Eforen: verschil tussen versies

1 byte verwijderd ,  14 jaar geleden
k
Bot: automatisch tekst vervangen (-e eeuw v. Chr. +e eeuw v.Chr.)
k (robot Erbij: pt:Éforos)
k (Bot: automatisch tekst vervangen (-e eeuw v. Chr. +e eeuw v.Chr.))
De '''eforen''' of '''ephoren''' (Grieks: ''έφοροι'', d.i. ''opzichters'') vormden in het antieke [[Sparta (Griekenland)|Sparta]] het college van de vijf hoogste staatsambtenaren.
 
De lijst van eforen werd bijgehouden vanaf 724 v. Chr. Wellicht waren de eforen oorspronkelijk de stamhoofden van de vijf Dorische ''phylen'', die samen de Spartaanse staat vormden. Zij werden telkens voor één jaar verkozen door de ''Apella'', de Spartaanse volksvergadering, bestaande uit alle (mannelijke) Spartanen boven de 30 jaar. Met de jaren breidden de eforen hun invloed en hun ambtelijke bevoegdheid uit, tot zij rond het midden van de 6e eeuw v. Chr. de feitelijke staatsmacht in handen kregen. Zij riepen de ''"Gerousia"'' (= ''"Raad van Ouden"'' vgl. senaat) en de volksvergadering samen, zaten deze voor en hadden het recht om wetsvoorstellen in te dienen.
 
Zij vochten een stille machtstrijd uit met de [[Spartaanse koningen|twee koningen]], over wie zij het toezicht uitoefenden en die zij eventueel tot verantwoording van hun beleid konden dwingen. Daartoe was hun een bijna onbeperkte politionele bevoegdheid verleend inzake toezicht over en eventuele bestraffing van vergrijpen tegen de Spartaanse zeden, de beambten, de opvoeding van de Spartaanse jeugd, de staatsveiligheid, enz. Tegenover de [[heloten]] en de [[perioiken]], wier handel en wandel zij lieten controleren door de ''krypteia'' (''"geheime politie"'') hadden zij zelfs onbeperkte jurisdictie. Zelf waren de eforen alleen verantwoording verschuldigd aan hun opvolgers.
212.456

bewerkingen