Hoofdmenu openen

Computerspel

soort elektronisch spel
Portal.svg Portaal Computer
Portal.svg Portaal Computerspellen

Een computerspel of in het Engels en omgangstaal ook wel game genoemd, is een elektronisch spel dat op een computer, console of handheld gespeeld wordt. Steeds vaker zijn deze spellen ook voor andere systemen en computers, zoals pda's, mobiele telefoons, tablets en draagbare spelcomputers verkrijgbaar. Veel computerspellen zijn videospellen.

"Spel" wordt hier in de ruime zin van het woord gebruikt, er zijn ook serious games.

Een spel kan bedoeld zijn om individueel te spelen, en/of om met een of meer anderen te spelen. Bij meerdere spelers kan het spelen om de beurt gaan, of tegelijk, of elke speler kan apart kiezen wanneer hij meedoet, zoals bij een spel waarin gezamenlijk een virtuele wereld wordt opgebouwd.

Veel computerspellen vanaf eind jaren 90 bieden de mogelijkheid om online te spelen, met name de schietspellen en MMORPG's. Online spelen betekent vaak dat er met andere spelers samen gespeeld kan worden via een internetverbinding, maar het kan ook gaan om een website waarop computerspellen worden aangeboden (de zogenaamde browserspellen). Met offline spelen speelt men vaak door een verhaallijn. Hiervoor is geen internet nodig, maar men moet wel in het bezit zijn van het hele spel.

Als een klassiek spel zoals schaken op een computer wordt gespeeld dan wordt het daarmee ook een computerspel.

Inhoud

Videospel

Vaak wordt de benaming videospel als een synoniem gezien voor computerspel. Niet elk computerspel is echter een videospel. Een videospel is een visueel computerspel en dat gaat voor de meeste games op. Niet bij alle computerspellen is dat echter het geval. Computerspellen die geen videospel zijn, zijn onder andere op geluid- of op tekst gebaseerde computerspellen en computerspellen voor blinde mensen.

Bij een videospel bestuurt de speler vaak een personage al of niet in een voertuig, dat zich door een virtuele omgeving begeeft en daar handelingen verricht, reagerend op wat hij in de virtuele omgeving aantreft en wat er gebeurt. Op het beeldscherm wordt dit getoond vanuit een overzichtsperspectief of vanuit het perspectief van het personage. In het laatste geval valt het spel onder het begrip virtuele werkelijkheid. Het besturen van de kijkrichting (al of niet automatisch samenvallend met de bewegingsrichting) kan dan gebeuren met een knop of hendel, maar ook, bij gebruik van een head-mounted display, door het draaien van het hoofd.

Het woord game

De term game (Engels voor spel, niet per se computerspel) is inmiddels gangbaar geworden als synoniem voor computerspel. Het woord game is onder andere opgenomen in de Dikke van Dale. Mensen die computerspellen spelen worden gamers genoemd en het spelen zelf wordt aangeduid met het werkwoord gamen (gesubstantiveerd: gaming). Indien men de voorkeur geeft aan het spelen van enkel oude (klassieke) computerspellen, wordt dit aangeduid met het werkwoord retro-gaming.

Sociaal verschijnsel

Geregeld komen een aantal gamers bijeen in zogenaamde LAN-parties. Dit is een evenement waarbij meerdere gamers tezamen komen om dan een tijd lang (bijvoorbeeld een weekend) enkel te gamen over een LAN-netwerk. LAN-party's zijn ontstaan in de jaren negentig, toen netwerkapparatuur betaalbaar werd voor consumenten.

Ook via internet worden er veel computerspellen tegelijk bespeeld door meerdere spelers. Veel hedendaagse computerspellen hebben naast hun standaard singleplayermodus ook een online multiplayermodus. Een aparte groep hier binnen zijn de MMORPG-spellen, zoals RuneScape, World of Warcraft of Guild Wars. Deze spellen zijn er geheel op gemaakt om online te worden gespeeld met meerdere personen tegelijk.

Een partyspel of partygame is een computerspelgenre dat wordt gespeeld in groepen, met bekenden en/of familie, en waarmee in competitie- of samenwerkingsverband kan worden gestreden. Een partyspel bestaat vaak uit verschillende minispellen die met meerdere spelers op een beeldscherm gespeeld kan worden.

Productie

Nadruk

Bij nieuwe commerciële spellen wordt de nadruk meer en meer gelegd op de visuele kant van de spellen (graphics). Hier staan vooral Microsoft (met haar Xbox 360) en Sony (met haar PlayStation 3) bekend om. Deze spelcomputers hebben snellere grafische processors en zijn in staat om meer details te tonen.

Bij andere nieuwe spellen ligt de nadruk juist op hoe het speelt (gameplay) en op de innovatie. Hier staan vooral de consoles van Nintendo (met de Wii en Nintendo 3DS) en voorheen Sega bekend om.

