Hoofdmenu openen

De videoscheidsrechter of videoassistent of VAR (Video assistant referee) is een official die de scheidsrechter assisteert en op diens verzoek beslissingen opnieuw beoordeelt met behulp van camerabeelden. De videoscheidsrechter is een volledig gekwalificeerde scheidsrechter. Hij bevindt zich op een locatie buiten het speelveld en staat via een radio in verbinding met de scheidsrechter. Bij de volgende sporten (american football (?), ijshockey (1991), rugby (1996), cricket (2001), tennis (2002), hockey (2009), volleybal (2012) wordt al langer gewerkt met videotechnologie.[1] Sinds het seizoen 2016/2017 wordt er ook in het voetbal met videoscheidsrechters geëxperimenteerd.

Inhoud

ProcedureBewerken

Er zijn in het voetbal vier soorten situaties die kunnen worden bekeken door de videoscheidsrechter:[2]

  • doelpunten en of er daar voorafgaand een overtreding begaan is,
  • strafschoppen beslissingen,
  • rode kaart beslissingen (alleen bij directe rode kaart, niet bij een tweede gele kaart),
  • verkeerde speler bij het toekennen van een gele of rode kaart.

Bij het voetbal bepaalt de scheidsrechter of een situatie door de videoscheidsrechter beoordeeld wordt. Bij sommige andere sporten kunnen spelers of coaches daarom vragen.

NederlandBewerken

De KNVB heeft sinds 2013 al proef gedraaid met de videoscheidsrechter.[3]

In voorbereiding op het seizoen 2016/17 werd bij een oefenwedstrijd voor het eerst live getest met de video-assistent. Tijdens de Lichtstadderby tussen PSV en FC Eindhoven (0-1) op dinsdag 26 juli 2016 werd scheidsrechter Ed Janssen ondersteund door video-assistent Danny Makkelie die in een busje buiten het stadion op diverse monitoren de wedstrijd volgde en waar nodig enkele cruciale spelsituaties nader bekeek.[3]

De KNVB maakte in 2016/2017 gebruik van de videoscheidsrechter in het bekertoernooi. De wereldwijde primeur van een live-test in een officiële competitie op het hoogste niveau beleefde de video-scheidsrechter op 21 september 2016 bij de KNVB Beker wedstrijd tussen Ajax en Willem II (5 – 0). Het hulpmiddel bewees direct zijn waarde. Bij een overtreding van Willem II-middenvelder Anouar Kali greep scheidsrechter Danny Makkelie in eerste instantie naar een gele kaart, maar op advies van video-assistent Pol van Boekel werd dit omgezet naar een rode prent.[3][4]

Tijdens de halve finale van de KNVB Beker 2016/17 tussen AZ en Cambuur (0-0, AZ wint na strafschoppen) op 2 maart 2017 leek AZ in blessuretijd een late treffer te maken. Jahanbakhsh gaf de bal voor en Stijn Wuytens kopte raak. Videoscheidsrechter Dennis Higler had echter een duwfout van Garcia ten opzichte van keeper Nienhuis geconstateerd, waarna arbiter Kevin Blom de goal afkeurde. Daardoor bleef het 0-0 en werd er verlengd.[5][6]

Per seizoen 2018/19 wordt er in de gehele Eredivisie gebruikgemaakt van de video-assistent.

InternationaalBewerken

De eerste keer dat een scheidsrechter tijdens een internationale wedstrijd de hulp inriep van een videoscheidsrechter was tijdens de vriendschappelijke wedstrijd tussen Italië en Frankrijk (1-3) op 1 september 2016 in Bari. De Nederlandse scheidsrechter Björn Kuipers zette tot twee keer toe de videoscheidsrechters (Danny Makkelie en Pol van Boekel) in.[7][3]

On field reviewBewerken

Sinds januari 2017 experimenteert de KNVB ook met monitors langs het veld, waarop een scheidsrechter zelf een situatie kan terugkijken in de zogenaamde ‘view area’ tussen de twee dug-outs.[8][9]

De eerste maal waarbij een scheidsrechter gebruik maakte van de monitor aan de zijlijn was op 25 januari 2017 tijdens het bekerduel tussen FC Utrecht en Cambuur (1-2).[10] Scheidsrechter Pol van Boekel kwam een kwartier voor tijd terug op zijn beslissing om een strafschop te geven aan de thuisploeg na gebruik te hebben gemaakt van 'on-field review'. De scheidsrechter legde de bal bij een 1-2 stand op de stip omdat hij hands had geconstateerd van Cambuur-verdediger Omar El Baad. Kort daarna liep Van Boekel echter op verzoek van videoscheidsrechter Jochem Kamphuis richting de zijkant van het veld, waar hij de beelden terug kon kijken. Daaruit bleek volgens de arbiter dat Sebastien Haller, die de bal tegen de hand van El Baad aanschoot, zich schuldig had gemaakt aan gevaarlijk spel. Van Boekel gaf Cambuur daarop een vrije trap voor gevaarlijk spel van Haller. Het was voor de eerste keer dat er in Nederland een dergelijke beslissing op basis van videobeelden werd genomen.[11]

Een andere belangrijk moment waarbij een scheidsrechter gebruik maakte van de monitor aan de zijlijn was tijdens het nacompetitieduel op 25 mei 2017 tussen NAC en NEC (1-0).[12] Scheidsrechter Higler draaide tijdens zijn rode kaart aan Wojciech Golla terug, waarop de verdediger van NEC na zijn veld verwijdering weer het veld terug in mocht, nadat Higler de beelden nog eens had bekeken.[13] Golla kreeg de rode kaart in de 40e minuut na een overtreding op NAC-spits Cyriel Dessers, die na een verre uittrap van doelman Jorn Brondeel op het doel van NEC leek af te gaan. Golla maakte een lichte overtreding waardoor Dessers viel, maar scheidsrechter Higler had gemist dat er kort daarvoor een overtreding was gemaakt door Dessers. Videoscheidsrechter Ed Janssen attendeerde hem daarop, waarop Higler besloot om aan de rand van het veld naar de beelden te kijken. Nadat hij die had bekeken, besloot hij Golla weer het veld op te roepen en kreeg niet NAC, maar NEC de vrije trap.[14]

Op 11 augustus 2018 werd voor de eerste keer ooit een Eredivisie-doelpunt afgekeurd na het raadplegen van de VAR. Bij een 0-1 voorsprong voor VVV-Venlo leek Willem II twintig minuten voor tijd op gelijke hoogte te komen. Volgens videoscheidsrechter Kevin Blom had doelpuntenmaker Fran Sol de bal echter à la Maradona met zijn arm binnen gewerkt. Hierna keurde arbiter Rob Dieperink de treffer af en gaf de Willem II-spits een gele kaart.[15]