Hoofdmenu openen
Zie artikel Voor het begrip zesdaagse in de motorsport, zie International Six Days Enduro
Sfeerbeeld in de zesdaagse van Dortmund 2007

Een zesdaagse is een wielerwedstrijd die over zes dagen wordt verreden tussen teams bestaande uit twee man. Op een overdekte wielerbaan komen teams van twee man tegen elkaar uit. Het team dat aan het einde de meeste ronden heeft gereden en/of de meeste punten heeft verzameld is de winnaar. In de loop van de dagen worden er verschillende deelwedstrijden ingelast, waarmee extra punten en premiegeld te verdienen is.

Inhoud

HistoriekBewerken

Het is niet precies bekend wanneer de eerste zesdaagse heeft plaatsgevonden. In 1875 vond in Birmingham een test voor vélocipèdes plaats, die als wedstrijd werd verreden. Over het algemeen wordt aangenomen dat de eerste individuele zesdaagse plaatsvond op 25 februari 1878 in Londen. In 1879 werd het idee overgebracht naar de Verenigde Staten. Het evenement werd pas populair toen in 1891 de eerste zesdaagse werd gehouden in Madison Square Garden in New York.

In 1893 werd voor het eerst toegestaan om op andere fietsen te rijden. Omdat dit veel sneller bleek te gaan werden vanaf dat moment enkel nog gewone fietsen gebruikt. In 1898 werd het 24 uur fietsen als een te zware belasting gezien en stelden de staten New York en Illinois een maximum van 12 uur in. Promotors zagen dit als kans en voerden teams van twee rijders in. De eerste wedstrijd voor koppels vond plaats in Madison Square Garden in New York.

Het succes van de zesdaagsen in de Verenigde Staten leidde tot een introductie in Europa. De eerste vond plaats in 1906 in Toulouse. Dit werd geen succes. De zesdaagse van Berlijn, in 1909 in de Berliner Zoo, was wel succesvol. Al snel volgden andere Duitse steden, Brussel in 1912 en Parijs in 1913.

In Nederland vond de eerste zesdaagse plaats in Amsterdam. Deze eerste editie werd verreden van 18 tot en met 24 november 1932 in het gebouw van de Oude RAI aan de Ferdinand Bolstraat en werd gewonnen door het befaamde Nederlandse koppel Jan Pijnenburg - Piet van Kempen.

In Nederland werd de organisatie min of meer overgenomen van de Duitse zesdaagsen, omdat deze in nazi-Duitsland werden verboden als verderfelijk amusement. Na de Tweede Wereldoorlog kwam Duitsland echter weer volop in beeld als zesdaagseland.

Niemand had verwacht dat het fenomeen 'zesdaagse' honderd jaar later nog steeds zou bestaan. De steden waar in de loop van deze periode meer dan 40 zesdaagsen werden gereden zijn: Berlijn, New York, Dortmund, Gent, Antwerpen, Brussel, Kopenhagen, Keulen, Chicago, Zürich, Parijs en Bremen.

Vaak werd het einde van deze traditie voorspeld en in de jaren tachtig van de twintigste eeuw leek dat ook bewaarheid te worden. Rond de eeuwwisseling is er echter een revival ingezet.

In vele steden, waar vroeger een zesdaagse werd verreden maar die door gebrek aan animo was beëindigd, denkt men nu weer aan het herstarten van de traditie. Zo is Amsterdam alweer enkele jaren het toneel van een zesdaagse en ook in Groningen denkt men aan een herstart.

In de Duitse stad Bremen wordt al vele jaren lang een commercieel lucratieve zesdaagse georganiseerd. De oudste zesdaagse in Europa is die van Berlijn (1909).

16 jaar na de vorige editie werd de zesdaagse van Rotterdam vanaf 6 januari 2005 weer verreden. Plaats van handeling was Ahoy.

Ook de zesdaagse van Maastricht was in 2006 na 19 jaar terug op de kalender. Deze zesdaagse werd jaarlijks verreden in het MECC (Maastrichts Expositie en Congres Centrum).

