Ridderorden in Oostenrijk

Wikimedia-lijst

Oostenrijk is onder het bestuur van de (aarts)hertogen uit het (aarts)huis Habsburg pas heel laat een moderne staat geworden. De Habsburgers dachten dynastiek en feodaal en de door veroveringen, maar vooral door voordelige huwelijken, bijeengebrachte hertogdommen en graafschappen vormden lange tijd geen eenheid. Sommige gebieden in Oostenrijk bezaten een ridderorde, maar deze orden en de oude Hongaarse en Boheemse ridderorden speelden voor de Habsburgers geen rol.

Middeleeuwse ridderlijke orden en ridderorden 1099-1500Bewerken

In het middeleeuwse Europa werden overal de commanderijen van de kruisridders gevestigd. Zo ook in de Oostenrijkse landen. Toen de Turken oprukten op de Balkan kregen deze orden in de strijd tegen deze moslims een rol.

Ridderorden van de absolute monarchie 1500-1830Bewerken

De Oostenrijkse aartshertogen waren eeuwenlang bijna onafgebroken keizers van Duitsland. Hun "huismacht" lag in het hertogdom Oostenrijk, in Tirol, in het koninkrijk Bohemen en in het koninkrijk Hongarije. De Orde van de Draak in Hongarije geraakte in vergetelheid en ook de Boheemse Orde werd niet aangehouden. In het Habsburgse rijk in Oost- en Midden-Europa bestonden de volgende ridderorden:

Ridderorden in de 19e eeuw 1830-1918Bewerken

Hongarije bezat na de instelling van de Dubbelmonarchie geen eigen ridderorden. De Hongaarse Orde van Sint-Stephanus was aan de persoon van de keizer en koning verbonden.

 
Overzicht van Oostenrijkse orden in de Eerste Wereldoorlog.

De rangorde van de Oostenrijkse ridderordenBewerken

1) Großkreuz des St.Stephans-Ordens 2) Großkreuz des Leopold-Ordens 3) I.Klasse des Leopold-Ordens, I.Klasse des Ordens der Eisernen Krone 4) Großkreuz des Franz-Josephs-Ordens 5) Kommandeurkreuz des St.Stephans-Ordens 6) Kommandeurkreuz des Leopold-Ordens 7) II.Klasse des Ordens der Eisernen Krone, Komturkreuz mit dem Stern des Franz-Josephs-Ordens 8) Kleinkreuz St.Stephans-Ordens 9) Ritterkreuz des Leopold-Ordens 10) Komturkreuz des Franz-Josephs-Ordens 11) Offizierskreuz des Franz-Josephs-Ordens, III. Klasse des Ordens der Eisernen Krone 12) Ritterkreuz des Franz-Josephs-Ordens

Een uitgebreide Draagvolgorde van de Oostenrijkse onderscheidingen was eveneens door de keizer vastgesteld.

Ridderorden van de Duitse republiek Oostenrijk 1918-1936Bewerken

De Republiek schafte de oude ridderorden van de Oostenrijkse staat af. Zij had geen macht over de huisorden van de verdreven Habsburgse dynastie en beperkte zeggenschap over de Duitse Orde en de Orde van Malta.

  • Het Grootprioraat Bohemen van de Soevereine Militaire Hospitaalorde van Sint-Jan van Rhodos en Malta verloor door het herverdelen van het grootgrondbezit in Bohemen veel bezittingen. Zij bleef desondanks bestaan.
  • De Duitse Orde werd na de val van de Habsburgers een religieuze instelling met een priester als eigen grootmeester.
  • De Orde van het Gulden Vlies werd een internationale ridderorde en huisorde van het aartshuis Habsburg. De republiek en de verbannen keizer en zijn eveneens verbannen opvolger aartshertog Otto van Habsburg leefden in onmin.
  • De hoogadellijke Orde van het Sterrenkruis bleef als huisorde bestaan.
  • De Orde van Maria Theresia bleef nog een tijd lang in kapittel bijeenkomen, maar was een reliek van het verdwenen keizerrijk en geen Oostenrijkse onderscheiding. Ook het Ereteken voor het Rode Kruis werd nog tot 1923 verleend.
  • De Orde van de Heilige Stefanus werd in Hongarije opgeheven.

De republiek OostenrijkBewerken

Ridderorden in de Ostmark van het (Groot)-Duitse RijkBewerken

De nationaalsocialisten verafschuwden de Habsburgers en hun Orde van het Gulden Vlies en vervolgden de Duitse Orde en, tot op zekere hoogte, ook de Orde van Malta. Oostenrijk had met haar zelfstandigheid ook haar onderscheidingen verloren.

Ridderorden van de Bondsrepubliek Oostenrijk 1951 - hedenBewerken

Oostenrijk erkende de rechten van de Orde van het Gulden Vlies en van de Orde van Malta. Als religieuze organisatie bleef ook de Duitse orde in Oostenrijk actief.

De Bondsrepubliek Oostenrijk stichtte

De bondslanden stelden ook decoraties en Orden in:

  • Ring van het Land Tirol (1949-1965)
  • Ereteken van het Land Tirol (1955-1964)
  • Ereteken van Verdienste van het Land Beneden-Oostenrijk (1960)
  • Ereteken van het Land Burgenland (1961)
  • Ereteken van het Land Voralberg (1963)
  • Groot Ereteken van het Land Boven-Oostenrijk (1963)
  • Ereteken van het Land Salzburg (1965)
  • Ereteken van Verdienste voor het Land Wenen (1967)
  • Orde van de Tiroolse Adelaar (1970)
  • Ereteken van het Land Steiermark (1971)
  • Ereteken van het Land Boven-Oostenrijk (1973)

In het katholieke Oostenrijk spelen ook de internationale charitatieve of religieuze ridderorden een rol, de Orde van het Heilig Graf en de oecumenische Orde van Sint-Lazarus bezitten Oostenrijkse afdelingen.

Externe linksBewerken

  • De "Österreichische Gesellschaft für Ordenskunde" op [1]
  • Enkele van de vele pseudo-orden in Oostenrijk op de website van de Orde van Malta [2]