NEXT, de Volkskrant, Vrij Nederland en het AD magazine. Verder leverde hij tekstbijdragen aan het televisieprogramma Dit was het nieuws en publiceert hij onregelmatig reportages essays en recensies.

In 2009 hield Wertheim de jaarlijkse Lira Lezing. Zijn voordracht Satire in het tijdperk van de manische reproduceerbaarheid ging over de rol van satire in een populistische samenleving.

In 2018 meldde De Correspondent dat Wertheim over satire en kunst zal schrijven voor dit medium.[1]

RadioBewerken

Wertheim maakte onder meer radiodocumentaires over Zohar Argov, "de Elvis van Israël", het leven en werk van Max Tailleur, stand-upcomedy in New York, bloeddiamanten, het Walter Maas Huis, vliegen in Amerika na 9/11, architectuur in Israël en toerisme in Mozambique.

Echt GebeurdBewerken

Geïnspireerd door de Amerikaanse storytelling-organisatie The Moth richtte Wertheim samen met Paulien Cornelisse en Jan Jaap van der Wal Echt Gebeurd op. Echt Gebeurd biedt een podium waar mensen uit hun hoofd verhalen vertellen over dingen die ze zelf hebben meegemaakt.

Cabaretprogramma'sBewerken

  • 2004-2006: Micha Wertheim voor beginners
  • 2006-2008: Micha Wertheim voor gevorderden
  • 2008: Micha Wertheim voor specialisten
  • 2008-2010: Micha Wertheim voor de grap
  • 2010-2012: Micha Wertheim voor de zoveelste keer
  • 2012-2014: Micha Wertheim voor je het weet
  • 2015: Micha Wertheim voor zichzelf
  • 2016: Micha Wertheim - Ergens anders (deel 1 van een tweeluik)
  • 2017: Micha Wertheim - Iemand anders (deel 2 van een tweeluik)
  • 2018-2019: Micha Wertheim voor alle duidelijkheid

BibliografieBewerken

KinderboekenBewerken

  • Duimelot, (podium 2003) geïllustreerd door Cristina Garcia Martin. Het boek bevat oude en nieuwe vingerversjes en werd in opdracht VPRO’s Villa Achterwerk door Wertheim en Garcia Martin uitgewerkt tot een animatieserie onder de noemer Vinger TV. (podium 2003)
  • Hoe Lima een lekke band kreeg. (De Harmonie 2010) Geïllustreerd door Jeroen de Leijer en Marjolein Schalk. Gaat over een driewieler die wegfietst uit een fietsenmakerij.
  • De Hik, (De Harmonie 2015) geïllustreerd door Cristina Garcia Martin.
  • De Familie Decibel, (De Harmonie 2018) geïllustreerd door Christina Garcia Martin.

Externe linksBewerken