Stemdistrict: verschil tussen versies

2.554 bytes toegevoegd ,  13 jaar geleden
artikel aangevuld en onderscheid tussen nl en andere landen aangebracht
(artikel aangevuld en onderscheid tussen nl en andere landen aangebracht)
Een '''stemdistrict''' is een aanduiding voor een gebied waarbinnen een [[stemming]] of [[verkiezing]] wordt gehouden. In Nederland gaat het om een puur administratieve eenheid, maar in landen met een [[districtenstelsel]] speelt het stemdistrict veel grotere rol.
Een '''stemdistrict''' of een ''kiesdistrict'' is een gebied dat te maken heeft met de [[verkiezingen]] in een land. In sommige landen heeft een stemdistrict vrij weinig betekenis omdat de kandidaten doormiddel van een meerderheid van alle uitgebrachte stemmen verkozen wordt. Er zijn echter landen waar de kandidaten per district deelnemen aan de verkiezingen. Een bekend voorbeeld hiervan zijn de [[Verenigde Staten]] waar de presidentsverkiezingen plaatsvinden via een stelsel van kandidaten die per kiesdistrict verkozen worden.
 
===Nederland===
Een stemdistrict (ook wel '''kiesdistrict''') is in Nederland een deel van een [[kieskring]], in de zin van de [[Kieswet]]. Een stemdistrict bestaat in Nederland uit een geografisch gebied met tussen de duizend en tweeduizend kiesgerechtigde inwoners. In dichtbevolkte gebieden, zoals steden, betreft het vaak een paar straten of soms zelfs enkele huizenblokken. In dunbevolkte gebieden kan een hele gemeente uit één enkel stemdistrict bestaan, waarmee het aantal kiesgerechtigde inwoners ook onder de duizend kan komen.
 
Bij elk stemdistrict hoort ook een [[stembureau]], het stembureau van het district wordt op de [[oproepkaart]] aangegeven en de kiezer is in eerste instantie gebonden aan dit stembureau. Mocht de kiezer op een willekeurig stembureau zijn stem willen uitbrengen, dan moet hij daarvoor een [[kiezerspas]] aanvragen, daarmee is de kiezer vrij in de keuze van het stembureau en kan zowel binnen zijn stemdistrict, als daarbuiten gaan stemmen. Een ander aspect aan stemdistricten is dat kiezers van hetzelfde district elkaar onderhands (zonder tussenkomst van een ambtenaar) kunnen machtigen.
 
Bij steeds meer verkiezingen wordt geen gebruik meer gemaakt van oproepkaarten, maar van stempassen. Het effect hiervan is dat de kiezer alleen nog maar gebonden is aan de gemeente waar hij of zij staat ingeschreven, men zou kunnen stellen dat de omvang van het stemdistrict gelijk is aan de omvang van de gemeente (zowel in kiezersaantal, als geografisch). Het begrip stemdistrict verliest met deze ontwikkeling steeds meer aan betekenis.
 
Toch moet in Nederland de uitslag van verkiezingen nog steeds per stemdistrict worden vastgesteld, maar daarvoor is het begrip 'stembureau' meer van belang dan het begrip 'stemdistrict', aangezien het hier een logistieke kwestie betreft
 
===Districtenstelsel===
In (met name [[Angelsaksisch]]e) landen waar bij verkiezingen een districtenstelsel wordt gehanteerd, speelt een stemdistrict een veel grotere rol. De stemdistricten zijn in die stelsels vaak groter (in oppervlakte) en tellen ook meer kiezers, ze zijn dan ook beter te vergelijken met de Nederlandse kieskringen.
 
In het districtenstelsel wordt vaak gebruik gemaakt van kandidaten die per district verschillen en als direct afgevaardigde van dat district worden uitgezonden naar het vertegenwoordigend orgaan. Bekende voorbeelden van het districtenstelsel zijn het [[Verenigd Koninkrijk]] en de [[Verenigde Staten]] (Congresleden worden per staat verkozen).
 
Ook binnen indirecte verkiezingen kunnen stemdistricten een rol spelen, zoals bij de [[presidentsverkiezingen]] in de VS, daarbij wordt de presidentskandidaat met de meeste aantal stemmen een aantal [[kiesmannen]] voor dat district (staat) uitgezonden naar een speciale vergadering waarin de uiteindelijke president gekozen wordt.
 
[[categorie:Kiessysteem]]
54

bewerkingen