Uriel Acosta

Nederlands filosoof

Uriel Acosta (ook wel Uriël da Costa; Porto, eind 1583 of begin 1584 of 1585[1]Amsterdam, april 1640) was een Amsterdamse filosoof uit Portugal.

Acosta werd geboren als Gabriel da Costa. Zijn familie was Joods maar had zich bekeerd tot het katholicisme in de 15e eeuw. Gabriël studeerde aan het Collegium Coimbrese (een jezuïetenuniversiteit in Coimbra) canoniek recht van 1604 tot 1608. Op zijn vijfentwintigste ontving hij de eerste priesterwijdingen. Hij werd aangesteld als schatbewaarder van de collegiale kerk San Martinho de Cedofeita voor op de geestelijke stand. Maar in 1612 trouwde hij, en een studie van het Oude Testament bracht hem tot het jodendom.

Hij kreeg zijn familie zover zich ook weer tot het jodendom te bekeren. Vervolgens emigreerde de familie naar Amsterdam. Daar werd Acosta (net als Spinoza) vervolgd door de Joodse autoriteiten wegens zijn rationalistische filosofische meningen die botsten met het orthodox judaïsme.

Acosta pleegde zelfmoord.

De Duitse schrijver Karl Gutzkow (1811–1878), schreef in 1846 een toneelstuk over Acosta's leven, eenvoudig getiteld Uriel Acosta. (Gutzkow verkeerde in het liberale milieu dat meedeed aan de revoluties van 1848).

WerkenBewerken

  • Zijn ervaringen als slachtoffer van onverdraagzaamheid komt tot uitdrukking in zijn Exemplar humanae vitae, een kort autobiografisch geschrift dat na zijn dood werd gepubliceerd.
  • Propostas contra a tradição (Argumenten tegen de traditie)
  • Sobre a mortalidade de alma do homen (Over de onsterfelijkheid van de menselijke ziel)

LiteratuurBewerken

  • Yoshuah Barjitzchak, Uriël da Costa, deel 19 in de reeks Helden van de geest (Kruseman, Den Haag, 1962). Bevat een vertaling van Exemplar humanae vitae.
  • Joachim Prinz, The Secret Jews, 1973, ISBN 0394472047 (pp.76-87).

WeblinksBewerken

  1. (en) Joachim Prinz, Mazal Holocaust Collection, The secret Jews.. Random House, New York, (1973), p.76. ISBN 0-394-47204-7.