Hoofdmenu openen

Viooltje

geslacht uit de familie Viooltjesfamilie

Viooltje (Viola) is een geslacht uit de viooltjesfamilie (Violaceae).

Viooltje
Duinviooltje (Viola tricolor subsp. curtisii)
Duinviooltje (Viola tricolor subsp. curtisii)
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade:Fabiden
Orde:Malpighiales
Familie:Violaceae (Viooltjesfamilie)
Geslacht
Viola
L. (1753)
Viooltje
Afbeeldingen Viooltje op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Viooltje op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
bloemdiagram van Viola

Het geslacht kent circa vierhonderd soorten die voorkomen in gematigde streken. De meeste soorten worden op vochtige en iets beschaduwde plaatsen aangetroffen. Na het bloeien draait de uitgebloeide bloem zich naar beneden, na de rijping richt de zaaddoos zich weer op, en opent zich. Het verdroogde zaadkapsel staat onder spanning en bij beweging schieten de zaadjes weg.

Er bestaan cultivars met grotere bloemen, die echter niet verwilderen.

GebruikBewerken

Viooltjes worden gebruikt als basis voor veel parfums. Er wordt zelfs snoep van gemaakt. Jonge bladeren zijn in gekookte vorm eetbaar en bevatten veel vitaminen. De bloemen kunnen gebruikt worden voor de decoratie van maaltijden. Zowel bloemen, bladeren als wortels worden ook medicinaal gebruikt.

SymboliekBewerken

In de iconografie is een viooltje het symbool van nederigheid.[1] Het wordt geassocieerd met Christus en staat soms op afbeeldingen van Christus. Witte viooltjes komen voor op afbeeldingen van de heilige Fina.[1] Het driekleurige viooltje is tevens het symbool voor de Vrijdenkerij.

SoortenBewerken

Viola cryana is een uitgestorven soort die alleen in een bepaalde streek in Frankrijk voorkwam.

Soorten in Nederland en BelgiëBewerken

In België en Nederland komen in het wild de volgende soorten voor:

Nederlandse naam botanische naam afbeelding
Akkerviooltje Viola arvensis  
(Bleeksporig) bosviooltje Viola riviniana  
Donkersporig bosviooltje Viola reichenbachiana  
Driekleurig viooltje Viola tricolor  
Duinviooltje Viola tricolor subsp. curtisii  
Hondsviooltje Viola canina  
Maarts viooltje Viola odorata  
Melkviooltje Viola persicifolia
Viola stagnina
 
Moerasviooltje Viola palustris  
Ruig viooltje Viola hirta  
Zandviooltje Viola rupestris  
Zinkviooltje Viola lutea subsp. calaminaria  

Overige soortenBewerken

Een selectie van soorten:

EcologieBewerken

LiteratuurverwijzingenBewerken

  1. a b Hall, J. (2000). Hall's Iconografisch Handboek. Leiden: Primavera Pers. ISBN 9074310052