Tuinjudaspenning

soort uit het geslacht judaspenning
Zie artikel Voor het gelijknamige geslacht, zie Judaspenning (geslacht).

Tuinjudaspenning of judaspenning (Lunaria annua) is een tweejarige, 50-80 cm (soms tot 100 cm) hoge plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). De wilde judaspenning (Lunaria rediviva) lijkt op de judaspenning, maar heeft langwerpige in plaats van ronde zaaddozen.

Judaspenning
De zaaddozen lijken op penningen
De zaaddozen lijken op penningen
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:'Nieuwe' tweezaadlobbigen
Clade:Malviden
Orde:Brassicales
Familie:Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)
Geslacht:Lunaria (Judaspenning)
Soort
Lunaria annua
L. (1753)
Tuinjudaspenning
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Judaspenning op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Botanische beschrijvingBewerken

De bovenste bladeren van tuinjudaspenning zijn zittend tot zeer kort gesteeld, de onderste zijn gesteeld. De bladeren zijn grof gekarteld, en eirond tot hartvormig.

In het begin van het tweede jaar ontwikkelen de bloemstengels zich snel. De bloemen zijn reukloos en 2,5-3 cm groot. De kleur van de bloemen wordt omschreven als paars, mauve of wit. De bloemen zijn gegroepeerd aan de top van de rechtopstaande stengel. De bloeitijd loopt van april tot in juni.

De hauwtjes zijn bijna rond. De vruchten zijn plat en 3-6 cm groot.

De plant is aantrekkelijk voor vlinders. De plant verwildert vaak vanuit tuinen en groeit dan langs bosranden, bij heggen, en in wegbermen. De plant heeft een voorkeur voor zonnige tot licht beschaduwde standplaatsen.

VerspreidingBewerken

De plant is afkomstig uit Zuidoost-Europa. In zowel België als Nederland is de soort algemeen vanuit tuinen verwilderd, iets wat ook voor andere delen van Midden- en West-Europa geldt.

Verklaring van de naamBewerken

De plant dankt zijn naam aan de droge tussenschotten van de hauwen die op zilveren penningen lijken. Judas Iskariot verraadde Jezus voor 'dertig zilverlingen', de klassieke benaming uit de Statenbijbel. Volgens sommige volkslegenden zou Judas toen hij zich verhing de zilverstukken onder zijn galg hebben laten vallen of hebben weggeworpen; daaruit zou de judaspenning gegroeid zijn.

CultivarsBewerken

Er zijn verschillende cultivars van L. annua:

  • L. annua 'Alba Variegata'
  • L. annua 'Albiflora'
  • L. annua 'Atrococcinea'
  • L. annua 'Chedglow'
  • L. annua 'Munstead Purple'
  • L. annua 'Sissinghurst White'
  • L. annua 'Variegata'

Externe linkBewerken

  Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Lunaria annua op Wikimedia Commons.