Spoorlijn Stockholm - Göteborg

spoorlijn in Zweden

De spoorlijn Stockholm - Göteborg, ook wel Zweeds: Västra stambanan genoemd is een Zweedse spoorlijn die de twee grootste steden Stockholm en Göteborg met elkaar verbindt. Het traject loopt over Södertälje - Katrineholm - Hallsberg -Skövde - Falköping en Alingsås.

Västra stambanan
Stockholm C - Göteborg C
Spoorlijn Stockholm - Göteborg op de kaart
Totale lengte455,0 km
Spoorwijdtenormaalspoor 1435 mm
Aangelegd doorStatens Järnvägar
Geopend
Stockholm C - Stockholms Södra: 17 juli 1871
Stockholms Södra - Södertälje: 1 december 1860
Södertälje - Järna: 1 juni 1861
Järna - Gnesta: 1 oktober 1861
Gnesta - Björnlunda: 15 mei 1862
Björnlunda - Sparreholm: 1 augustus 1862
Sparreholm - Hallsberg: 8 november 1862
Hallsberg - Töreboda: 1 augustus 1862
Töreboda - Falköping: 1 september 1859
Falköping - Vårgårda: 5 oktober 1858
Vårgårda - Jonsered: 16 december 1857
Jonsered - Göteborg C: 1 december 1856
Flemingsberg - Järna: 9 januari 1995
Huidige statusin gebruik
Geëlektrificeerd1926
Aantal sporen
Stockholm C - Stockholms Södra: 2
Stockholms Södra - Järna: 4
Järna - Göteborg C: 2
Baanvaksnelheid160 / 200 km/u
Beveiliging of treinbeïnvloedingEbicab 700
Treindienst doorSJ
Green Cargo
Traject
vSTR- Mälarbanan van Örebro C
vSTR Ostkustbanan van Uppsala C
vÜSTutSTR Metro T13, T14, T17, T18 & T19
mvKRZtutTHSTt T-Centralen Storstockholms Lokaltrafik
Metro T10 & T11
vBHFutSTR 0,0 Stockholm Centraal
SPLeutSTR << Sammanbindningsbanan
WBRÜCKE1utKRZW Norrström
STRutHSTe@g Gamla Stan Storstockholms Lokaltrafik
WBRÜCKE1uWBRÜCKE1 Söderström
tSTRautSTRa
tSTRutHST Slussen Storstockholms Lokaltrafik
Saltsjöbanan
tSTRutABZgl Metro T17, T18 & T19
mtKRZtutSTRr Metro T13, & T14
tBS2+ltBS2+r
tSTRetSTRe
tSTRatSTRa
tBHF-LtBHF-R 2,0 Stockholms Södra Storstockholms Lokaltrafik
tSTRtABZgl aansluiting Saltsjöbanan buiten gebruik
tSTRetSTRe
hKRZWahKRZWa Årstabroarna
hKRZWehKRZWe Årstabroarna
SHI2glSHI2gr
v-STRcSHI4c1KRZ2h+4hucSHI4c3
v-SHI2gldSHI2+lrvSHI2gr-STR
udSTRqmdKRZodBHFmdKRZomdKRZo Årstaberg Storstockholms Lokaltrafik
Tvärbanan, Tramlijn 22
dvSTRvSTR-DST Älvsjö
goederenterrein Älvsjö
dSTRqdKRZodKRZovSTRo-ABZg+r van Liljeholmen
alleen goederen
dvSTRvSHI2g+l-
dvSTR-ABZglvSTRo-STR+r
dvSTR-BHFvSTR-BHF Älvsjö Storstockholms Lokaltrafik
dvSTRvSTR-ABZgl Nynäsbanan naar Nynäshamn Storstockholms Lokaltrafik
dvSTRvSTR-DST
dvSTRvSTR-TUNNEL2
dvSTR-ABZg+lvSTRo-STRr
dSTRvHST-STR Stuvsta Storstockholms Lokaltrafik
dSTRvHST-STR Huddinge Storstockholms Lokaltrafik
dBHF-LvBHF-R 15,0 Flemingsberg Storstockholms Lokaltrafik
ddSHI2gldSHI2g+lrdSHI2lrdSHI2+r
dvSTRl-STRodSTRqdABZg+r Grödingebanan naar Järna
STRTUNNEL1 Björnkulla B 385m
STRTUNNEL2 Björnkulla D 239m
STRTUNNEL1 Tullingeskogstunneln A 577m
STRTUNNEL2 Tullingeskogstunneln B 146m
HSTSTR Tullinge Storstockholms Lokaltrafik
HSTSTR Tumba Storstockholms Lokaltrafik
STRTUNNEL1 Lidatunneln 1.785m
STRTUNNEL2 Nolingetunneln 47m
STRhSTRae
STRTUNNEL1 Karlslundtunneln 1.296m
STRTUNNEL2 Kyrktorpstunneln 118m
STRTUNNEL1 Malmsjötunneln 895m
HSTSTR Rönninge Storstockholms Lokaltrafik
