Hoofdmenu openen
Nieuwe waterleiding ingewerkt onder de Mangerebrug in Auckland, Nieuw Zeeland

Een waterleiding is een leiding waardoor water wordt getransporteerd van A naar B. Met een waterleiding wordt meestal de leiding voor het transport van drinkwater bedoeld. Deze leidingen liggen hoofdzakelijk in de grond en bevinden zich tevens in huizen en gebouwen. De waterleidingen kunnen van verschillend materiaal gemaakt zijn, zoals koper, lood, polyetheen (PE), polyvinylchloride (PVC), gegalvaniseerd staal, asbestcement et cetera. De drinkwatervoorziening en -kwaliteit is in Nederland geregeld in de Waterleidingwet en het Waterleidingbesluit. Bovendien geldt de Kaderrichtlijn Water voor de drinkwaterbronnen.

Inhoud

MaterialenBewerken

MetalenBewerken

LoodBewerken

De loden leidingen worden tegenwoordig niet meer in huizen aangelegd. In oude huizen treft men ze echter nog weleens aan. Lood lost langzaam in water op en het loodgehalte stijgt dan ook vooral in stilstaand leidingwater. Vroeger moest men vóór het drinken het water altijd eerst een tijdje laten stromen, zodat de leidingen werden doorgespoeld en het loodgehalte in het water flink afnam. In moderne woningen is dit zelden meer nodig. Naast het oplossen van lood kunnen ook looddeeltjes van deze leidingen loslaten, met name door snelle drukwisselingen. Komt het loodgehalte boven een bepaalde waarde, dan loopt men de kans op (chronische) loodvergiftiging bij consumptie van water uit loden leidingen.

Gegalvaniseerd staalBewerken

Loden leidingen werden aanvankelijk vervangen door leidingen uit gegalvaniseerd staal. Deze leidingen zijn stijf en worden door middel van koppelstukken met schroefverbinding opgebouwd. Het heeft als voordeel dat de materiaalkosten laag zijn, en dat de robuustheid veel hoger is dan bij andere materialen. Installeren vergt echter veel inspanning (en is daardoor duurder), de leidingen zijn minder nauwkeurig te passen en moeilijk uit te breiden na afwerking. Op termijn kan vernauwing optreden door aanslag en roestvorming in de buizen. Gegalvaniseerd staal wordt dan ook steeds minder gebruikt.

KoperBewerken

Waterleidingbuizen van koper kunnen door middel van messing knelkoppelingen of solderen met soldeerfittingen en soldeertin aan elkaar worden verbonden. In soldeer voor drinkwaterleidingen mag geen lood meer zijn verwerkt.

KunststofBewerken

Kunststofleidingen kunnen aan elkaar worden verlijmd of versmolten (bijvoorbeeld door spiegellassen) of kunnen met speciale klemfittingen worden verbonden.

 
Watertoren van 1933-1934

KwaliteitBewerken

Drinkwaterleidingen moeten voldoen aan de kwaliteitseisen die geregeld zijn in de Regeling materialen en chemicaliën leidingwatervoorziening.[1] Kiwa is de enige organisatie die door het ministerie van VROM is erkend om drinkwaterleidingen te certificeren.[2]

LeidingdrukBewerken

Om een watervoorraad te hebben en de druk in het waterleidingnet constant te houden, werden veel watertorens gebruikt. De waterdruk is dan evenredig met de hoogte van de watertoren: voor iedere tien meter stijgt de druk met ca. 10 N/cm² (ofwel 100 kilopascal). Thans is het gebruik van watertorens in Nederland veelal afgeschaft en wordt de druk geproduceerd door elektrische pompen. In hoge gebouwen is een hydrofoor (drukverhogingspomp) noodzakelijk.

GeschiedenisBewerken

Vandaag de dag is het heel normaal om een glaasje water uit de kraan te halen, maar dat is natuurlijk niet altijd zo geweest. Voorheen haalden mensen gewoon hun drinkwater uit de gracht om hun groente te wassen, een bad te nemen en ook gewoon te drinken. Dezelfde gracht waar ze ook hun ontlasting dumpten en boten doorheen vaarden. Ene Jacob van Lennep was op vakantie in de duinen bij Haarlem. Hij kreeg eens op een zomerse dag een glas water van zijn vrouw en vond dat het water uit de duinen veel lekkerder dan het water uit Amsterdam. Het water uit Amsterdam vond hij maar niks. Hij bedacht een manier om het water uit de duinen naar Amsterdam te vervoeren zodat hij elke dag het lekkere water uit de duinen kon drinken. Hij was zelf een rijke advocaat en bekende schrijver, dus had hij wel een aantal bekenden die vast wel mee wilden helpen aan zijn project. In 1853 is dan ook de eerste waterleiding in gebruik genomen. Deze liep uit de duinen van Haarlem naar Amsterdam. Zo kregen de mensen in Amsterdam beter drinkwater. Voor 4 cent mochten de mensen een emmer vullen met dit water uit de duinen. Even later waren er al bierbrouwers die het bier met dat water wilde brouwen. Ook daar is een waterleiding naar toe gemaakt. [3]

ReferentiesBewerken