Wereldkampioenschappen turnen

De wereldkampioenschappen turnen, ook wel artistieke gymnastiek genoemd, zijn wereldkampioenschappen in de sport turnen georganiseerd door de FIG.

Momenteel worden de wereldkampioenschappen turnen jaarlijks gehouden, behalve in de jaren waarin er ook Olympische Spelen plaatsvinden, dan is er geen WK. Het jaar nà de Olympische Spelen zijn er enkel individuele wedstrijden, geen teamcompetities.

Geschiedenis

bewerken

De eerste editie werd gehouden in 1903 in Antwerpen met (mannelijke) deelnemers uit België, Frankrijk, Luxemburg en Nederland. Vrouwen mochten niet deelnemen aan de wedstrijd maar er waren wel turnsters die optraden als deel van de ceremonies.[1]

Het toernooi werd om de twee jaar georganiseerd tot en met 1913. Vanwege de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) vond er vervolgens pas in 1922 opnieuw een editie plaats. Vanaf dan werd er overgestapt op een interval van vier jaar (tot 1978).

In 1931 bestond de FIG 50 jaar en werd er een feestelijk "onofficieel" toernooi georganiseerd, dat de naam "eerste wereldkampioenschap turnen voor mannen" meekreeg. Er waren echter enkel Europese landen die deelnamen. Achteraf zijn de edities van 1903 tot 1930 retrospectief erkend als "wereldkampioenschappen".[2]

In 1934 vond de eerste deelname van vrouwen aan het wereldkampioenschap plaats. Er was toen ook een turnteam uit Mexico aanwezig,[3] het eerste niet-Europese land in de geschiedenis van de wereldkampioenschappen turnen.

In 1942 en 1946 was er een onderbreking vanwege de Tweede Wereldoorlog.

In 1950 was het eerste Afrikaanse land present: Egypte. In de daarop volgende editie in 1954 waren Japan, de VS, de USSR en Iran voor het eerst aanwezig. In hetzelfde jaar werden ook de eerste niet-Europese medailles gewonnen: Japan veroverde er vier.[4]

Van 1979 tot 1991 waren de WK's een tweejaarlijks evenement. Vanaf 1992 werd de stap gemaakt naar een jaarlijkse organisatie. In 1994 vonden twee WK's plaats, de individuele competities waren in Australië en de landenwedstrijd was in Duitsland.

Vanaf het jaar 2000 werd er besloten om de wereldkampioenschappen turnen niet meer te organiseren in de jaren waarin er ook Olympische Spelen plaatsvinden. Het jaar nà de Olympische Spelen zijn er enkel individuele wedstrijden, geen teamcompetities. Een uitzondering hierop ontstond door de coronapandemie: de Olympische Spelen in Tokio gingen pas door in 2021, de wereldkampioenschappen turnen echter behielden hun ritme van vóór de pandemie. Daardoor was er in 2021 een turnwedstrijd op wereldniveau zowel op de Spelen als op het WK.

Records

bewerken

De landen met de meeste medailles zijn de USSR en Rusland, China, de VS, Japan en Roemenie.

Bij de mannen is de Wit-Rus Vitaly Scherbo de recordhouder van meeste medailles en meeste gouden medailles. Het absolute record ligt echter bij de vrouwen, waar de Amerikaanse Simone Biles met kop en schouders boven iedereen uitsteekt (figuurlijk).

