Hoofdmenu openen

Een chopper of hakker zet een constante elektrische spanning om naar een lagere spanning, door de stroom cyclisch te onderbreken.

Wil men bijvoorbeeld een lamp kunnen dimmen, dan moet het effectieve vermogen van de lamp verminderd worden. Dat kan op verschillende manieren.

  • Men kan een weerstand in serieschakeling met de lamp zetten, maar die weerstand verbruikt zelf ook energie en kan zeer heet worden.
  • Men kan een aantal lampen in serie zetten; die lampen moeten dan echter wel beschikbaar zijn.
  • Men kan met een regeltransformator de spanning verminderen; een transformator is echter groot en vrij kostbaar, en werkt alleen bij wisselspanning.
  • Men kan de spanning heel snel aan- en uitschakelen en de aan/uit-tijd variĆ«ren, waardoor het effectief vermogen afneemt. Deze techniek is mogelijk met moderne elektronica en het centrale onderdeel is de thyristor, triac of MOSFET. De hele schakeling wordt chopper genoemd.
ICM (intercitymaterieel) rijdt vanaf de tweede serie met choppers

Een moderne dimmer, die in huis kan worden ingebouwd in plaats van een schakelaar, werkt als een chopper.

Bij elektrische treinen en trams wordt voor voor de motorsturing onder meer gebruikgemaakt van van choppers, waar vroeger weerstanden en serie/parallelschakeling; gebruikt werden. Het Intercitymaterieel rijdt met twee of drie choppers.

Zie ookBewerken