De nieuwste telg in het Belgische zesdaagsecircuit is de Belgisch Limburgse stad Hasselt. Deze wordt gehouden in de Ethias Arena onder leiding van de vroegere zesdaagsekoning Patrick Sercu.

Lijst van zesdaagsenBewerken

Huidige zesdaagsenBewerken

Zesdaagse Winnaars 18/19 Winnaars 17/18 Winnaars 16/17 Winnaars 15/16 Winnaars 14/15
Turijn   Mattia Viel
  Nicholas Yallouris
  Francesco Lamon
  Elia Viviani
NVT NVT NVT
Fiorenzuola   Liam Bertazzo
  Francesco Lamon
  Morgan Kneisky
  Benjamin Thomas
  Michele Scartezzini
  Elia Viviani
  Alex Buttazzoni
  Elia Viviani
  Alex Buttazzoni
  Marco Coledan
Londen   Yoeri Havik
  Wim Stroetinga
  Cameron Meyer
  Callum Scotson
  Kenny De Ketele
  Moreno De Pauw
  Kenny De Ketele
  Moreno De Pauw
NVT
Gent   Iljo Keisse
  Elia Viviani
  Kenny De Ketele
  Moreno De Pauw
  Mark Cavendish
  Bradley Wiggins
  Iljo Keisse
  Michael Mørkøv
  Jasper De Buyst
  Kenny De Ketele
Amsterdam NVT NVT   Kenny De Ketele
  Moreno De Pauw
NVT   Yoeri Havik
  Niki Terpstra
Rotterdam   Niki Terpstra
  Thomas Boudat
  Kenny De Ketele
  Moreno De Pauw
  Christian Grasmann
 Roger Kluge
  Sebastián Mora
  Albert Torres
  Iljo Keisse
  Niki Terpstra
Bremen   Jasper De Buyst
  Iljo Keisse
  Kenny De Ketele
  Theo Reinhardt
  Marcel Kalz
  Iljo Keisse
  Kenny De Ketele
  Christian Grasmann
  Alex Rasmussen
  Marcel Kalz
Berlijn   Roger Kluge
  Theo Reinhardt
  Yoeri Havik
  Wim Stroetinga
  Yoeri Havik
  Wim Stroetinga
  Kenny De Ketele
  Moreno De Pauw
  Leif Lampater
  Marcel Kalz
Kopenhagen   Kenny De Ketele
  Moreno De Pauw
  Michael Mørkøv
  Kenny De Ketele
  Michael Mørkøv
  Lasse Norman Hansen
  Jesper Mørkøv
  Alex Rasmussen
  Michael Mørkøv
  Alex Rasmussen
Palma de Mallorca NVT   Sebastián Mora
  Albert Torres
  Kenny De Ketele
  Moreno De Pauw
NVT NVT
Melbourne   Leigh Howard
  Kelland O'Brien
  Leigh Howard
  Cameron Scott
NVT NVT NVT
Manchester NVT NVT NVT NVT
Brisbane NVT NVT NVT NVT

Algemeen overzichtBewerken

Dikgedrukt zijn de zesdaagsen die nog steeds worden gehouden.

