Dick Verkijk

Nederlands journalist

Dick Verkijk (Den Haag, 4 juli 1929) is een Nederlands journalist en auteur.

Dick Verkijk
Dick Verkijk
Algemene informatie
Geboren 4 juli 1929
Geboorteplaats Den Haag
Land Vlag van Nederland Nederland
Beroep journalist
Werk
Uitgeverij Aspekt, Soesterberg
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Media

Loopbaan bewerken

Verkijk geldt als een eigenzinnig journalist, die zich de afgelopen decennia heeft onderscheiden met publicaties over de dictaturen in het Oostblok. Aantijgingen dat hij daarbij de grens met activisme heeft overschreden weerlegt hij met kracht.

Puberverzet tegen Duitse bezetter bewerken

Verkijk's chronische weerstand en verzet tegen autocratische regimes ontstond al op 15-jarige leeftijd, toen de Duitse bezetter als represaille wegens een verzetsactie in Haarlem 1300 mannen oppakte en te werk stelde in Duitsland. Daarbij ontzegden de Duitsers zijn zieke en te oude vader genade. Hoewel zijn vader na een maand "Arbeitsunfähig" terugkeerde, bleek hij als gevolg van zijn ontberingen lichamelijk en geestelijk zwaar getraumatiseerd.

De jonge Verkijk bleef samen met zijn vriend Dik van den Haak het illegale blaadje "De Oprechte Haarlemmer" schrijven, uitgeven en verspreiden.[1].

Journalist en auteur bewerken

In 1965 maakte Verkijk voor de VARA-actualiteitenrubriek Achter het Nieuws een documentaire over de ondergang van het Nederlandse koopvaardijschip Van Imhoff in 1942, die echter door toedoen van VARA's tv-commissaris Rengelink niet werd uitgezonden.[2] Ook een reportage van Verkijk over nazi-tendenzen in de toenmalige DDR werd door de VARA niet uitgezonden, maar vervolgens op het scherm gebracht door de VPRO.

In 1974 schreef hij het boek "Radio Hilversum, 1940-1945: De omroep in de oorlog", dat nog steeds geldt als het standaardwerk over de weinig dappere rol van de meeste Nederlandse omroepen in de Tweede Wereldoorlog.[3]

Hij was als journalist aanwezig in Tsjecho-Slowakije tijdens de Praagse Lente in 1968. In 1970 werd hij korte tijd in hechtenis genomen in Ruzyně en vervolgens uitgezet op beschuldiging van spionage.[4]

Vanaf 1984 woonde Verkijk in Joegoslavië; hij deed later verslag van de daar in 1990 uitgebroken burgeroorlog voor de NOS-radio en -televisie.

Op 9 november 1989 was Verkijk bij de roemruchte persconferentie in Oost-Berlijn, waarbij de secretaris van het centraal comité van de SED, Günter Schabowski, ten onrechte verklaarde dat de regels voor het reizen naar de Bondsrepubliek en West-Berlijn per direct versoepeld zouden worden.[5]

Zijn journalistieke memoires publiceerde hij in "Van pantservuist tot pantservest: Zestig jaar (on)journalistieke ervaringen" (1997). In 1998 schreef hij samen met Oost-Europadeskundige Martin van den Heuvel "Schuld en boete, Bijdrage van twee anti's aan het communismedebat". Ook mengde hij zich in de discussie over "goed en fout in de Tweede Wereldoorlog". In "Die slappe Nederlanders, of viel het toch wel mee in 1940-1945?" (2001) stelt hij dat de meerderheid van de Nederlanders zich in de oorlog naar vermogen anti-Duits heeft gedragen.

In januari 2006 bracht Verkijk het boek "Harry Mulisch 'Fel Anti-Nazi' vanaf wanneer?" uit. Hij beweerde hierin dat schrijver Harry Mulisch in 1941 lid was geweest van de Nationale Jeugdstorm, een afgeleide van de Hitlerjugend, op grond van twee getuigenverklaringen en een tip van oud-Jeugdstormers. Mulisch ontkende de beschuldiging met onder meer de woorden: "Als het waar was, had ik er wel een prachtige roman over geschreven".

Publicaties bewerken

  • Dick Verkijk: "Bertje was zo'n lief jongetje". De tragische ondergang van de familie Sanders. Soesterberg, Aspekt, 2007 (2e druk: 2015). ISBN 978-90-5911-570-5
  • Dick Verkijk: Harry Mulisch 'fel anti-nazi' vanaf wanneer? Soesterberg, Aspekt, 2006. ISBN 90-5911-263-6
  • Dick Verkijk: De Sinterklaasrazzia van 1944. Soesterberg, Aspekt, 2004. ISBN 90-5911-279-2
  • Dick Verkijk: Die slappe Nederlanders, of viel het toch wel mee in 1940-1945? Soesterberg, Aspekt, 2001. ISBN 90-5911-030-7
  • Martin van den Heuvel en Dick Verkijk: Schuld en boete. Bijdrage van twee anti's aan het communismedebat. Nieuwegein, Aspekt, 1998. ISBN 90-75323-44-1
  • Dick Verkijk: Van pantservuist tot pantservest. Zestig jaar (on)journalistieke ervaringen. Nieuwegein, Aspekt, 1997. ISBN 90-75323-20-4
    (Tsjechische vertaling: 2002, ISBN 80-7239112-7)
  • Praag. (Stedenwijzer). (Vertaling D. Verkijk). Haarlem, Gottmer, 1986. [4e druk 1992: ISBN 90-257-1926-0]
  • Dick Verkijk: Radio Hilversum, 1940-1945. De omroep in de oorlog. Amsterdam, De Arbeiderspers, 1974. ISBN 90-295-5140-2
  • Dick Verkijk: Operatie Barbarossa. De Duitse inval in Rusland - 1941 (Bewerking naar de televisie-documentaire). Amsterdam, Moussault, 1966. Geen ISBN

Externe links bewerken