Sandozramp: verschil tussen versies

1 byte verwijderd ,  1 maand geleden
k
 
 
== Milieuramp in de Rijn ==
Het industrieterrein in Schweizerhalle had een afwateringssysteem naar de Rijn; dit kon worden afgesloten, bijvoorbeeld bij een grote olielekkage. In de nacht van de brand werd het systeem niet gesloten. Er was echter zoveel [[bluswater]] - tussen 10.000 en 15.000 m<sup>3</sup> - dat het ook in de Rijn zijnwas gelopen als men het afwateringssysteem wel had gesloten. Het bluswater was zwaar verontreinigd met de stoffen die waren opgeslagen in hal 956, waaronder veel giftige [[Insecticide|insecticiden]], [[Herbicide|herbiciden]] en [[Fungicide|fungiciden]]. Het ging hier vooral om [[Organofosforverbinding|organofosfor-esters]], zoals de bestrijdingsmiddelen [[disulfoton]], [[thiometon]] en [[parathion]], en [[Kwik|kwikverbindingen]] (voornamelijk ethylkwikacetaat). Omdat in de hal ook die niet-giftige kleurstof [[rhodamine]] was opgeslagen kleurde de Rijn spectaculair rood.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Citeer tijdschrift|achternaam=Van Leeuwen|voornaam=Kees|medeauteurs=Geert van Urk|url=https://edepot.wur.nl/379617|titel=De Sandoz-calamiteit, de balans na twee jaar|jaargang=22|tijdschrift=H2O|datum=1989|pagina's=272-278}}</ref> Het bluswater stroomde 24 uur lang de Rijn in en vormde een gifgolf van 40 km lang.<ref name=":2">{{Citeer tijdschrift|achternaam=Huisman|voornaam=Pieter|titel=Rijnoeverstaten en Europese Unie ondernemen actie na vergiftigings- en overstromingsrampen|jaargang=16|tijdschrift=Tijdschrift voor Waterstaatsgeschiedenis|datum=2007|pagina's=46-55}}</ref> Geschat wordt dat er 20 - 30 ton landbouwchemicaliën in de rivier terecht zijn gekomen, en 200-2000 kg kwik.<ref>{{Citeer boek|titel=Jaarrapport 2006: de Rijn|url=https://www.riwa-rijn.org/wp-content/uploads/2015/05/150_JR_2006_ne.pdf|uitgever=RIWA - Rijnwaterbedrijven|datum=2007|pagina's=p. 49 - 56|ISBN=978-90-6683-126-1|hoofdstuk=20 jaar Sandoz: van Ramp tot Kans}}</ref><ref>{{Citeer tijdschrift|achternaam=Schwabach|voornaam=Aaron|taal=en|titel=The Sandoz Spill: The Failure of International Law to Protect the Rhine from Pollution|jaargang=16|tijdschrift=Ecology Law Quarterly|datum=1989|pagina's=443-480}}</ref>[[Bestand:Schweizerhalle Aufraeumarbeiten 7.jpg|miniatuur|Opslaghal 956 na de brand]]De alarmering en informatievoorziening naar de benedenstroomse gebieden verliep om te beginnen moeizaam. Sandoz verklaarde in eerste instantie dat alleen de onschadelijke kleurstof rhodamine was vrijgekomen.<ref name=":0" />
Het Gewässerschutzambt Basel-Stadt gaf een regionaal alarm waterverontreiniging af. Door een misverstand werd niet direct het internationale waarschuwings- en alarmeringssysteem voor de Rijn in werking gezet. Pas op 2 november om 19.36 uur kreeg de Nederlandse hoofdwaarschuwingspost van [[Rijkswaterstaat]] in [[Arnhem]] een eerste [[Telex (communicatie)|telexbericht]] over de ramp.<ref name=":3">{{Citeer boek|titel=Betekenis van de Sandozcalamiteit voor de bewaking van de kwaliteit van de Rijn,|auteur=Commissie Rapportage Sandoz-calamiteit|url=https://edepot.wur.nl/323496|uitgever=Coördinatie-commissie voor de metingen van radioactiviteit en xenobiotische stoffen|datum=1987}}</ref> De aanvankelijke berichtgeving vanuit Bazel werd door Nederlandse betrokkenen later omschreven als onvolledig en traag. Het duurde een tijd voordat Sandoz bevestigde dat er meer dan alleen kleurstof in het water terecht was gekomen.<ref name=":1" /> Direct onder Bazel konden de waterinlaten voor drinkwaterproductie en landbouw niet altijd op tijd gesloten worden, waardoor zwaar verontreinigd Rijnwater werd binnengelaten. Verder stroomafwaarts kwamen de waarschuwingen wel op tijd.<ref name=":2" />
 
10.613

bewerkingen