Decadentisme: verschil tussen versies

42 bytes toegevoegd ,  13 jaar geleden
Beetje geherformuleerd
(Beetje geherformuleerd)
'''Decadentisme' (afgeleid van 'decadent', ook wel ''décadence',' of ''decadentie'' edm.)genaamd, is een geestelijke stroming die in het laatste kwart van de 19denegentiende e.eeuw vooral onder de ontwikkelden in West-Europese intelligentsiaEuropa aanhang vond. Karakteristiek is de teleurstelling over de teloorgang van zekerheden, van verlies van duidelijkheid over de na te streven toekomst, maar ook van weerzin tegenover de blinde geldzucht van de [[Burgerlijk|burgerlijke]] maatschappij en het geloof dat de wetenschap en industrie alle problemen zullen oplossen. Kunst is een vrijplaats van die banale wereld. Uiterste schoonheid en zuiverheid moeten worden nagestreefd.
 
==Spleen==
Een programma of duidelijke uitgangspunten had deze in hoge mate uit zich bewust isolerende individuen bestaande stroming niet. Zij kenmerkt zich door negativiteit, [[Weltschmerz]] ('[[spleen]]', het woord dat Baudelaire hiervoor introduceerde), verveling, vermoeidheid, stuurloosheid, maar ook een provocatief zoeken naar schoonheid als enige uitweg uit de banale burgerlijkheid.
[[Exponent|Exponenten]] van de stroming vindt men in sommige [[dandy|dandy's]] die zich door een extreem streven naar zuiverheid, naar [[estheticisme]], van de massa willen onderscheiden. Naar de woorden van Baudelaire is estheticisme een levende godsdienst.
 
=='Verval'==
Het woord is afgeleid van het Latijn 'de-cadentia', verval. De naam 'decadentisme' werd het eerst gebruikt in de negentiende eeuw door vijandig gezinde critici, maar al spoedig als een [[geuzennaam]] door de 'decadente' schrijvers overgenomen.
 
==Literatuur==
Vooral in de [[literatuur]] heeft het decadentisme een hoge vlucht genomen. Men vindt het vaak onder [[symbolisme|symbolistische]] schrijvers. De Franse auteur [[Charles Baudelaire]] was er de voorloper van. [[Joris-Karl Huysmans]] schreef de bijbel van het decadentisme, [[A rebours|À Rebours]] (1884). [[Oscar Wilde]] was de belichaming van de dandy, qua levenshouding, uiterlijk en literaire werken. Wilde was de woordvoerder van het [[estheticisme]], de Engelse parallel van het decadentisme. Andere typische decadenten zijn de Franse auteurs [[Paul Verlaine]], [[Arthur Rimbaud]], [[Jules Laforgue]], [[Octave Mirbeau]], [[Robert de Montesquiou]], [[Tristan Corbière]] en [[Jacques d'Adelswärd-Fersen]], de Engelse kunstenaars [[Aubrey Beardsley]] en [[Max Beerbohm]], de Duitse dichter [[Stefan George]], de Deen [[Herman Bang]], de Rus [[Michail Koezmin]] en de Pool [[Stanislaw Przybyszewski]]. Toch is het vaak moeilijk om een auteur 'vast te pinnen' als decadentistisch, omdat het dikwijls een voorbijgaande fase is. Nederlandse schrijvers met zo'n langere of kortere decadente periode zijn bijvoorbeeld [[Lodewijk van Deyssel]], [[Jacob Israël de Haan]], [[J.L. Gregory]] en [[Eduard Veterman]].
 
4.812

bewerkingen