Terdzjola (gemeente)

gemeente in Georgië
(Doorverwezen vanaf Terjola (district))

Terdzjola (Georgisch: თერჯოლის მუნიციპალიტეტი, Terjolis munitsipaliteti) is een gemeente in het westen van Georgië met 30.421 inwoners (2022) en een oppervlakte van 357 km². Het is gelegen in de regio (mchare) Imereti, naast de stad Koetaisi in het oostelijk uiteinde van het Colchis Laagland tussen de rivier Kvirila en de zuidelijke voetheuvels van het Ratsjagebergte. De stad Terdzjola is het bestuurlijke centrum.

Terdzjola
თერჯოლის მუნიციპალიტეტი
Gemeente in Georgië Vlag van Georgië
Vlag van Terdzjola
Wapen van Terdzjola
Kaart van Terdzjola
Situering
Regio Imereti
Coördinaten 42°13'0,01"NB, 42°54'0,00"OL
Algemeen
Oppervlakte 357 km² [2]
Inwoners
(2022)
Gedaald 30.421[1]
(85,2 inw./km²)
Hoofdplaats Terdzjola
Vroegere namen Tsjchari (1930-1950)
Burgemeester Lasja Gogiasjvili (2021-)
Overig
Website terjola.gov.ge
Portaal  Portaalicoon   Georgië

GeschiedenisBewerken

Het gebied van het hedendaagse Terdzjola lag eeuwenlang middenin het Koninkrijk Imeretië, tot dat vorstendom in 1810 door het Russisch Rijk werd geannexeerd. Tot 1840 lag het in het Oblast Imeretië, waarbinnen het deel werd van het okroeg Tsjcherski (Чхер­ский ок­ру­г, Chkherskiy ok­ru­g),[3] toen het opgenomen werd in het Gouvernement Georgië-Imeretië dat geheel Georgië besloeg. In 1846 werden oost- en west-Georgië weer gescheiden en werd het gebied van Terdzjola verspreid over de oejezden (provincies) Koetais en Sjorapan in het Gouvernement Koetais (Кутаи́сская Губе́рния, Koetaiskaya Goebérniya).[4] Er volgden bestuurlijke verschuivingen in de periode 1917-1930 door de tussenkomst van de Democratische Republiek Georgië en de vorming van de Sovjet-Unie. De huidige bestuurlijke eenheid Terdzjola werd uiteindelijk in 1930 tijdens de grote bestuurlijke hervormingen binnen de Georgische SSR opgericht als rajon Tsjchari (ჩხარის რაიონი, Чхаринский район) met het dorp Tsjchari als districtcentrum. In 1950 veranderde de naam van het district naar Terdzjola en werd de p;aats Terdzjola het districtscentrum.[5] In 1995 werd het rajon onderdeel van de nieuw opgerichte regio (mchare) Kacheti en in 2006 werd het omgevormd naar een gemeente (municipaliteit).

GeografieBewerken

 
glooiende gemeente met noord-zuid riviertjes

Terdzjola ligt in het lage plateauland tussen de zuidwestelijke uitlopers van het Ratsjagebergte en de rivier Kvirila, waar het Colchis Laagland overgaat in het Imereti Hoogland. De Kvirila, die de zuidgrens is met Zestafoni, mondt in de zuidwesthoek van de gemeente uit in de Rioni. Deze tweede grote rivier van Georgië stroomt vanuit het noorden westelijk langs de gemeente door de stad Koetaisi. Het grootste deel van de gemeente ligt op 200-300 meter boven zeeniveau, met een oplopende hoogte vanaf de Kvirila (120 m) naar het noorden waar de gemeente begrensd wordt door steile karstrichels van het Ratsjagebergte die ongeveer 700 tot 1000 meter hoog zijn. Hier zijn verschillende grotten en rivierkloven te vinden.[6] Deze richels zijn de gemeentegrens met Tkiboeli. Aan de oostkant ligt ten slotte Tsjatoera, waar de kloof van de rivier Boedzja een deel van de grens is.

DemografieBewerken

Begin 2022 telde de gemeente Terdzjola 30.421 inwoners,[1] een daling van ruim 14% ten opzichte van de volkstelling van 2014.[2] Het aantal inwoners in de hoofdplaats Terdzjola daalde in gelijke tred. De bevolking van de gemeente is vrijwel geheel mono-etnisch Georgisch (99,7%). Er wonen enkele tientallen Russen en kleinere aantallen Armeniërs, Azerbeidzjanen, Oekraïners en Osseten verspreid over de gemeente. De religieuze samenstelling volgt de etnische: 99% is Georgisch-Orthodox er zijn enkele tientallen moslims en jehova's.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Terdzjola
1897 1923 1939 1959 1970 1979 1989 2002[7] 2014 2021 2022
Gemeente Terdzjola[8] - - 33.239   43.847   46.438   44.709   44.019   45.496   35.563   31.427   30.421
Terdzjola (stad) - 3.753 -   3.995   4.752   5.402   6.580   5.489   4.644   4.770   4.737
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[9][10][11][12] Noot:[7]

Administratieve onderverdelingBewerken

 
Terdzjola is gemeentelijk centrum

De gemeente Terdzjola is administratief onderverdeeld in 18 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 45 dorpen (სოფელი, sopeli) en één stad (ქალაქი, kalaki), het bestuurlijk centrum Terdzjola.[2]

BestuurBewerken

De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakrebulo) van Terdzjola is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 30 leden: 20 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 10 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[14] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 20 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Lasja Gogiasjvili van Georgische Droom met 53,9% van de stemmen gekozen tot burgemeester. De tien districtszetels zijn naar kandidaten van Georgische Droom (8), Verenigde Nationale Beweging (1) en Europees Georgië (1) gegaan. Georgische Droom behaalde met 45.9% de meeste proportionele stemmen, gevolgd door Verenigde Nationale Beweging (30,7%), Europees Georgië (8,9%) en Voor Georgië (5,5%). Zeven andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet.[15][16]

Partij 2017 [17] 2021 [18] Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
  Georgische Droom (GD) 29 18                                  
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 1 8              
  Europees Georgië (EG) 4 3      
  Voor Georgië 1  
  Alliantie van Patriotten (AP) 1
Total 35 30  

BezienswaardighedenBewerken

VervoerBewerken

De belangrijkste hoofdweg in Georgië, de S1 / E60 (Tbilisi - Zoegdidi - Abchazië), passeert door de gemeente. Het weggedeelte is in de periode 2017-2020 als autosnelweg geopend. Een belangrijke regionale route door de gemeente is de nationale route Sh19 vanaf de S1 snelweg via het gemeentelijk centrum Terdzjola naar Tkiboeli, en de daarop aangesloten Sh102 via de noordoostelijke nederzettingen naar mijnbouwstad Tsjiatoera. In het westen van de gemeente is de Sh204 de toegangsweg vanaf de autosnelweg tot Koetaisi, de derde stad van het land.

Zie ookBewerken

Commons heeft mediabestanden in de categorie Terjola Municipality.