Toonhoogte

frequentie van een geluid

Toonhoogte (Engels: pitch) is een kenmerkende eigenschap van een toon die in directe relatie staat met het waargenomen spectrum van het geluid van de klinkende toon. De toonhoogte wordt weergegeven door het aantal trillingen per seconde, de frequentie, van de grondtoon in het spectrum, uitgedrukt in Hz (hertz).[1]

In muzieknotatie wordt de toonhoogte van een te spelen toon bepaald door de hoogte van de betrokken noot op de notenbalk. Hoe hoger de noot op de balk genoteerd staat, hoe hoger de toon. De precieze hoogte is verder slechts afhankelijk van de gebruikte muzieksleutel. De toonhoogte van de a', de stemtoon (a-eengestreept), is (tegenwoordig) gestandaardiseerd op 440 hertz. De toonhoogten hangen af van de gebruikte stemming, zoals aangegeven in onderstaande tabel. Een piano is gebruikelijk gestemd in de gelijkzwevende stemming, een viool als solo-instrument in de reine stemming (natuurlijke stemming).

In de onderstaande tabel staan de toonhoogtes van de tonen van de piano in de gelijkzwevende temperatuur, uitgaande van de kamertoon a' van 440 Hz. Ter vergelijking zijn de frequenties van de grote-tertsladder van c' in de reine stemming opgenomen. De tabel vermeldt ook de toonsafstanden tot c'; dat zijn geen frequenties maar verhoudingen van twee frequenties.

Frequenties en toonsafstanden van de verschillende tonen. Door vermenigvuldiging van de frequentie in hertz met 2 of deling door 2 kunnen de frequenties van andere octaven worden bepaald.
Gelijkzwevend Reine stemming
hertz
(afgerond)
cents
(exact)
hertz
(exact)
cents
(afgerond)
c' Music ClefG.svgMusic 4c1.svg
261,6 0 264 0
cis'
des'
Music ClefG.svgMusic 4c1+.svgMusic 4d1-.svg
272,2 100
d' Music ClefG.svgMusic 4d1.svg
293,7 200 297 204
es'
dis'
Music ClefG.svgMusic 4e1-.svgMusic 4d1+.svg
311,1 300
e' Music ClefG.svgMusic 4e1.svg
329,6 400 330 386
f' Music ClefG.svgMusic 4f1.svg
349,2 500 352 498
fis'
ges'
Music ClefG.svgMusic 4f1+.svgMusic 4g1-.svg
370,0 600
g' Music ClefG.svgMusic 4g1.svg
392,0 700 396 702
as'
gis'
Music ClefG.svgMusic 4a1-.svgMusic 4g1+.svg
415,3 800
a' Music ClefG.svgMusic 4a1.svg
440 900 440 884
bes'
ais'
Music ClefG.svgMusic 4b1-.svgMusic 4a1+.svg
466,2 1000
b' Music ClefG.svgMusic 4b1.svg
493,9 1100 495 1088
c" Music ClefG.svgMusic 4c2.svg
523,3 1200 528 1200

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken