Taoiseach

De Taoiseach (ongeveer uitgesproken als tie'sjach, Geluidsfragment Uitspraak (info / uitleg)) is de titel voor de premier van Ierland. De naam betekent letterlijk de aanvoerder of leider. Alhoewel het een Iers-Gaelisch woord is, wordt in het dagelijks taalgebruik de titel niet in het Engels vertaald. Het meervoud van Taoiseach is Taoisigh. In de Ierse grondwet wordt het vertaald naar premier.

Leo Varadkar , de huidige Taoiseach

De functie bestaat sinds 1937,[1] en was goedgekeurd door Éamon de Valera. De vicepremier is de Tánaiste.

Taoisigh na hÉireann (lijst van Taoisigh) (1922–heden)Bewerken

Nr. Premier van Ierland
Taoiseach hÉireann
Ambtstermijn Partij(en) Kabinet(en) Verkiezing(en)
1   William
Thomas
Cosgrave

(1880–1965)
6 december 1922 9 maart 1932 Cumann na
nGaedheal
W.T. Cosgrave I 1922
W.T. Cosgrave II 1923
W.T. Cosgrave III 1927 (1)
W.T. Cosgrave IV 1927 (2)
W.T. Cosgrave V
2   Éamon de
Valera

(1882–1975)
9 maart 1932 18 februari 1948 Fianna Fáil de Valera I 1932
de Valera II 1933
de Valera III 1937
de Valera IV
de Valera V 1938
de Valera VI 1943
de Valera VII 1944
3   John Costello
(1891–1976)
18 februari 1948 13 juni 1951 Fine Gael Costello I 1948
(2)   Éamon de
Valera

(1882–1975)
13 juni 1951 2 juni 1954 Fianna Fáil de Valera VIII 1951
(3)   John Costello
(1891–1976)
2 juni 1954 20 maart 1957 Fine Gael Costello II 1954
(2)   Éamon de
Valera

(1882–1975)
20 maart 1957 23 juni 1959
[2]
Fianna Fáil de Valera IX 1957
4   Seán Lemass
(1899–1971)
23 juni 1959 10 november 1966
[2]
Fianna Fáil Lemass I
Lemass II 1961
Lemass III 1965
5   Jack Lynch
(1917–1999)
10 november 1966 14 maart 1973 Fianna Fáil Lynch I
Lynch II 1969
6   Liam Cosgrave
(1920–2017)
14 maart 1973 5 juli 1977 Fine Gael L. Cosgrave 1973
(5)   Jack Lynch
(1917–1999)
5 juli 1977 11 december 1979
[2]
Fianna Fáil Lynch III 1977
7   Charles
Haughey

(1925–2006)
11 december 1979 30 juni 1981 Fianna Fáil Haughey I
8   Garret
FitzGerald

(1926–2011)
30 juni 1981 9 maart 1982 Fine Gael FitzGerald I 1981
(7)   Charles
Haughey

(1925–2006)
9 maart 1982 14 december 1982 Fianna Fáil Haughey II 1982 (1)
(8)   Garret
FitzGerald

(1926–2011)
14 december 1982 10 maart 1987 Fine Gael FitzGerald II 1982 (2)
(7)   Charles
Haughey

(1925–2006)
10 maart 1987 11 februari 1992
[2]
Fianna Fáil Haughey III 1987
Haughey IV 1989
9   Albert
Reynolds

(1932–2014)
11 februari 1992 15 december 1994
[2]
Fianna Fáil Reynolds I
Reynolds II 1992
10   John Bruton
(1947)
15 december 1994 26 juni 1997 Fine Gael Bruton
11   Bertie Ahern
(1951)
26 juni 1997 8 mei 2008
[2]
Fianna Fáil Ahern I 1997
Ahern II 2002
Ahern III 2007
12   Brian Cowen
(1960)
8 mei 2008 9 maart 2011 Fianna Fáil Cowen
13   Enda Kenny
(1951)
9 maart 2011 14 juni 2017
[2]
Fine Gael Kenny I 2011
Kenny II 2016
14   Leo Varadkar
(1979)
14 juni 2017 27 juni 2020 Fine Gael Varadkar
15   Micheál Martin
(1960)
27 juni 2020 17 december 2022 Fianna Fáil Martin-Varadkar 2020
(14)   Leo Varadkar
(1979)
17 december 2022 heden Fine Gael