Zesdaagse van Aantal edities Eerste editie Laatste editie Record winnaar(s) (aantal overwinningen)
  Aarhus 9 1954 1961 Nielsen (4)
  Adelaide 6 1960 1967 Patterson en Solari (2)
  Aguascalientes 4 2001 2007 Arriagada, Caberera, Gilmore, Lombardi, Macías, Marvulli, McGrory en Rosa (1)
  Algiers 1 1953 1953 Poblet en Terruzzi (1)
  Amsterdam 23 1932 2016 Stam (4)
  Antwerpen 52 1934 1994 Post (11)
  Apeldoorn 1 2009 2009 Bartko, Ligthart en van Bon (1)
  Atalanta 1 1909 1909 Fogler en Root (1)
  Atlantic City 2 1909 1932 Giorgetti, Hehir, Peden en Root (1)
  Barcelona 2 1952 1953 Bakker, Lakeman, Poblet en Terruzzi (1)
  Bassano del Grappa 10 1986 2013 Clark (4)
  Bendigo 1 1960 1960 Browne en Lawrie (1)
  Berlijn 107 1909 2018 Bugdahl (9)
  Bologna 1 1994 1994 Baffi en Bincoletto (1)
  Bordeaux 7 1989 1997 Biondi en Villa (2)
  Boston 16 1879 1933 Goullet, Hill en Hill (2)
  Brisbane 2 1932 2019 Lamb en Standen (1)
  Bremen 55 1910 2018 Pijnen (7)
  Brussel 46 1912 1971 Van Steenbergen (8)
  Buenos Aires 27 1936 2000 Bátiz (5)
  Buffalo 16 1910 1948 Kilian (4)
  Burnaby 3 2006 2008 Bell en Tuft (2)
  Castelgomberto 1 1974 1974 Basso en Kemper (1)
  Charleroi 3 1967 1969 Sercu (2)
  Chicago 50 1915 1957 Kilian (6)
  Cleveland 16 1933 1958 Kilian en Vopel (4)
  Columbus 1 1940 1940 Kilian en O'Brien (1)
  Cremona 1 2009 2009 Donadio en Pérez (1)
  Delhi 1 1974 1974 Morbiato en Torre (1)
  Des Moines 3 1913 1936 Mitten (2)
  Detroit 8 1927 1973 Debaets en Peden (2)
  Dortmund 67 1926 2008 Patrick Sercu, Aldag (8)
  Dresden 3 1911 1912 Lorenz en Saldow (3)
  Essen 8 1960 1967 Pfenninger en Post (3)
  Fiorenzuola 21 1998 2018 Marvulli (4)
  Frankfurt 37 1911 1983 Thurau en Sercu (5)
  Gent 77 1922 2017 Sercu (11)
  Grenoble 44 1971 2014 Marvulli (6)
  Groningen 4 1970 1979 Bugdahl en Kemper (2)
  Hamburg 1 1911 1911 Suter en Suter (1)
  Hannover 10 1913 1981 Carrara (2)
  Hasselt 4 2006 2009 Risi (3)
  Herning 14 1974 1998 Frank (5)
  Indianapolis 3 1913 1938 Drobach, Hehir, Kilian, Lepage, Vopel en Wambst (1)
  Kansas City 4 1908 1937 Lawson, Maden, McNamara, Moran, Ottevaire, Peden, van Kempen en Winter (1)
  Keulen 46 1928 1998 Fritz (6)
  Kiel 3 1910 1952 Arend, Buren, Passenheim, Roth, Schallwig, Stabe, (1)
  Kopenhagen 56 1933 2018 Clark en Morkov (8)
  Launceston 21 1961 1987 Oliver (6)
  Leipzig 4 1929 1998 Betschart, de Wilde, Gobel, Girardengo, Kappes, Negrini, Risi (1)
  Lille 1 1960 1960 Tressider en Murray (1)
  Londen 25 1923 2018 Sercu (8)
  Los Angeles 7 1932 1973 Berti, Bollaert, Bollaert, Bugdahl, Crossley, Juner, Gilmore, Lafenetre, May, O'Brein, Rush, Testa, Walthour, Walthour (1)
