Thomas Crecquillon

componist uit België (1505-1557)

Thomas Crecquillon (geboren omstreeks 1505 – waarschijnlijk overleden begin 1557) was een Vlaamse polyfonist uit de renaissance. Ofschoon zijn geboorteplaats niet bekend is, bevond die zich vermoedelijk ergens in wat enkele decennia later de Zuidelijke Nederlanden genoemd werden (mogelijk Gent)[1] en waarschijnlijk stierf hij in Béthune.

Thomas Crecquillon
Detail van Zangers en musici in een ei, waarvan de aanheft luidt 'Toutes les nuicts que sans vous je me couche. Pensant à vous ne fais que sommeiller'
Detail van Zangers en musici in een ei, waarvan de aanheft luidt 'Toutes les nuicts que sans vous je me couche. Pensant à vous ne fais que sommeiller'
Algemene informatie
Geboren circa 1505
Overleden circa 1557
Land CoA-Habsburg-Netherlands.png Habsburgse Nederlanden
Werk
Genre(s) Franco-Vlaamse School
Beroep Componist
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Weinig gegevens over zijn leven zijn voorhanden. Hij was lid van de hofkapel van keizer Karel V, maar het staat niet vast of hij ook maître de chapelle (kapelmeester) was, of louter zanger; de overgeleverde documenten spreken elkaar op dit punt tegen. Kennelijk kreeg hij later betrekkingen in Dendermonde, Béthune, Leuven en Namen. In tegenstelling tot andere componisten van de Nederlanden, schijnt hij zijn geboorteland nooit te hebben verlaten voor Italië of andere Europese landen. Heel waarschijnlijk overleed hij in 1557 aan de pest, die dat jaar in Béthune uitbrak.

Crecquillons muziek stond bij zijn tijdgenoten in hoog aanzien; ze vertoont een harmonische en melodische gladheid die een voorafspiegeling is van een polyfone stijl die bij Palestrina een hoogtepunt bereikt. Crecquillon schreef twaalf missen, meer dan 100 motetten en bijna 200 chansons. Stilistisch wendt hij de imitatieve techniek veeleer toe op een aan Josquin Desprez ontleende wijze, en dat in bijna alle sacrale werken (missen en motetten), waarbij hij de toenmalige trend volgt van doorimitatie en polyfone complexiteit. Anders dan bij Josquin varieert Crecquillon zelden zijn textuur om dramatische effecten te verkrijgen; hij verkiest veeleer gladheid en samenhang.

Zijn wereldlijke chansons verschillen van die van andere componisten van zijn tijd, doordat ze ook doorimitatie aanwenden, hoewel ze - zoals gebruikelijk in een lichter genre - veelvuldig gebruikmaken van herhaling (bijvoorbeeld bij de finale frase). Omdat ze imitatief waren, gingen Crecquillons chansons behoren tot de beste modellen voor de latere ontwikkeling van de instrumentale canzona, een instrumentale vorm die, zoals de naam overigens aanwijst, rechtstreeks uit het chanson is ontstaan. Vele van deze chansons werden bewerkt voor instrumenten, in het bijzonder voor luit.

De Leuvense drukker Pierre Phalèse en zijn Antwerpse concurrent Tielman Susato gaven meer van zijn muziek uit dan van enig ander componist, hetgeen getuigt van de verbreiding van zijn reputatie in die tijd, al wordt zijn muziek vandaag niet zo vaak meer ten gehore gebracht als die van verschillende van zijn tijdgenoten uit de Nederlanden.

Externe linkBewerken

Franco-Vlaamse School van polyfonisten
Generatie 1:Johannes Brassart · Gilles Binchois · Simon le Breton · Antoine Busnois · Guillaume Dufay · Thomas Fabri · Hayne van Ghizeghem · Arnoldus de Lantins · Hugo de Lantins · Robert Morton · Johannes Pullois · Jacobus Vide
Generatie 2:Alexander Agricola · Eloy d'Amerval · Jacobus Barbireau · Loyset Compère · Jean Japart · Johannes Martini · Johannes Ghiselin alias Verbonnet · Johannes Ockeghem · Johannes Stockem · Johannes Tinctoris
Generatie 3:Noel Bauldeweyn · Antoine Brumel · Nicolaes Craen · Josquin Des Prez · Antonius Divitis · Antoine de Févin · Heinrich Isaac · Erasmus Lapicida · Nicolas Liégeois · Johannes Lupi · Jacob Obrecht · Matthaeus Pipelare · Pierre de la Rue · Paulus de Roda · Gaspar van Weerbeke
Generatie 4:Benedictus Appenzeller · Jakob Arcadelt · Antoine Barbe · Josquin Baston · Arnold von Bruck · Jacobus Clemens non Papa · Thomas Crecquillon · Gheerkin de Hondt · Theodor Evertz · Franciscus Florius · Nicolas Gombert · Lupus Hellinck · Pierken Jordain · Joannes de Latre · Pierre de Manchicourt · Gherardus Mes · Servaes van der Muelen · Carolus Souliaert · Tielman Susato · Gerardus van Turnhout · Hieronymus Vinders · Adriaan Willaert · Jan van Wintelroy · Joannes Zacheus
Generatie 5:Jan Belle · Severin Cornet · Ludovicus Episcopius · Noé Faignient · Jacobus Florii · Balduin Hoyoul · Orlando di Lasso · Jacobus de Kerle · Claude Lejeune · Philippus de Monte · Andreas Pevernage · Jacob Regnart · Philippe Rogier · Mathieu Rosmarin (Mateo Romero) · Cypriano de Rore · Gerardus van Turnhout · Jan van Turnhout · Jacobus Vaet · Hubert Waelrant · Giaches de Wert