Levensmiddelentechnologie

Levensmiddelentechnologie of voedingsmiddelentechnologie is de wetenschap die zich bezighoudt met de productie, samenstelling, kwaliteit, opslag, bewaring en veiligheid van levensmiddelen. Doel is het verbeteren van voedingsproducten en daarvoor gebruikte productiemethoden.

ReikwijdteBewerken

Alle bewerkingsstappen die voedsel ondergaat na de productie van de grondstoffen vallen onder het vakgebied van de levensmiddelentechnologie. Levensmiddelentechnologie vervult een brugfunctie tussen de primaire productie en de voedings- en dieetkunde die zich vooral richten op de mens, zowel met betrekking tot de sociale als de gezondheidseffecten.

Belangrijke onderdelen van de levensmiddelentechnologie zijn :

  • Levensmiddelenchemie; geur, smaak, kleur, samenstelling
  • Levensmiddelennatuurkunde; structuur, dikte, schuimen
  • Levensmiddelenmicrobiologie; de relatie met nuttige bacteriën, maar ook voedselbederf en -veiligheid
  • Industriële productbereiding
  • Productontwikkeling en productontwerpen
  • Procesontwikkeling en procesontwerpen
  • Hygiëne en kwaliteitssystemen bij levensmiddelenbedrijven (HACCP)

ProductgroepenBewerken

Er kan ook een indeling gemaakt worden naar de kennis van productgroepen, zoals zuivelkunde, vleeskunde, brood- en bakkerijtechniek en dranken.

AanverwantBewerken

Aanverwante vakgebieden, die deels onder de levensmiddelentechnologie vallen en deels onder andere vakgebieden, zijn proceskunde, kwaliteitskunde, verpakkingstechnologie, voedselveiligheid en voedselzekerheid.

BeroepsgroepBewerken

Levensmiddelentechnologen werken op alle niveaus binnen de levensmiddelenindustrie, maar ook bij de overheid, bij controle-organisaties (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit), het Voedingscentrum, de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA), bij instituten en onderwijsinstellingen. In Wageningen is bestaat de studievereniging 'Nicolas Appert' die openstaat voor alle studenten Levensmiddelen-/voedingsmiddelentechnologie.

OpleidingenBewerken

VlaanderenBewerken

Er zijn zijn onder meer opleidingen te:

NederlandBewerken

In Nederland wordt levensmiddelentechnologie gedoceerd op:

Ontstaan van levensmiddelentechnologie op MBO niveauBewerken

In 1966 zijn vanuit het ministerie van landbouw de landelijke organen voor het leerlingwezen opgericht. Van 1966 tot 1994 bestond het landbouwonderwijs in Nederland uit drie leerlingstelselorganisaties:

  • Landelijke Stichting ter bevordering van de opleiding in het leerlingwezen in de land- en tuinbouw en de landbouwambachten (LSLL)
  • Landelijke Stichting Beroepsopleiding Levensmiddelenindustrie (LSBL)
  • Landelijk Orgaan voor het Leerlingwezen in de Bosbouw (LOLB)

Het verschil met de huidige situatie is dat deze organisaties niet alleen opleidingsinstituut waren, maar ook kenniscentrum. Doelstelling van de stichtingen was om schoolverlaters met vakgerichte opleidingen de beroepsbekwaamheid in de voedingsindustrie bij te brengen.

LSBLBewerken

Het LSBL was als leerlingstelselorganisatie gevestigd in Apeldoorn. Deze organisatie bediende met circa 50 docenten in vaste dienst de volledige voedingsindustrie met opleidingen. Iedereen die in die tijd een MBO opleiding volgde in de voedingsindustrie werd opgeleid via LSBL. LSBL verzorgde de volgende opleidingen:

  • A-opleiding (2-jarige opleiding, voorloper van de huidige niveau 2 opleiding)
  • B-opleiding (2-jarige opleiding, voorloper van de huidige niveau 3 opleiding)
  • Voortgezette Opleiding Algemeen (VOA), smalle opleiding op niveau 4
  • Voortgezette Opleiding Branchespecifiek (VOB), smalle opleiding op niveau 4
  • Kaderopleiding (smalle opleiding op niveau 4)
  • Technologische Bedrijfskontrole (TBK)
  • Microbiologische Bedrijfskontrole (MBK)

LOBASBewerken

In 1994 fuseerden het LSLL, LSBL en LOLB. Hieruit ontstond het Landelijk Orgaan Beroepsopleidingen Agrarische Sectoren (LOBAS). Bij het ontstaan van LOBAS zijn de CREBO (Centraal register beroepsopleidingen) erkende opleidingen opgegaan in dertien regionale Agrarisch opleidingscentra (AOC's). De overige activiteiten bleven binnen het LOBAS. Deze organisatie is sinds 1996 een van de door de overheid aangewezen kenniscentra beroepsonderwijs voor het bedrijfsleven. In 2001 werd het LOBAS omgedoopt tot Aeqor. Als kenniscentrum wordt Aequor vertegenwoordigd in het Centraal Orgaan van Landelijke Opleidingsorganen van het bedrijfsleven (COLO).

Agrarische OpleidingscentraBewerken

De dertien AOC's verzorgen landbouwonderwijs als dagonderwijs, de zogenaamde beroepsopleidende leerweg (BOL) en het deeltijdonderwijs, de zogenaamde beroepsbegeleidende leerweg (BBL). Het vak levensmiddelentechnologie zoals dat vroeger vanuit LSBL werd verzorgd in de industrie wordt nog door enkele AOC's aangeboden. Het leerlingenaantal in het dagonderwijs in de levensmiddelentechnologie neemt de laatste jaren af.

LSBL Services V.O.F.Bewerken

Als uitzondering op de AOC's is in 1993 ook een private aanbieder van levensmiddelentechnologie ontstaan. In haar aanbod zijn vooral de bekende Korte Technologische Kursussen (KTTK) opgenomen uit het oude LSBL. De organisatie staat geregistreerd als LSBL Services V.O.F. en verzorgt diplomerende en maatwerkopleidingen in de levensmiddelentechnologie. De organisatie presenteert zich sinds 2011 weer als LSBL.

Zie ookBewerken