Hoofdmenu openen

Winschoterdiep

kanaal in Nederland

Het Winschoterdiep is het kanaal dat loopt van Groningen, vanaf de aansluiting op het Eemskanaal, naar Winschoten waar het zich splitst in de Rensel, het laatste stukje naar Winschoten, en de aansluiting op de Pekel A. Het Winschoterdiep vormt de voortzetting van het Schuitendiep dat rond 1400 vanuit Groningen naar Foxhol werd gegraven.

Winschoterdiep
Location Winschoterdiep.png
Lengte 35,5 km
Scheepsklasse -
Jaar ingebruikname 1636
Van Rensel bij Winschoten
Naar Eemskanaal bij Groningen
Loopt door Groningen
Portaal  Portaalicoon   Maritiem

SchuitendiepBewerken

Als eerste tracé werd in de periode 1618 tot en met 1628 het gedeelte van Foxhol tot Zuidbroek aangelegd als onderdeel van de vervening. Dit kanaal kreeg aanvankelijk nog de naam Schuitendiep.

Van 1634 tot 1636 is dit in westelijke richting verlengd tot de Hunze en in oostelijke richting tot Winschoten en de Pekel A. Dit gedeelte heette aanvankelijk het Heerendiep[1].

Reconstructie en verbredingBewerken

Het tracé van het kanaal is in de loop van de tijd verschillende malen aangepast. Het meest ingrijpend was de reconstructie en verbreding van het Winschoterdiep in de jaren vijftig van de twintigste eeuw. Eindigde het kanaal eerder in de Oosterhaven van Groningen, op het verlengde van het huidige Schuitendiep, nu eindigt het zo'n 1½ km oostwaarts bij handelshavens van de stad, op het verlengde van het Van Starkenborghkanaal. De voormalige westelijke tak wordt nu het Oude Winschoterdiep genoemd. Het industrieterrein dat daarnaast ligt draagt dezelfde naam.

Het tracé door Hoogezand-Sappemeer is eveneens gewijzigd. Aanvankelijk liep het dwars door de bebouwde kom (Meint Veningastraat, Hoofdstraat, Noorderstraat). Het meeste is gedempt. Alleen van Foxhol naar Martenshoek en ten oosten van Sappemeer zijn nog twee doodlopende stukken van het kanaal over. Het tracé tussen de dorpen Scheemda en Eexta werd naar het zuiden verlegd, terwijl het verdere verloop langs Heiligerlee en via de Venne in Winschoten in de richting van de Rensel kwam te vervallen.

Huidige situatieBewerken

 
Het Oude Winschoterdiep in Groningen (2009)

Het kanaal is thans 35,5 km lang en geschikt voor schepen tot 1350 ton. Het heeft zestien bruggen, twee schutsluizen en een keersluis, te weten een schutsluis van 85 m bij Zuidbroek met een keersluis van 12 m, beide bij de uitmonding van het A.G. Wildervanckkanaal en de Eextersluis van 100 m bij Scheemda.

In het deel tussen Hoogezand en Waterhuizen bevinden zich enkele scheepswerven die zich toeleggen op de bouw van kustvaarders. De breedte van deze schepen wordt beperkt door de breedte van de bruggen waardoor ze, na hun voltooiing, naar zee door moeten "varen". Hierbij worden de voltooide schepen door sleepboten gesleept aangezien ze in verband met hun beperkte diepgang niet op eigen kracht de haven van Delfzijl kunnen bereiken. Heel kenmerkend bij de werven is dat de schepen worden gebouwd en te water gelaten op een zogenaamde dwarshelling. Hierbij worden de schepen zijdelings te water gelaten en liggen ze naderhand evenwijdig aan het kanaal voor de uiteindelijke afbouw. Hierdoor komt de dwarshelling weer vrij voor het volgende schip in aanbouw.

BruggenBewerken

Van Groningen tot Winschoten liggen de volgende bruggen:

Nr. Naam: Soort: Traject: Afbeelding:
1 Sontbrug verkeersbrug
(basculebrug)
Centrum - Meerstad
(Sint Petersburgweg)
2 Euvelgunnerbrug (Laag) verkeersbrug
(ophaalbrug)
Groningen
(Osloweg)
3 Euvelgunnerbrug (Hoog) verkeersbrug
(basculebrug)
N7E22RING
Amsterdam -
Bad Nieuweschans
(Beneluxweg)
4 Euvelgunnerbrug (Laag) verkeersbrug
(ophaalbrug)
Groningen
(Bergenweg)
5 Gideonbrug verkeersbrug
(basculebrug)
Groningen
(Europaweg/Bornholmstraat)
 
6 Duinkerkenbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
Roodehaan - Groningen
(Duinkerkenweg)
 
7 Waterhuizerbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
N860
Haren - Foxhol
(Waterhuizen)
 
8 Westerbroeksterbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
Westerbroek
(Energieweg)
9 Rengersbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
N386
Kolham - Foxhol
(Woldweg)
10 Zwedenbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
Hoogezand
(Zwedenweg)
11 Knijpsbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
N385
Hoogezand
(Kerkstraat)
12 Slochterbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
Hoogezand
(Slochterstraat)
13 Noordbroeksterbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
Hoogezand
(Noordbroeksterstraat)
14 Zuidbroeksterbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
Zuidbroek
(Spoorstraat)
15 Brug Rijksweg 33 verkeersbrug
(2 ophaalbruggen)
N33
Assen - Eemshaven
16 Eexterbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
Scheemda
(Stationsstraat)
17 Graaf Adolfbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
Scheemda
(Haven Zuidzijde)
18 Kloosterbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
N964
Scheemda - Winschoten
(Veenweg)
19 Beertsterbrug verkeersbrug
(ophaalbrug)
N367
Veendam - Winschoten
(Beertsterweg)
20 Spoorbrug Winschoten* spoorbrug
(draaibrug)
Groningen - Bad Nieuweschans
(Staatslijn B)
  • officiële naam onbekend

TriviaBewerken

  • Over het Winschoterdiep heeft de Nederlandse dichter Drs. P een gelijknamig liedje geschreven betreffende een jongedame die ziek wordt en uiteindelijk overlijdt ("ontsliep") als gevolg van een romantische escapade langs het koude Winschoterdiep.