Hoofdmenu openen
Strijdvlag, gebruikt door de Vlaamse Beweging.
Folio blad 80 recto van het 14e-eeuwse wapenboek Gelre, met onder andere (links midden) het wapen van de graaf van Vlaanderen.

De Vlaamse strijdvlag is een niet-erkende vlag die onder meer door organisaties uit de Vlaamse Beweging gevoerd wordt. Vandaag wordt deze vlag niet meer door officiële staatsinstellingen gebruikt, maar wel de Vlaamse vlag met rode klauwen en rode tong.

Inhoud

Historiek

De historische Vlaamse Leeuw was het embleem van het graafschap Vlaanderen, een gebied dat slechts zeer gedeeltelijk de huidige Belgische deelstaat bestrijkt. Of de leeuw van het graafschap nu al dan niet rode klauwen en een rode tong had, blijft voorwerp van discussie.

De eerste in kleur afgebeelde Vlaamse Leeuw, uit de 13de eeuw, is volledig zwart (of sabel) op een veld van geel (of goud). Op 13de-eeuwse afbeeldingen werden klauwen en tong niet altijd expliciet afgebeeld. Een voorbeeld daarvan is te vinden in het Wapenboek Wijnbergen (einde 13de eeuw).

In de tweede helft van de 14de eeuw wordt heralistiek gestandaardiseerd en worden ook de details opgenomen. In die periode werkte de Heraut Gelre Claes Heinen aan het befaamde Wapenboek Gelre. Hierin staan onder andere de wapenschilden van Vlaanderen[1] en dat van Lodewijk van Male, graaf van Vlaanderen[2]. Op beide (identieke) schilden zijn de tongen en klauwen keel (= rood). Het lijkt er dus op dat het Wapenboek Wijnbergen onnauwkeurig is, en dat graaf Filips van den Elzas van bij het begin de rode accenten in zijn wapen droeg.

Strijd

In de Vlaamse Beweging geldt de Vlaamse strijdvlag als "de vlag die het minst bezoedeld is geraakt met toegevingen aan de Franstaligen".[3] De officiële Vlaamse vlag, vastgelegd bij decreet door het Vlaams Parlement, met rode tong en klauwen, zien ze als de vlag van het door hen verfoeide federalisme waarin Vlaanderen slechts deelstaat is. Het belangrijkste verschil met de officiële vlag is de kleur van de klauwen en de tong (rood). Dit doet voor sommige Vlaams-nationalisten te veel denken aan de Belgische driekleur (zwart, geel, rood).

Collaboratie-vlag?

Deze vlag wordt door tegenstanders van de Vlaamse beweging soms ook 'Collaboratie'-vlag genoemd, verwijzend naar het gebruik van de vlag door collaborateurs uit de radicalere Vlaamse beweging tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Volgens sommigen is deze naamgeving en associatie echter onterecht, zeker voor de beginperiode van de Vlaamse Beweging.[4] Tijdens de Tweede Wereldoorlog bereikte de afkeer voor het rood in de Vlaamse Leeuw een hoogtepunt. Destijds werden joden en communisten met elkaar geassocieerd. De shockerende spreuk verwoordde dit ook: "Het rood verbergt het gelaat van de lachende jood".[5] Toen Vlaams Belang in 2004 de zwarte leeuw toe-eigende, vreesden andere Vlaamsgezinde partijen dat de leeuwenvlag geassocieerd zou worden met een xenofobe partij.

Zie ook

Noten

  1. Héraldique européenne. Wapenboek Gelre, folio blad 1 recto
  2. Scots Genealogy, Wapenboek Gelre, folio blad 80 recto; Héraldique européenne. Wapenboek Gelre, folio blad 80 recto
  3. Woorden van Ivan Mertens - Vlaanderen Vlagt, tijdens een bijeenkomst van de Vlaamse Volksbeweging in 2003.
  4. De zwarte Vlaamse Leeuw: een "collaboratievlag" of niet? https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/08/17/de-zwarte-vlaamse-leeuw/
  5. Waar komt de vlag met volledig zwarte leeuw vandaan? https://www.standaard.be/cnt/dmf20190817_04564725