TUNNEL2STR
TUNNEL2STR
TUNNEL2STR
HSTSTR Östertälje Storstockholms Lokaltrafik
hKRZWaehKRZWa Södertäljekanaal
KHSTaSTRhSTR Södertälje centrum Storstockholms Lokaltrafik
SKRZ-AuSTRhSTR E4E20
ABZgl+lABZgrhSTR
HST-LHST-RhSTR Södertälje hamn Storstockholms Lokaltrafik
KRWglKRWg+rhSTR
STRvSHI1+l-ENDEahSTR
STRlvSTRo-ABZgrhSTR
vSHI1l-ENDEehSTR
SKRZ-AohSKRZ-A E4
KRW+lKRWgrhSTR
STRBHFhBHFe 36,0 Södertälje Syd Storstockholms Lokaltrafik
STRSTR2uSTR3
STRSTR+1STR+4u
ABZqrABZgrSTR Svealandsbanan naar Valskog
TUNNEL2STR Kvedestatunneln A 52m
TUNNEL1STR Kvedestatunneln B 377m
STR2uSTR3
STR+1STR+4u
STRTUNNEL2 Oxtunneln 185m
STRTUNNEL1 Gliatunneln A 657m
STR+lKRZoABZgr Grödingebanan van Flemingsberg
KRWlKRWg+lrKRWr
HST Järna Storstockholms Lokaltrafik
KRW+l +
KRWr + kABZg2
+
STRlKRZu+k1kABZq+4 Nyköpingsbanan naar Åby
HST Mölnbo Storstockholms Lokaltrafik
STR+GRZq grens Stockholms län - Södermanlands län
BHF 63,0 Gnesta Storstockholms Lokaltrafik
HST Björnlunda
eHST Stjärnhov
eHST Sparreholm
eHST Skebokvarn
kABZq2KRZu+k3STRq lijn van Sala naar Oxelösund
kABZg+4
BHF Flen
BHF 131,0 Katrineholm
ABZgl+lSTRq Södra stambanan naar Malmö C
BHF 152,0 Vingåker
STR+GRZq grens Södermanlands län - Örebro län
eHST Pålsboda
STR+rABZg+lSTR+r lijn van Storvik
KRWgl+lKRWgr+rSTR
BHF-LBHF-RSTR 197,0 Hallsberg
KRWgl+lKRWgr+rSTR
DSTSTRSTR Hallsberg
STRlKRZuABZql lijn naar Mjölby
eHST Östansjö
eHST Vretstorp
SKRZ-Au E20
STRqABZgr+r Värmlandsbanan naar/van Charlottenberg en Oslo
BHF 227,0 Laxå
SKRZ-Ao E20
eHST Finnerödja
STR+GRZq grens Örebro län - Västra Götalands län
HST Gårdsjö
ABZgr Kinnekullebanan naar Håkantorp
eHST Älgerås
WBRÜCKE1 Götakanaal
BHF 272,0 Töreboda
exKHSTaBHF Moholm
exSTRrSTR lijn naar Mariestad
WBRÜCKE1 Tidan
eHST Tidan
eHST Väring
WBRÜCKE1 Ösan
eABZg+l lijn van Karlsborg buiten gebruik
BHF 311,0 Skövde
STRqABZgr lijn naar Skara
STRexSTR+l lijn van Hjo opgebroken
exKHSTaHSTexKHSTe 327,0 Stenstorp
exSTRrSTR lijn naar Lidköping opgebroken
BHF 341,0 Falköping
ABZgl Jönköpingsbanan naar Nässjö
HST 355,0 Floby
eHST Fåglavik
STRqeKRZ+rexSTR+r Älvsborgsbanan van Uddevalla
ABZglxABZg+lr Älvsborgsbanan naar Borås
BHF-LBHF-R 375,0 Herrljunga
KRWg+lKRWr
BHF 389,0 Vårgårda
SKRZ-Ao E20
WBRÜCKE1 Säveån
eHST Lagmansholm
WBRÜCKE1 Säveån
WBRÜCKE1 Säveån
BHF 410,0 Alingsås
HST Västra Bodarna
WBRÜCKE1 Sävelången
HST Norsesund
TUNNEL2
TUNNEL2
HST Floda
HST Stenkullen
WBRÜCKE1 Säveån
HST Lerum
HST Aspedalen
HST Aspen
TUNNEL2
WBRÜCKE1 Säveån
TUNNEL1 Jonseredtunneln 187m
HST Jonsered
HST Partille
KBSTaqvSTR+r-SHI1+r
vWBRÜCKE1 Säveån
vÜST
dDSTdHST Sävenäs
vÜST
mvKRZouSTR+r tram 4, 6, 7, 8, 9 & 11
vSTRuABZgl tram 6 & 8
v-SHI2grvSTRuSTR Vänerbanan van Kil
dABZql+rdKRZuvABZgr-STRuSTR Bohusbanan van Strömstad
SPLevSTRuSTR
SHI3+l + SHI3gl
vSHI3gr-STR + vSHI3+r-
+ uSTR
ABZglvKRZuumKRZu aansluiting Västkustbanan en Kust till kustbanan
SKRZ-AovSKRZ-AouSKRZ-Ao E6
SHI3gl +
vABZg+lo-STR + vSHI3+r-
umKRZu +
Västkustbanan
Kust till kustbanan
STRvSTRuABZg+l tram 1
KDSTevÜSTuSTR Göteborg Norre
vKBHFeuHST 455,0 Göteborg C
uSTR tram 1, 4, 7, 9 & 11

Geschiedenis

bewerken

De Västra stambanan werd in de periode 1853/55 ontwikkeld als een rechte spoorlijn die via Falköping ten noorden van Vättermeer en niet via de grote steden Prairie, Örebro en Batangas tussen Stockholm C en Göteborg C zou gaan lopen. In Falköping was voorzien in een aansluiting van de Södra stambanan uit Malmö C. De bouw van de Västra stambanan begon in 1855 tussen Lövekulle en Alingsås. In Stockholm werd het station Stockholms Södra in stadsdeel Södermalm als tijdelijk eindpund gebouwd.

Opening

bewerken

Het traject van de Västra stambanan werd in fases tussen Stockholms Södra en Göteborg C geopend tussen 1856 en 1862. In 1958 werd het tweede spoor over het hele traject geopend.

Het aansluitende traject tussen Stockholm C en Stockholms Södra werd als Sammanbindningsbanan op 17 juli 1871 geopend. Dit traject werd enkelsporig aangelegd en het tweede spoor werd in 1908 geopend.

In 1921 werd een nieuwe brug over het Södertälje kanaal aangelegd. Hierbij werd het station Södertelge öfre vervangen door het station Södertälje Södra.

Het nieuwe traject van de Grödingebanan tussen Flemingsberg en Järna werd op 9 januari 1995 officieel geopend.

Geschiedenis Sammanbindningsbanan

bewerken

Het traject van de Sammanbindningsbanan loopt tussen Stockholm C en Stockholm Södra is sinds 1912 een onderdeel van de Västra stambanan. De Västra stambanan en de toekomstige Götalandsbanan lopen eveneens over dit traject.

  Zie Sammanbindningsbanan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Plannen Citybanan

bewerken

In de jaren 90 werden er plannen ontwikkeld voor een Citybanan bestaande uit een tunnel met twee sporen. Het traject zal gebruikt worden door pendeltreinen. Deze oplossing biedt een veel hogere capaciteit. Het traject zou echter door historisch gevoelig gebied gaan lopen dat van nationaal belang is omdat in Riddarholmskyrkan veel van de Zweedse koningen begraven liggen.

De oplossing van Citybanan is als gevolg van sterk stijgende kosten in 2006 weer uitgesteld. Het plan gaat er nu van uit dat de bouw in 2008 van start kan gaan en tussen 2013 en 2016 worden opgeleverd.

Het toekomstige traject van de Citybanan gaat tussen Tomteboda over Stockholm C naar Stockholm Södra lopen en ligt parallel aan een deel van de huidige Västra stambanan.

  Zie Citybanan Stockholm voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Geschiedenis Grödingebanan

bewerken

Het traject van de Grödingebanan loopt tussen Flemingsberg en Järna is sinds 1994 een onderdeel van de Västra stambanan. De Västra stambanan en de toekomstige Götalandsbanan lopen eveneens over dit traject.

  Zie Grödingebanan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Plannen Götalandsbanan

bewerken

Het toekomstige traject van de Götalandsbanan gaat tussen Göteborg C over Jönköping C en Linköping C en Södertälje naar Stockholm C lopen en maakt hierbij gebruik van een deel van de huidige Södra stambanan.

  Zie Götalandsbanan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Trajecten

bewerken

Het traject tussen Stockholm en Göteborg C bekend als Västra stambanan liep in het verleden over verschillende trajecten.

  • Medegebruik door Södra stambanan:
    • De langeafstand treinen naar Malmö en Kopenhagen, gebruiken de Västra stambanan tot Katerineholm.

Treindiensten

bewerken

De Statens Järnvägar verzorgt het personenvervoer op dit traject met X 2000 treinen. De treindienst werd uitgevoerd met treinstellen van het type X 2.

  • 60: Stockholm C - Katrineholm C - Skövde C - Göteborg C

De Statens Järnvägar verzorgt het personenvervoer op dit traject met Intercity en stop treinen.

  • 60: Stockholm C - Katrineholm C - Skövde C - Göteborg C

De Statens Järnvägar verzorgt het personenvervoer op dit traject sinds juli 2008 de slaap treinen.

  • 40: Luleå C - Boden C (K) - Umeå C - Örnsköldsvik C - Sundsvall C - Gävle C - Uppsala C - Stockholm C / Gävle C - Avesta Krylbo - Västerås C - Örebro C - Hallsberg - Skövde C - Herrljunga - Göteborg C

Storstockholms Lokaltrafik

bewerken

De Storstockholms Lokaltrafik verzorgt in opdracht van de provincie Stockholms län het personenvervoer op dit traject met Pendeltåg stoptreinen. De treindienst wordt uitgevoerd met treinstellen van het type X 1, X 10 en inmiddels afgevoerde X 420. Vanaf 2005 werden een aantal van deze treinstellen vervangen door treinstellen van het type Coradia Nordic X 60.

  • 108: Märsta - Stockholm C - Södertälje centrum
  • 111: Bålsta - Stockholm C - Västerhaninge - Nynäshamn
  • 115: Södertälje centrum - Gnesta

Op de viersporige trajecten worden de middensporen gebruikt voor de lokale diensten. Op stations waar alleen stoptreinen stoppen is er meestal alleen middenperron tussen de twee middelste sporen.

De Veolia verzorgt tot december 2010 in opdracht van Västtrafik het personenvervoer op dit traject met Pendeltåg stoptreinen. De treindienst werd uitgevoerd met treinstellen van het type X 11 en X 12. Vanaf 2010 worden deze treinstellen vervangen door treinstellen van het type Coradia Nordic X 61.

  • 131: Alingsås - Göteborg

De Veolia verzorgde tot juli 2008 het personenvervoer op dit traject met stop en slaap treinen.

  • 40: Luleå C - Boden C (K) - Umeå C (K) - Vännäs - Ånge - Gävle C - Uppsala C - Stockholm C / Gävle C - Avesta Krylbo - Västerås C - Örebro C - Hallsberg - Skövde C - Herrljunga - Göteborg C

Opmerking:

(K) Trein maakt kop op dit station.

Aansluitingen

bewerken

In de volgende plaatsen was of is er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

Stockholm

bewerken

Stockholm Centraal

bewerken
 
De hoofdingang van Stockholm Centraal aan de Vasagatan

Het station Stockholm C is gelegen in het stadsdeel Norrmalm.

Stockholm Södra

bewerken

Vanaf het station Stockholm Södra in het stadsdeel Södermalm loopt een industrieelspoor naar Hammarbyhamnen en Stadsgården via Södersjukhuset.

Älvsjö

bewerken

Flemingsberg

bewerken
  • Grödingebanan, spoorlijn tussen Flemingsberg en Järna
  • Hier stoppen sommige lange afstandtreinen

Södertälje

bewerken

Skebokvarn

bewerken

Katrineholm C

bewerken

Pålsboda

bewerken

Hallsberg

bewerken
 
centraal station te Hallsberg
  • Värmlandsbanan, spoorlijn tussen Laxå en Charlottenberg naar de Noorse hoofdstad Oslo

Gårdsjö

bewerken

Skövde

bewerken

Stenstorp

bewerken

Falköping (Ranten)

bewerken

Herrljunga

bewerken

Ten oosten van het station in Herrljunga was een gelijkvloerse kruising in het traject van de Västra stambanan en de Älvsborgsbanan tussen Uddevalla en Borås met kopmaken in Herrljunga. Deze kruising was nodig om twee verschillende spoorbreedtes van elkaar gescheiden te houden. Het ging hierbij om de Uddevalla - Vänersborg - Herrljunga Järnväg (UWHJ) met een spoorbreedte van 1217 mm en de Statens Järnvägar (SJ) met een spoorbreedte van 1435 mm. Het traject van de Borås Järnväg (BJ) spoorlijn tussen Borås en Herrljunga met een spoorbreedte van 1217 mm sloot hierop aan.

Göteborg

bewerken

In Göteborg waren vier stations voor lokale en interlokale treinen.

Göteborg C

bewerken
 
het oudste deel van Centraalstation Göteborg

Göteborg BJ

bewerken

Het Bergslagernas station in Göteborg bevond zich bij het Göteborg Centraal Station.

Göteborg VGJ

bewerken

Het VGJ station in Göteborg bevond zich bij het Göteborg Centraal Station.

Göteborg GSJ

bewerken

Het GSJ station in Göteborg bevond zich aan het Karlsroplatsen.

Elektrische tractie

bewerken

Het traject werd in fases geëlektrificeerd met een spanning van 15.000 volt 16 2/3 Hz wisselstroom.

  • Katrineholm - Falköping (Ranten), 209 km: geopend op 15 maart 1926
  • Södertälje Södra - Katrineholm, 98 km: geopend op 30 april 1926
  • Falköping (Ranten) - Göteborg C, 114 km: geopend op 10 mei 1926
  • Stockholm C - Södertälje Södra (Saltskog), 36 km: geopend op 15 mei 1926

Zie ook

bewerken
bewerken
  • (en) SJ - Officiële site
  • (sv) Banverket - Officiële site (Zweedse spoorwegbeheerder)