Kritik der Urteilskraft: verschil tussen versies

4 bytes toegevoegd ,  13 jaar geleden
k
Uit de analyse van het smaakoordeel blijkt, dat de oordeelskracht volstrekt onafhankelijk staat ten opzichte van verstand en rede, maar tevens een brugfunctie vervult richting verstand. De esthetische oordeelskracht is het vermogen om door het gevoel van lust of onlust de apriorische formele doelmatigheid te beoordelen, zegt Kant. Bij het smaakoordeel (uitsluitend hierbij en niet bij het verhevene) vormt het lustgevoel de sleutel tot de brugfunctie van de oordeelskracht, blijkens het volgende citaat:
 
''"Das Bewußtsein der bloß formalen Zweckmäßigkeit im Spiele der Er¬kenntniskräfte des Subjekts, bei einer Vorstellung, wodurch ein Gegenstand gegeben wird, ist die Lust selbst, weil es einen Bestimmungsgrund der Tätigkeit des Subjekts in Ansehung der Belebung der Erkenntniskräfte desselben, also eine innere Kausalität (welche zweckmäßig ist) in Ansehung der Erkenntnis überhaupt, aber ohne auf eine bestimmte Erkenntnis einge¬schrankt zu sein, mithin eine bloße Form der subjektiven Zweckmäßigkeit einer Vorstellung in einem ästhetischen Urteile enthält." ''
 
 
Gerelateerd aan paragraaf IX en de Tafel der oberen Seelenvermögen is de overbrugging van "de kloof" vanuit het smaakoordeel aldus aan te duiden: De reflecterende oordeelskracht werkt vanuit het apriorische subjectieve/formele doelmatigheidsbeginsel, dat op zijn beurt tot bewustzijn wordt gebracht door het lustgevoel; een lustgevoel, dat ontstaat door de harmonie in het vrije spel tussen verbeeldingskracht en verstand, waardoor het dus een brugfunctie vervult richting verstand.
555

bewerkingen