  Louisville 4 1935 1957 Audy, Gabell, Nauwens, Peden, Sheehan, Strom, Tressider, Yates (1)
  Maastricht 13 1976 2006 Pijnen (6)
  Madrid 14 1960 1984 Van Steenbergen (3)
  Manchester 0 2019
  Mar del Plata 1 1995 1995 Curuchet en Curuchet (1)
  Marseille 4 1928 1932 Billiet, Blanchonnet, Buysse, Dayen, Faudet, Marcillac, van Kempen (1)
  Maryborough 3 1961 1967 Clarke, Luttrell, Murray, Patterson, Ryan, Waddell (1)
  Mainz 1 1911 1911 Ludwig en Rosellen (1)
  Medellín 1 1995 1995 Martinello en Villa (1)
  Melbourne 18 1912 2019 Faggin en Patterson (3)
  Milaan 29 1927 2008 Moser (6)
  Milwaukee 9 1932 1942 Kilian, Peden en Vopel (3)
  Minneapolis 7 1931 1936 Peden (3)
  Montréal 37 1929 1980 Peden (7)
  Moskou 3 1991 2003 Aeschbach, Ganeiev, Khrabvzov, Marvulli, Nothstein, Oelkers
  München 46 1933 2009 Risi (9)
  Münster 34 1950 1988 Roth (5)
  Newark 4 1910 1915 Drobach, Fenn, Goulet, Hehir, Hill, Kramer, Reginald McNamara, Robert Spears (1)
  Newcastle 3 1961 1976 Tressider en Patterson (2)
  Nice 1 1928 1928 Wambst en Lacquehay (1)
  Nouméa 20 1977 2010 Sasson en Tessier (4)
  New York 70 1899 1961 Goullet en Giorgetti (8)
  Oakland 3 1935 1937 Dempsey (2)
  Ottawa 1 1936 1936 Heaton, McDonald, Walthour (1)
  Palma de Mallorca 2 2017 2018 De Ketele, De Pauw, Mora, Torres
  Parijs 42 1913 1989 Aerts, Billiet, Bruneel, Schulte, Seres, van Kempen (3)
  Perth 5 1961 1989 Campbell, Eriksen, Marcussen, Murray, Panton, Patterson, Sacchi, Stiefler, Waddell, Young (1)
  Pittsburgh 8 1908 1940 Walthour (4)
  Philadelphia 5 1902 1937 Letourneur (2)
  Portland 1 1931 1931 DeFilippo en Peden (1)
  Québec 3 1964 1966 Severeyns (2)
  Rio de Janeiro 1 1956 1956 Rigoni en Sivilotti (1)
  Rotterdam 36 1936 2018 Pijnen (11)
  Saint-Étienne 12 1928 1953 Carrara, van Buggenhout, van Kempen (2)
  Saint-Louis 4 1913 1937 Carpus, Coburn, Kilian, Krebs, Lepage, Peden, Vopel (1)
  San Francisco 10 1917 1939 Yates en O'Brien (2)
  São Paulo 2 1957 1959 Alba, Rosa, Rigoni en Sivilotti (1)
  Stuttgart 31 1928 2008 Kappes (6)
  Sydney 19 1911 1974 Ross (3)
  Tilburg 2 2009 2011 Havik, Marguet, Marvulli, Stopler (1)
  Toulouse 1 1906 1906 Georget en Georget (1)
  Turijn 9 2001 2018 Villa (4)
  Toronto 13 1912 1965 Peden (4)
  Townsville 1 1962 1962 Lowe en Patterson (1)
  Vancouver 3 1931 1934 Elder, Elliot, Testa, van Slembroeck, Yates, Zach (1)
  Washington 2 1940 1948 Bruneau, Moretti, Pedersen, Peden (1)
  Whyalla 3 1966 1968 Ciavola, Oliver, Patterson, Ryan, Waddell, Walsh (1)
  Winnipeg 1 1948 1948 Bergna en Yates (1)
  Wrocław 8 1921 1931 Rieger en van Kempen (3)
  Würzburg 1 1911 1911 Hohe en Wilde (1)
  Zuidlaren 2 2007 2008 Marvulli, Risi, Stam, Slippens (1)
  Zürich 58 1954 2014 Risi (11)

