Geulhemmergroeve

bouwwerk in Valkenburg aan de Geul, Nederland

De Geulhemmergroeve is een ondergrondse steengroeve waaruit vroeger door blokbrekers mergelsteen uit de bodem werd gehaald. De groeve bevindt zich in Geulhem in de Nederlandse gemeente Valkenburg aan de Geul. De groeve bestaat uit een onderaards gangenstelsel van ongeveer 25 kilometer. Door de eeuwen heen is ze in verschillende tijden door mensen in gebruik geweest als schuilplaats.

Geulhemmergroeve
De ingang
Locatie Geulhem
Type Steengroeve
Portaal  Portaalicoon   Aardwetenschappen
Ondergronds
De kapel
De Oranjegalerij
Een tekening op een muur
Zagen van blokbrekers aan de wand

Jaarlijks zijn de Geulhemmergroeve en de rotswoningen voor het publiek geopend met Kerstmis, waarbij de ondergrondse ruimtes en gangen sfeervol verlicht zijn.

De Rotswoningen van Geulhem liggen op ongeveer 150 meter naar het noorden ten opzichte van de hoofdingang van de groeve. Verder naar het noorden heeft de dubbele rotswoning van Geulhem gelegen. De Amorgroeve ligt op ongeveer 260 meter ten noordoosten van de ingangen van de Geulhemmergroeve. Boven de groeve ligt het hellingbos Bergse Heide.

GeschiedenisBewerken

Sinds 17 mei 1971 ligt het beheer van de Geulhemmergroeve bij vrijwilligers. Op 25 november 1976 is er ten behoeve van het beheer en de instandhouding van de Geulhemmergroeve en de nabijgelegen rotswoningen een stichting opgericht: "De Rotswoning".

Ondergrondse ruimtesBewerken

In de groeve zijn er door de tijd allerlei muurschilderingen aangebracht en bevinden zich er verschillende ruimtes, te weten:

KapelBewerken

  Zie Kapel Geulhemmergroeve voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de groeve bevindt zich onder meer een historische schuilkapel die dateert uit de Franse overheersing. In november 1794 veroverden de Fransen vestingstad Maastricht en lijfden tegelijk de wijde omgeving mee in de Franse Republiek. De Fransen sloten vele kloosters en alle priesters waren verplicht om de eed van getrouwheid aan de Republiek en de constitutie af te leggen om daarmee de loyaliteit te tonen ten aanzien van de Franse overheersers. In Zuid-Limburg weigerden vele priesters deze eed af te leggen en gingen ondergronds, figuurlijk, maar ook letterlijk in de schuilkapel in de Geulhemmergroeve. Een van hen was de pastoor Joannes Schepers van Berg en Terblijt, sinds 1774 pastoor van deze parochie. Zijn kerk werd met een gerechtelijk bevel gesloten en dook onder in de ondergrondse groeve. In het geheim werd er door een inwoner van Berg en Terblijt, Joannes Claessen, een kapel uitgehakt in de Geulhemmergroeve. Hier werden twee jaar lang H-missen opgedragen. Ook werd er in de groeve de jaarlijkse processie gehouden.

In 1801 keerde de pastoor terug naar de kerk in het dorp. In 1803 overleed hij.

Oranje GalerijBewerken

In 1907 werd er in de Geulhemmergroeve door beeldhouwer Lamour en kunstschilder Hartigh de Oranje Galerij gemaakt. Deze galerij bestaat uit houtskool-muurschilderingen en medaillons van mergel met portretten van de Oranjes. De portretten van koninginnen Juliana en Beatrix zijn later door de stichting gemaakt. In 1997 zijn de medaillons verplaatst naar een andere plek in de groeve vanwege instortingsgevaar.

TriviaBewerken

De ingang op de foto werd gebruikt als ingang van de Grot in Bassie & Adriaan: De Diamant. De binnenopnamen werden echter gemaakt in de Gemeentegrot in Valkenburg.

Externe linkBewerken

  Zie de categorie Geulhemmergroeve van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.