Edities

bewerken
Jaar Plaats Land
1903 Antwerpen   België
1905 Bordeaux   Frankrijk
1907 Praag Oostenrijk-Hongarije
1909 Turijn   Italië
1911 Luxemburg   Luxemburg
1913 Parijs   Frankrijk
1922 Ljubljana   Joegoslavië
1926 Lyon   Frankrijk
1930 Luxemburg   Luxemburg
1931 Parijs   Frankrijk
1934 Boedapest   Hongarije
1938 Praag   Tsjecho-Slowakije
1950 Bazel   Zwitserland
1954 Rome   Italië
1958 Moskou   Sovjet-Unie
1962 Praag   Tsjecho-Slowakije
1966 Dortmund   West-Duitsland
1970 Ljubljana   Joegoslavië
1974 Varna   Bulgarije
1978 Straatsburg   Frankrijk
1979 Fort Worth   Verenigde Staten
1981 Moskou   Sovjet-Unie
1983 Boedapest   Hongarije
1985 Montreal   Canada
1987 Rotterdam   Nederland
1989 Stuttgart   West-Duitsland
1991 Indianapolis   Verenigde Staten
1992 Parijs   Frankrijk
Jaar Plaats Land
1993 Birmingham   Verenigd Koninkrijk
1994 (i) Brisbane   Australië
1994 (t) Dortmund   Duitsland
1995 Sabae   Japan
1996 San Juan   Puerto Rico
1997 Lausanne   Zwitserland
1999 Tianjin   China
2001 Gent   België
2002 Debrecen   Hongarije
2003 Anaheim   Verenigde Staten
2005 Melbourne   Australië
2006 Aarhus   Denemarken
2007 Stuttgart   Duitsland
2009 Londen   Verenigd Koninkrijk
2010 Rotterdam   Nederland
2011 Tokio   Japan
2013 Antwerpen   België
2014 Nanning   China
2015 Glasgow   Verenigd Koninkrijk
2017 Montreal   Canada
2018 Doha   Qatar
2019 Stuttgart   Duitsland
2021 Kitakyushu   Japan
2022 Liverpool   Verenigd Koninkrijk
2023 Antwerpen   België
2025 Jakarta Indonesië
2026 Rotterdam   Nederland
2027 Chengdu   China

Organiserende landen

bewerken
Aantal Land Organisaties
5   Duitsland 1968, 1989, 1994, 2007, 2019
  Frankrijk 1905, 1913, 1926, 1978, 1992
4   België 1903, 2001, 2013, 2023
  Verenigd Koninkrijk 1993, 2009, 2015, 2022
3   Hongarije 1934, 1983, 2002
  Japan 1995, 2011, 2025
  Verenigde Staten 1979, 1991, 2003
2   Australië 1994, 2005
  Canada 1985, 2017
  China 1999, 2014
  Denemarken 2006, 2021
  Italië 1911, 1954
  Joegoslavië 1922, 1970
  Luxemburg 1909, 1930
  Nederland 1987, 2010
  Sovjet-Unie 1958, 1981
  Tsjecho-Slowakije 1938, 1962
  Zwitserland 1950, 1997
1   Bulgarije 1974
Oostenrijk-Hongarije 1907
  Puerto Rico 1996
  Qatar 2018

Medaillewinnaars uit België en Nederland

bewerken

België

bewerken
Jaar Onderdeel      
Mannen
1903 Team allround Team
Allround Georges Wiernichx
Brug Eugène Dua
Rekstok Charles Van Hulle
Ringen François Walravens
1905 Team allround Team
1907 Team allround Team
1911 Brug Jules Labeeu
1913 Rekstok A. Demol
Vrouwen
2017 Brug ongelijk Nina Derwael
2018 Brug ongelijk Nina Derwael
2019 Brug ongelijk Nina Derwael
Totaal 2 4 6

Nederland

bewerken
Jaar Onderdeel      
Mannen
1903 Voltige Henricus Thijsen
1905 Team allround Team
2005 Ringen Yuri van Gelder
2006 Ringen Yuri van Gelder
2007 Ringen Yuri van Gelder
2009 Rekstok Epke Zonderland
2010 Rekstok Epke Zonderland
2013 Rekstok Epke Zonderland
2014 Rekstok Epke Zonderland
2017 Rekstok Epke Zonderland Bart Deurloo
2018 Rekstok Epke Zonderland
Vrouwen
2001 Brug ongelijk Renske Endel
2002 Vloer Verona van de Leur
2005 Vloer Suzanne Harmes
2015 Balk Sanne Wevers
Totaal 5 8 3
bewerken