Hoofdmenu openen

Armenhoef (Best)

Rijksmonument in Best

De Armenhoef, ook wel De Aarlese Hoeve, is de naam van een als rijksmonument aangewezen boerderij aan de Oirschotseweg in de Noord-Brabantse plaats Best. De boerderij is vanwege de stal, waarvan het houtskelet uit 1263 dateert, mogelijk de oudste boerderij van West-Europa waarvan nog bovengrondse delen bestaan. De naam heeft te maken met de vroegere functie, de opbrengsten van de boerderij kwamen ten goede aan de armenzorg.

Armenhoef
Armenhoef (schuuroverstek boven de noordgevel)
Armenhoef (schuuroverstek boven de noordgevel)
Oorspr. functie boerderij armenzorg
Huidig gebruik boerderij
Start bouw 1263
Monumentstatus gemeentelijk monument
rijksmonument
Monumentnummer 532056
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

BeschrijvingBewerken

Uit bouwhistorisch onderzoek in 2009 is gebleken dat het gebint van de stal in 1263 werd opgetrokken. Het boerenhuis dateert uit een latere periode en is op z'n vroegst in 1640, maar vermoedelijk in 1680 gebouwd.

WaarderingBewerken

De boerderij was tot 2013 alleen beschermd als gemeentelijk monument. Aan de dringend noodzakelijke restauratie heeft, behalve gemeente en provincie, bij wijze van uitzondering ook de rijksoverheid bijgedragen. In 2013 is het pand ingeschreven als rijksmonument. Hierbij werd afgeweken van het beleid om geen gebouwen die dateren uit de periode van voor 1940 nieuw op te nemen in het register van rijksmonumenten.

De gemeentelijke aanwijzing als monument was vanwege de cultuurhistorische, architectuurhistorische en landschappelijke waarde. Elementen als ouderdom en gaafheid van de boerderij en de voormalige functie ten behoeve van de armenzorg speelden daarbij een rol. Voor de rijksoverheid zijn de ouderdom van de boerderij en aanwezige zeldzame bouwkenmerken, zoals het schuuroverstek boven de noordgevel, bepalend geweest voor de aanwijzing als monument. De directeur van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed typeerde de boerderij als "een onmisbaar puzzelstuk in de kennis van ons verleden".

PublicatiesBewerken

Over de resultaten van het onderzoek naar de boerderij is in 2015 het publieksboek ’t Goet te Arle verschenen.[1] Hierin belichten verschillende auteurs het historisch belang van de boerderij vanuit uiteenlopende wetenschappelijke disciplines. Behalve voor de boerderij is er is aandacht voor het uitgebreide archeologisch onderzoek dat uitgevoerd is in directe omgeving er van. De historische bronnen aangaande de boerderij en zijn cultuurhistorische omgeving waaruit geput is worden uitgebreid besproken. In de verslagenreeks van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is een rapportage verschenen waarin bouwhistorische en archeologische onderzoeksresultaten gedetailleerd worden beschreven.[2]