Ontwikkeling

  Zie ook: Computerspelindustrie

Games worden voor een groot deel door andere softwareontwikkelaars dan de hardwarefabrikant gemaakt. Dit wordt third-party development genoemd. Bekende third-party developers zijn bijvoorbeeld Blizzard, Ubisoft en Electronic Arts. De spellen van deze ontwikkelaars worden (soms) op meerdere systemen uitgegeven. Second-party-developers ('tweedepartijontwikkelaars') zijn softwarebedrijven waar een gamebedrijf een groot aandeel in heeft. Zo was Rare tot de overname van Microsoft een second-party-developer voor Nintendo. First party developers ('eerstepartijontwikkelaars') zijn ontwikkelaars van het hardwarebedrijf zelf. Zo worden de Mario-series door een first-party gemaakt (Nintendo).

Het ontwikkelen van computerspellen gebeurt door teams met mensen uit allerlei disciplines, voornamelijk grafisch vormgevers en programmeurs, maar bijvoorbeeld ook level designers en muzikanten.

In de beginperiode van computerspellen werd een computerspel vaak gemaakt door enkele personen die meerdere aspecten van het spel volledig zelf ontwikkelden. De groei aan populariteit van de computerspellen heeft ervoor gezorgd dat de ontwikkeling steeds professioneler wordt aangepakt. Voor commerciële computerspellen was het hierdoor niet meer mogelijk om grote delen van een spel door enkele personen te laten ontwikkelen: men moest over steeds meer vaardigheden en technieken beschikken om een computerspel van hoge kwaliteit te produceren. Elke afzonderlijk aspect van een computerspel wordt tegenwoordig gedaan door mensen die zich daarin gespecialiseerd hebben.

Level design

  Zie Level design voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De virtuele wereld waarin een computerspel zich afspeelt, wordt doorgaans onderverdeeld in kleinere gedeelten of levels. Deze levels bieden uitdagingen voor de speler, zoals vijanden of puzzels. Verder kan er ook afhankelijk van het soort spel een verhaallijn verteld worden.

Veel levels worden ontwikkeld met zogeheten leveleditors. Dit zijn computerprogramma's waarmee de aspecten van een level vormgegeven kunnen worden. Een level bestaat vaak uit losse onderdelen, zoals muziek, 3D-objecten, textures, enzovoort. Deze worden met een leveleditor samengevoegd tot een geheel.

Levels kunnen tevens worden gecreëerd met een levelgenerator die willekeurig het level samenstelt. Hierdoor verandert het spel telkens en is geen enkele keer spelen voorspelbaar.

Vereisten

Sommige spellen hebben een zeer snelle computer nodig en de systeemeisen worden steeds zwaarder. Een gemiddeld (nieuw) spel voor de pc kost ongeveer € 45-50, voor de Switch ongeveer € 40-50 en voor de Xbox One en de PlayStation 4 ongeveer € 50-60. Omdat een lineair spel gemiddeld rond de 15-20 uur gameplay heeft, wordt gamen gezien als een relatief dure hobby. Maar van veel spellen wordt ongeveer 6 maanden na uitgave de prijs langzaam verlaagd, meestal tot het punt van € 10 of € 20. Spellen met een online-mogelijkheid hebben vaak een veel langere speelduur.

Via diverse spellenwebsites kunnen online computerspellen worden gespeeld, de meeste spellen zijn geprogrammeerd in Flash. Deze spellen zijn veelal gratis. Ze worden via een webbrowser gespeeld met de Adobe Flash-plug-in, Java-plugin of Unity-plugin. Deze plug-ins zorgen ervoor dat specifieke spelbestanden kunnen worden afgespeeld.

Bestverkopende computerspellen

  Zie de lijst van bestverkopende computerspellen voor een uitgebreider overzicht.

Voor de pc is het bestverkopende spel The Sims van Electronic Arts en Maxis.

Voor de Wii is dit Wii Sports van Nintendo. Het feit dat deze game in Europa bij de aanschaf van een Wii-systeem meegeleverd werd, heeft bijgedragen aan het succes.

Voor de PlayStation 3 is dit Grand Theft Auto V en voor de Xbox 360 is dit Kinect Adventures! van Microsoft.

Soorten computerspellen

Controverse

Geweld

Communicatiewetenschapper Jeroen Lemmens van de Universiteit van Amsterdam onderzoekt of computerspellen gebruikers gewelddadiger kunnen maken.

