Hoofdmenu openen

Een strafexpeditie is een militaire expeditie met als doel niet zozeer het duurzaam veroveren of bezetten van een gebied, maar het straffen of 'in het gareel krijgen' van groepen of staten die (al dan niet vermeend) ongehoorzaam zijn of ander ongewenst gedrag vertonen, en die zich op enige afstand bevinden van de machtsbasis van de partij die de expeditie uitvoert. Soms organiseren partijen in gezamenlijk verband strafexpedities. Er wordt geen gebied bezet, maar er worden slechts vernielingen aangericht, die er vaak op gericht zijn de aanvals- of economische capaciteit van de tegenstander te beschadigen en diens moreel te breken. Strafexpedities duren doorgaans korter dan reguliere oorlogen en zijn beperkt tot een of enkele veldtochten met een concreet doel. Ze kunnen overigens wel onderdeel van een reguliere oorlog zijn.

Het kan dan bijvoorbeeld gaan om opstandige bevolkingsgroepen in koloniën of net over de landsgrens, om 'onwillige onderdanen' die weigeren een door de kolonisator opgelegde belasting te betalen, om zeerovers, of om landen die zich niet conformeren aan gesloten verdragen, het internationaal recht, of een resolutie van de VN-Veiligheidsraad. Het niet afbetalen van een staatsschuld kon in de 19e eeuw ook aanleiding zijn voor een strafexpeditie (kanonneerboot-diplomatie). Het uiteindelijke doel is:

  • Vergelding. Een staat meent benadeeld te zijn door een andere staat of organisatie, en neemt wraak dit met een militaire aanval;
  • Een gebaar maken naar de eigen achterban. Een leider die ongewenst gedrag van andere staten hard aanpakt, kan op steun rekenen van de achterban. Een besluiteloze leider die niet weet hoe te reageren op provocaties, wordt aan de kant gezet.
  • Een gedragsverandering bij de aangevallen partij zodat deze bijvoorbeeld zijn schulden afbetaalt, iets aan piraterij op zijn grondgebied doet, ophoudt een als terroristische organisatie aangemerkte beweging te steunen, of zich aan een norm uit het internationaal recht conformeert;
  • Het creëren van preventieve werking ten opzichte van ongewenst gedrag ten opzichte van andere staten en eventuele bedrijven en individuen. Als staat X gebombardeerd wordt wegens piraterij, zullen staten Y en Z hun best doen deze zelf aan te pakken en zullen mogelijke piraten ook twee keer nadenken voor ze aan piraterij doen omdat ze gebombardeerd kunnen worden.

Enkele voorbeeldenBewerken

Zie ookBewerken