Hoofdmenu openen

Uitbergen

plaats in Oost-Vlaanderen

Uitbergen is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Berlare. De oppervlakte bedraagt 6,48 km². Bij de fusie met Berlare in 1977 waren er 1.605 inwoners. Het Donkmeer ligt gedeeltelijk in Uitbergen.

Uitbergen
Deelgemeente in België Vlag van België
Wapen van Uitbergen
Uitbergen (België (hoofdbetekenis))
Uitbergen
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Gemeente Vlag Berlare Berlare
Coördinaten 51° 1′ NB, 3° 57′ OL
Algemeen
Oppervlakte 6,48 km²
Inwoners (31/12/2006) 1.980
Overig
Postcode 9290
Detailkaart
Uitbergen (Oost-Vlaanderen)
Uitbergen
Portaal  Portaalicoon   België
Kerk en voormalig gemeentehuis

GeschiedenisBewerken

Uitbergen is een van de oudste dorpen in het land van Dendermonde. Het is nog niet te vinden op een kaart van het jaar 879 gemaakt onder het bestuur van Boudewijn met de ijzeren arm en zijn vrouw Judith. Maar een oorkonde van Keizer Lotharius, dagtekenend van 966 en voorkomende in het Cartularium van de St-Baafsabdij (Gent) vermeldt het onder de naam Villa Bergina, als deeluitmakende van de bezittingen van de abdij.

Een villa was een groot boerenhof bewoond door een Heer of zijn plaatsvervanger. Rondom stonden de hutten van de dienstknechten. De bevolking van een villa beliep soms tot 500 op 1000 personen. Van dit latijnse woord is het Franse woord village (dorp) afgeleid. Dorp zou komen van terp, torp, hoogte, heuvel op de welke de inwoners vluchtten of zich gingen vestigen om aan de overstromingen te ontsnappen. In latere documenten van de 13e eeuw schrijft men Huitberghine. In een Franse oorkonde van 1306 schrijft men Utbergues en Utberges. In 1312 vinden wij Uytberghe en Hutenbergina. In 1578 Uutberghen. Wat de betekenis mag zijn van die naam blijft een raadsel. Verschillende schrijvers hebben hem op verschillende wijzen verklaard. Het waarschijnlijkste is dat Uitbergen een interessante woonplaats was omwille van zijn zandheuvels. Hier konden de eerste bewoners zich beveiligen tegen de overstromingen van de Schelde.

Deze heuvels zijn in de 20ste eeuw afgegraven omwille van de zavel. Er was de Molenberg (aan de Moleneindestraat), de Kouterberg ( nu Fonteinstraat) en de Rijsberg (achteraan de Grote Kouterstraat).

BezienswaardighedenBewerken

GalerijBewerken

  • De pastorie is gebouwd in 1737. Het gebouw werd in klassieke Franse stijl opgetrokken in opdracht van pastoor Schouteet.
In de spreekkamer bevinden zich tien op doek geschilderde en aan de wand vastgehechte taferelen uit het oude en nieuwe testament. Ze dragen allemaal het jaartal 1785 en zijn van de hand van Brunet, een schilder uit de Franse school. Van hem zou men ook schilderijen vinden in het paleis van Versailles. Hoe de schilderijen in Uitbergen terecht kwamen is niet bekend.
In 1984 werd de pastorie volledig gerestaureerd.
Na het vertrek van de laatste pastoor werd er de buitenschoolse kinderopvang gevestigd (sinds maart 2014). De kerkfabriek heeft nog het exclusieve gebruik van de spreekkamer.

GalerijBewerken

  • Het kasteel: Op het einde van de 19de eeuw werd jonkheer Albert Visart de Bocarmé (1868-1947) de nieuwe eigenaar door erfenis en schenking. Sedert 1895 gebruikte hij als zomerverblijf. In de winter woonde hij in Brugge, in de zomer in Uitbergen.
Hij werd er burgemeester en was eigenaar van de omliggende gronden, inclusief het Donkmeer. Vandaar dat toen enkel aan de Oostkant, die tegen een bestaande straat aanleunde , enige recreatiedruk merkbaar was. Visart liet toe dat er gevist werd, beheerde zelf een eendenkooi en de rest was voor het publiek afgesloten.
Op 7 april 1947 stierf Visart de Bocarmé; in 1949 stierf zijn gravin. Zij hadden geen kinderen. Het kasteel werd geërfd door Léonie van de Walle, de dochter van Albert’s oudere zus. Léonie was gehuwd met Baron Antoine de Crombrugghe de Picquendaele. Baron de Crombrugghe was ingenieur in de Limburgse koolmijnen en kon er dus niet komen wonen. Zij verhuurden het kasteel, maar dikwijls was het onbewoond. Na zijn pensionering, omstreeks 1960, kwam het gezin hier permanent wonen.
Barones en Baron de Crombrugghe overleden op respectievelijk 7 april 1973 en 26 april 1975. Ze hadden 10 kinderen. Het kasteel werd hun zomerverblijf; ook hun familiefeesten vonden er plaats. Voor de rest was het meestal onbewoond; geen van de kinderen kon of wilde er komen wonen. In 1987 huurde de toenmalige BRT het kasteel voor de binnenopnames van de oorlogsserie ‘Klein Londen, Klein Berlijn
In 1988 verkochten de kinderen het kasteel met park en bijgebouwen aan een antiekhandelaar. Die liet de meest dringende herstellingen uitvoeren en vestigde er zijn antiekzaak. Tevens verkocht hij in 1989 de 2 bijgebouwen aan de huurders die er woonden. Vervolgens, in 1997 verkocht hij ook het kasteel zelf, met het park aan de huidige eigenaars.
Het kasteel en het park zijn niet toegankelijk voor het publiek.
  • De Rochuskapel in de Moleneindestraat.
In 1870-1871 stierven hier minstens 30 mensen door een pestepidemie, wellicht meegebracht door seizoenarbeiders uit Frankrijk. Graaf Van Den Steen de Jehay beloofde een kapel te bouwen als de ziekte verdween, wat ook gebeurde. De Heilige Rochus van Montpellier moest ons beschermen tegen besmettelijke ziekten. Hiertoe wordt nog elk jaar een negendaagse noveen gebeden (vanaf 16 augustus).
In 1990 werd het oude beeld gestolen. De kapel raakte ook in verval. In 1991 werd ze volledig gerestaureerd door de buurtbewoners.
Men kocht een nieuw beeld en de kapel werd heringewijd met een openluchtmis.