Vanuit verschillende hoeken wordt kritiek geuit op computerspellen waar (expliciet) geweld in voorkomt. Eurocommissaris Franco Fratini wilde naar aanleiding van het PlayStation 2-spel Rule of Rose onderzoeken of bepaalde spellen verboden konden worden. Dit geluid werd opgepikt door de Nederlandse minister van justitie Ernst Hirsch Ballin, die eveneens zijn afschuw uitsprak over "extreem gewelddadige" spellen. In de Verenigde Staten werd al meerdere malen een verband tussen geweld en games gesuggereerd. Zowel Hillary Clinton als advocaat Jack Thompson zijn voorstander van het verbieden van bepaalde spellen met gewelddadige inhoud.

Begin jaren 90 van de twintigste eeuw was er veel controverse over het spel Mortal Kombat. In het vechtspel kan de speler zijn tegenstander tot bloedens toe slaan, of in een put met punten "afmaken". Dit zorgde voor veel ongeruste ouders, zowel in de VS maar ook in Europa. Mortal Kombat II werd in 1994 in Duitsland uit de handel gehaald. Het leidde tot diverse rechtszaken vanwege de extreem gewelddadige aard van het spel. Als gevolg hiervan kregen computerspellen in de VS een ESRB-label, in Australië een ACB-label, en in Europa een PEGI-label met daarop de minimale leeftijd waarvoor een spel geschikt wordt bevonden.[1]

Vooral de beruchte GTA-reeks is bekend om de gewelddadige inhoud. In het spel kan de speler onschuldige burgers (weliswaar in een virtuele wereld) doden. In Thailand is Grand Theft Auto IV om deze reden verboden. Vaak wordt dan ook deze populaire reeks, of een ander spel van hetzelfde genre, gebruikt als zondebok bij een schietincident. Er wordt dan gezegd dat de betreffende persoon gewelddadige spellen speelt en dat dit de oorzaak is van het incident. De relatie tussen geweld en computerspellen is voorlopig echter nog niet door wetenschappelijk onderzoek aangetoond.

Verslaving

  Zie Gameverslaving voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bepaalde genres, met name MMORPG-computerspellen (massively multiplayer online role playing games), zouden een verslavende werking op de spelers kunnen hebben.

Er is nog weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar gameverslaving. Ook wordt gameverslaving in veel landen (nog) niet erkend als een verslaving.

Lokalisatie

  Zie Lokalisatie (computerspel) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Computerspellen kunnen door een ontwikkelaar worden gelokaliseerd voor een bepaald land of regio. Naast het vertalen van tekst naar een andere taal omvat het proces ook aanpassingen aan de graphics, het herontwerpen van verpakkingen en handleidingen, nieuwe stemopnames, het aanpassen van hardware, en het redigeren van gedeeltes die mogelijk gevoelig kunnen liggen voor een bepaalde culturele omgeving.

Het doel van lokaliseren is om een vermakelijke en duidelijke spelervaring te creëren voor de speler, door te letten op specifieke culturele context, met behoud van de oorspronkelijke opzet. Hierdoor krijgt de speler het gevoel dat de content voor hem is geschreven, wat zal leiden tot meer diepgang in het spel.

De beslissing om een computerspel te lokaliseren hangt met name af van de potentiële winst die in dat land of regio kan worden gemaakt. Soms lokaliseren de ontwikkelaars zelf, maar het kan ook door een derde partij worden gedaan. Een voorbeeld hiervan is een vertaalbureau of een geluidsstudio met stemacteurs. Er is echter geen duidelijke consistentie voor wat betreft lokalisatie. Soms geeft een ontwikkelaar geen prioriteit of budget aan de lokalisatie van een spel, maar het kan ook afhangen van de vraag in een bepaalde regio. Zo worden veel spellen voor Europa standaard vertaald naar het Duits, Spaans en Frans. Dit is volgens Sony-baas David Reeves dan ook een belangrijke reden waarom spellen pas veel later uitkomen voor Europa.

Toekomst

Met de toenemende kracht van de moderne computer zijn de makers van computerspellen verschillende nieuwe richtingen ingeslagen. De producenten zijn de hierboven genoemde genres gaan combineren (actiespellen met adventure- of puzzelelementen). Daarnaast is er online gaming (via internet spelen met, of tegen andere gebruikers). In de actiespelvariant kunnen internetgamers teams vormen die gezamenlijk tegen hun tegenstanders strijden. In de RPG-variant ontmoeten verschillende internetspelers anderen in (soms enorme) virtuele werelden waar spelers elkaar kunnen bevechten, kunnen handelen met spelobjecten of ervoor kunnen kiezen om samen te werken om een bepaald speldoel te bereiken.

Met name door de toename van de grafische mogelijkheden, worden ook steeds meer speelfilmachtige elementen in de huidige generatie computerspellen verwerkt. Tegenwoordig kan men in de games zelfs bijna het fotorealisme benaderen.

Trivia

In 2003 was Gamen het woord van het jaar.

Zie ook