Stralingsvrij staal

Stralingsvrij staal is eender welk staal, geproduceerd voor de ontsteking van de eerste atoomwapens in de jaren '40 en '50 van de twintigste eeuw. Door de Trinity-test en de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki in 1945 en de daarop volgende nucleaire testen tijdens de vroege jaren van de Koude Oorlog, is de achtergrondstraling op aarde gestegen. Hedendaags staal is vervuild met radionuclides omdat voor de productie gebruik wordt gemaakt van zuurstof uit radio-actief-vervuilde atmosfeer. Stralingsvrij staal wordt zo genoemd omdat het niet vervuild is met de zogenaamde radionuclides. Dit staal wordt gebruikt in apparatuur die in grote mate gevoelig is voor het detecteren van radionuclides.

A black-and-white photo of a body counting room at the Rocky Flats Plant
Een antropogammametriekamer in de Rocky Flats fabriek in Denver, Colorado die volledig is vervaardigd uit staal dat dateert van voor de Tweede Wereldoorlog.

Tegenwoordig is de voornaamste bron van stralingsvrij staal schepen die gebouwd zijn vóór de Trinity test. Bijvoorbeeld de gezonken Duitse vloot in Scapa Flow.[1]

Radionuclide contaminatieBewerken

Van 1856 tot midden de twintigste eeuw werd staal geproduceerd volgens het bessemerprocedé waarbij lucht in bessemerconverters om zo het ruwijzer tot staal te converteren. Halfweg de twintigste eeuw zijn veel staalfabrieken overgeschakeld op het oxystaalprocedé. Dit procedé maakt gebruik van pure zuurstof in plaats van lucht. Desalniettemin maken beide processen gebruik van een gas uit de atmosfeer dat vervuild kan zijn met radio-actieve deeltjes zoals kobalt-60. Deze deeltjes maken het staal licht radio-actief.[2]

Het antropogene niveau van achtergrondstraling kende zijn hoogtepunt in 1963 met 0,11 mSv per jaar boven het natuurlijke niveau. In dat jaar is de "Partial Nuclear Test Ban Treaty" uitgevaardigd. Hierna is het antropogene aandeel in de achtergrondstraling gedaald tot 0,005 mSv per jaar boven het natuurlijk niveau.[3]

Kobalt-60 vervuilt echter nog altijd het hedendaags staal omdat het gerecycled wordt van schroot.[4]

NoodzakelijkheidBewerken

De volgende toestellen zijn voorbeelden van toestellen die stralingsvrij staal nodig hebben:

  • Geigertellers
  • Medische apparatuur: bijvoorbeeld voor antropogammametrie
  • Wetenschappelijke apparatuur: Fotonica
  • Aeronautische en ruimtesensoren

Door het feit dat deze toestellen straling detecteren die afkomstig is van radioactive voorwerpen is er behoefte aan een heel laag niveau van straling van het toestel zelf voor optimale gevoeligheid.

GrafschennisBewerken

Het feit dat schepen de voornaamste bron van dit soort staal zijn, en dat het staal steeds zeldzamer wordt door het gebruik ervan, heeft er voor gezorgd dat er illegale berging plaatsvindt van de schepen die gezonken zijn voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 2017 is er een Chinees schip, de Chuan Hong 68, aan de ketting gelegd toen het bezig was met het illegaal bergen van een Zweedse tanker voor de kust van Borneo. Volgens de lokale autoriteiten had het schip op dat moment al hetzelfde gedaan met vijf andere schepen toen het betrapt werd door de Indonesische Marine.[5]

Nederlandse, Japanse, Britse, Amerikaanse en Australische oorlogswrakken hebben hetzelfde lot al ondergaan. Volgens internationale wetgeving zijn die schepen oorlogsgraven voor de bemanningsleden en de illegale berging ervan zorgde voor onrust bij de nabestaanden. Het ministerie van defensie van het Verenigd Koninkrijk eist dat de Indonesische overheid de zeemansgraven beschermt in hun wateren.[6]

Verdwenen Nederlandse schepen:

Verdwenen Britse Schepen:

Ook een van de meest dierbare schepen van Australië, de HMAS Perth is bijna volledig verdwenen getuigt James Hunter van het Australisch Nationaal Maritiem Museum.

ReferentiesBewerken

  1. Butler, Daniel Allen, Distant Victory: the Battle of Jutland and the Allied Triumph in the First World War. Praeger Security International (Greenwood Publishing Group), Westport, Connecticut (2006), p. 229. ISBN 0-275-99073-7.
  2. Adams, Cecil, Is steel from scuttled German warships valuable because it isn't contaminated with radioactivity?. The Straight Dope (10 december 2010).
  3. http://www.unscear.org/unscear/en/publications/2008_1.html
  4. https://web.archive.org/web/20060614013429/http://www.iaea.org/Publications/Booklets/SealedRadioactiveSources/pdfs/handout_scrap.pdf
  5. https://www.volkskrant.nl/buitenland/-grafschennis-oorlogsschepen-blijkt-terugkerend-fenomeen-in-indonesische-wateren~a4495440/
  6. https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2017/nov/03/worlds-biggest-grave-robbery-asias-disappearing-ww2-shipwrecks
  7. https://nos.nl/artikel/2292222-gezonken-nederlandse-wo-ii-onderzeeers-bij-maleisie-verdwenen.html