Overzicht renners gerangschikt naar overwinningenBewerken

Dik gedrukt zijn renners die nog actief zijn.

Nr. Naam Nationaliteit Aantal gewonnen Tot. aantal gereden Gemiddeld
1 Patrick Sercu   België 88 223 0.3946
2 Danny Clark   AUS 74 235 0,3149
3 René Pijnen   Nederland 72 233 0,3090
4 Peter Post   Nederland 65 155 0,4194
5 Bruno Risi   Zwitserland 61 178 0,3427
6 Rik Van Steenbergen   België 40 134 0,2985
7 William Peden   Canada 38 127 0,2992
Etienne De Wilde   België 38 197 0,1929
9 Kurt Betschart   Zwitserland 37 142 0,2606
Klaus Bugdahl   Duitsland 37 229 0,1616
11 Gustav Kilian   Duitsland 34 90 0,3778
Albert Fritz   Duitsland 34 198 0,1717
13 Fritz Pfenninger   Zwitserland 33 181 0,1823
14 Franco Marvulli   Zwitserland 32 112 0,3333
Heinz Vopel   Duitsland 32 74 0,4324
Piet van Kempen   Nederland 32 110 0,2909
17 Dietrich Thurau   Duitsland 29 97 0,2990
18 Silvio Martinello   Italië 28 97 0,2887
Iljo Keisse   België 28
20 Dieter Kemper   Duitsland 26 165 0,1576
21 Emile Severeyns   België 25 151 0,1656
22 Andreas Kappes   Duitsland 24 116 0,2069
Marco Villa   Italië 24 141 0,1702
24 Rudi Altig   Duitsland 23 79 0,2911
Ferdinando Terruzzi   Italië 23 121 0,1901
Tony Doyle   Verenigd Koninkrijk 23 139 0,1655
Sigi Renz   Duitsland 23 159 0,1447
28 Robert Bartko   Duitsland 21 76 0,2763
Alfred Letourneur   Frankrijk 21 84 0,2500
Palle Lykke   Denemarken 21 122 0,1721
Urs Freuler   Zwitserland 21 139 0,1511
32 Gert Frank   Denemarken 20 143 0,1399
33 Gerrit Schulte   Nederland 19 73 0,2603
Reginald McNamara   Verenigde Staten 19 117 0,1624
35 Eddy Merckx   België 17 35 0,4857
Jan Pijnenburg   Nederland 17 50 0,3400
Gerard Debaets   België 17 90 0,1889
Donald Allan   Verenigd Koninkrijk 17 107 0,1589
Matthew Gilmore   België 17 107 0,1589
40 Cecil Yates   Verenigde Staten 16 57 0,2807
Sid Patterson   AUS 16 57 0,2807
Jean Roth   Zwitserland 16 85 0,1882
Danny Stam   Nederland 16 111 0,1441
Reginald Arnold   Australië 16 103 0,1553
Leo Duyndam   Nederland 16 143 0,1119
Wilfried Peffgen   Duitsland 16 188 0,0851
Kenny De Ketele   België 16
48 Alfred Goullet   Australië 15 29 0,5172
Francesco Moser   Italië 15 35 0,4285
Adriano Baffi   Italië 15 99 0,1515
Roman Hermann   Liechtenstein 15 182 0,0824
52 Franco Giorgetti   Italië 14 48 0,2916
Kay Werner Nielsen   Denemarken 14 56 0,2500
Jimmy Walthour jr   Verenigde Staten 14 56 0,2500
Scott McGrory   Australië 14 69 0,2029
Jules Audy   Canada 14 108 0,1296
Michael Mørkøv   Denemarken 14
58 Erik Zabel   Duitsland 13 28 0,4643
Armin von Büren   Zwitserland 13 58 0,2241
Jens Veggerby   Denemarken 13 89 0,1461
61 Albert Billiet   België 12 31 0,3871
Achiel Bruneel   België 12 42 0,2857
Rik Van Looy   België 12 43 0,2791
Graeme Gilmore   Australië 12 100 0,1200
65 Gregor Braun   Duitsland 11 44 0,2500
Alex Rasmussen   Denemarken 11 46 0,2391
Marcel Guimbretière   Frankrijk 11 54 0,2037
Walter Bucher   Zwitserland 11 64 0,1719
Robert Slippens   Nederland 11 70 0,1571
Günter Haritz   Duitsland 11 83 0,1325
71 Rolf Aldag   Duitsland 10 29 0,3448
Joe Fogler   Verenigde Staten 10 31 0,3226
Willy Lorenz   Duitsland 10 33 0,3030
Paul Broccardo   Frankrijk 10 47 0,2128
Émile Carrara   Frankrijk 10 63 0,1587
Henri Lepage   Canada 10 65 0,1538
Albert Crossley   Verenigde Staten 10 89 0,1123
Horst Oldenburg   Duitsland 10 100 0,1000
Lucien Gillen   Luxemburg 10 116 0,0862
Wolfgang Schulze   Duitsland 10 135 0,0741

Ranglijst koppels naar overwinningenBewerken