Hoofdmenu openen
Zie artikel Voor de ballon als vervoermiddel en onderzoeksinstrument zie luchtballon
Een festiviteit in Clermont-Ferrand
Ballonpompje
1. houder ("cilinder")
2. zuiger
3. zuigerstang
4. inlaatklepjes
5. uitlaatklepje
6. handvat en uitlaatstuk voor de ballon
Met gas gevulde ballonnen

Een ballon (Frans: ballon = bal) is een met een gas of water gevulde huls. Het woord ballon wordt in het Nederlands voor twee soorten ballonnen gebruikt. Dit artikel gaat over de kleine ballon die als speelgoed en versiersel wordt gebruikt.

Dit soort ballonnen zijn gemaakt van rubber en kunnen met de mond worden opgeblazen. Ze worden op (kinder-)feestjes vaak gebruikt als versiering. Ook zijn er variété-artiesten die ze gebruiken om figuren mee te maken (ballonmodelleren).

LuchtpompBewerken

Voor het oppompen van ballonnen zijn handpompjes in de handel. Zie een voorbeeld van een dergelijk pompje in de illustratie. Bij dit ontwerp schuift de zuiger over de uitlaatopening heen en weer (5), het aldus openend en sluitend.

GasvullingBewerken

Deze kleine ballonnen worden dikwijls gevuld met een gas dat lichter is dan lucht zodat ze opstijgen.

Vroeger werden ballonnen soms gevuld met waterstof, ook gas dat thuis uit de gaskraan kwam werd wel gebruikt. Vanwege het brandgevaar is inmiddels alleen helium toegestaan, dat is veel duurder maar onbrandbaar. De druk op de gasleiding thuis is trouwens onvoldoende om een ballon te vullen.

Met gas gevulde ballonnen kunnen afhankelijk van de omstandigheden een aantal uren blijven zweven. Er zijn ook zogenoemde folieballonnen die gevuld met helium meerdere dagen in de lucht kunnen blijven.

WedstrijdenBewerken

Ballonnen kunnen gebruikt worden voor ballonwedstrijden. Aan de ballon wordt dan een koord met een kaartje geknoopt met het adres van de eigenaar. De vinder wordt verzocht dit terug te sturen met de vermelding waar de ballon werd gevonden. De persoon van wie de ballon het verst komt, heeft gewonnen. Echter zijn zulke wedstrijden steeds meer omstreden vanwege de vervuiling van het milieu.

MilieuBewerken

Ballonwedstrijden vormen een belasting voor het milieu. Naar schatting bereikt 90% tot 95% van de opgelaten ballonnen 8 km hoogte. Daar spatten ze uit elkaar en uiteindelijk komen alle ballonnetjes weer op aarde of op zee. Latexballonnen verteren in zee pas na ongeveer vier jaar. Ondertussen worden zij door dieren als voedsel gezien met wellicht de dood tot gevolg. De ballonflarden, linten en plastic sluiters spoelen vaak aan op het strand waar dieren er ook in verstrikt kunnen raken.[1][2] Uit onderzoek van de universiteit van Tasmanië blijkt dat zeevogels die één stuk plastic binnen krijgen een kans van 20% hebben om te sterven, waarbij het zachte plastics (zoals ballonnen) maar 5% deel was van het afval dat was ingeslikt, maar wel verantwoordelijk was voor 40 procent van de sterfte onder zeevogels.[3]

In 2018 steeg het percentage Nederlandse gemeenten met een verbod op het oplaten van ballonnen van 5 naar 17 procent.[4]

GeschiedenisBewerken

De luchtballon van rubber is uitgevonden door de bekende onderzoeker en uitvinder Michael Faraday in 1824. Hij gebruikte hem voor experimenten met waterstofgas.[5]