Jean-Baptiste Joseph Vifquain: verschil tussen versies

geen bewerkingssamenvatting
(→‎Koninkrijk der Nederlanden: lemma link toegevoegd)
 
{{Infobox persoon Wikidata
| naam = Jean-Baptiste Vifquain
| image =
| légende =
| geboortedatum = 24 juni 1789
| geboorteplaats = [[Doornik]]
| overlijdensdatum = 31 augustus 1854
| overlijdensplaats = [[Ivry-sur-Seine]] ([[Frankrijk]])
| pays de résidence =
| diplôme =
| notes =
}}
'''Jean-Baptiste Vifquain''' (volledige naam: ''Jean-Baptiste Joseph Vifquain'', soms geschreven als ''Vifquin''{{refn|group=noot|De naam van zijn vader wordt algemeen geschreven als ''Vifquin'', terwijl die van Jean-Baptiste over het algemeen als ''Vifquain'' geschreven wordt, maar hij ondertekende zelf met beide namen{{sfn|Lederer|1983|p=700}}}}), ([[Doornik]], [[24 juni]] [[1789]] ­- [[Ivry-sur-Seine]], [[31 augustus]] [[1854]]) was een militair officier, [[architect]], [[urbanist]] en [[ingenieur]]-inspecteur, en honorair leider van het [[Bruggen en Wegen|corps der bruggen, wateren en bossen]], van achtereenvolgens [[Oostenrijkse Nederlanden|Nederlandse]], [[Eerste Franse Republiek|Franse]], [[Verenigd Koninkrijk der Nederlanden|Nederlandse]] en [[België|Belgische]] nationaliteit.
 
== Biografie ==
=== Jeugd en familie ===
Jean-Baptiste Joseph Vifquain, genoemd Jean-Baptiste Vifquain (soms geschreven als Vifquin{{refn|group=noot|De naam van zijn vader wordt algemeen geschreven als ''Vifquin'', terwijl die van Jean-Baptiste over het algemeen als ''Vifquain'' geschreven wordt, maar hij ondertekende zelf met beide namen{{sfn|Lederer|1983|p=700}}}}), werd geboren op [[24 juni]] [[1789]], op de Rue des Jésuites 29 te Doornik{{refn|group=noot|Tijdens zijn vroege jeugd werd de stad onderdeel van het Franse rijk. Bij de vorming van het [[Verenigd Koninkrijk der Nederlanden]] in 1815 werd het Nederlands, en in 1830, na de [[Belgische Revolutie]], Belgisch.}}. Zijn vader was meester-metselaar. Tijdens zijn adolescentie bezocht hij de [[Académie des beaux-arts de Tournai|tekenacademie]] van de stad{{sfn|Lederer|1983|p=700}}{{refn|group=noot|Van de periode van zijn jeugd is weinig bekend. Naar verluidt kreeg hij een "verzorgde opleiding"{{sfn|Bruwier|Lederer|De Vos|Aubert|1983|p=1}}}}. Zijn moeder, geboren Marie Thérèse Joseph Parmentier, stierf op [[21 december]] [[1808]] tijdens zijn diensttijd in het garnizoen van Doornik, en zijn vader [[Léopold Joseph Vifquin]] op [[25 november]] [[1810]], terwijl hij dienst had in het garnizoen van [[Vlissingen]].{{sfn|Lederer|1983|p=702}}
 
Op 20 mei 1836 beviel [[Marie Isabelle de Vuyst]]<ref>[https://www.geni.com/people/Marie-Vifquain/6000000000667626058 Marie Isabelle Vifquain] op [[Geni.com]]</ref> van de zoon van Jean-Baptiste, [[Jean-Baptiste Victor Vifquain|Jean-Baptiste Victor Devuyst]]. De Vuyst (of Devuyst) en Vifquain waren op dat moment niet getrouwd. Pas in 1845 erkende Vifquain zijn zoon en nam deze de achternaam Vifquain aan.
 
=== Opleiding ===
[[Bestand:French foot artillery 1809.jpeg|thumbminiatuur|Artilleriesoldaten te voet in 1809]]
Op 13 april 1808 schreef de 18-jarige Vifquain zich als vrijwilliger in in het leger van [[Napoleon Bonaparte]]. Met zijn eenheid, het 9e artillerieregiment te voet, nam hij in 1809 deel aan de [[Duits-Oostenrijkse campagne]] van de [[Vijfde Coalitieoorlog]]. Op 3 mei nam hij deel aan de [[Slag bij Ebersberg]], en op 22 mei aan de [[Slag bij Aspern-Eßling]], waar zijn gedrag in de strijd hem het kruis van het [[Légion d'Honneur]] opleverde, en zijn aanstelling als artificier ([[pyrotechnicus]]).
 
Op suggestie van de koning herzag Vifquain zijn project en stelde een monument voor bestaande uit een [[Obelisk (bouwkunst)|obelisk]] ondersteund door [[Zuil (bouwkunde)|zuil]]en, het geheel 44 [[el (lengtemaat)|ellen]] hoog.
 
Op zijn beurt maakte Vander Straeten op 1 december 1819 een tekening van een conische grafheuvel met een leeuw op de top.
De minister schreef een objectief rapport over de twee projecten, en merkte op dat de kegelvormige heuvel, net als de piramide, meer geschikt was voor een grafmonument.
Op 19 januari 1820 gaf de koning, onder invloed van koningin [[Wilhelmina van Pruisen (1774-1837)|Wilhelmina]], de voorkeur aan het project van Vander Straeten.{{sfn|Lederer|1983|p=706}}}}. Vifquain diende achtereenvolgens twee projecten in voor een piramide die niet geaccepteerd werden. Architect [[Charles Vander Straeten]] werd als deskundige om advies gevraagd, terwijl hij eerder scherpe kritiek had geuit op het ontwerp van Vifquain, zijn rapport werd als niet-objectief beschouwd. Vifquain presenteerde een nieuw project bestaande uit een [[Obelisk (bouwkunst)|obelisk]] ondersteund door kolommen. Vander Straeten diende ook een ontwerp in voor een kegelvormige [[tumulus]] bekroond door een leeuw. Maar deze beide ontwerpen werden afgekeurd door het ministerie. Uiteindelijk besloot de koning, onder invloed van de [[Wilhelmina van Pruisen (1751-1820)|koningin]], voor het [[Leeuw van Waterloo|ontwerp]] van Vander Straeten.
 
=== Koninkrijk der België ===
In [[1830]] was Vifquain betrokken bij de gebeurtenissen van de [[Belgische Revolutie]]. Hij maakte deel uit van een delegatie van drie personen die de burgemeester van [[Sint-Joost-ten-Node]], [[Urbain-Henri Verbist]], stuurde om aan de [[Schaarbeeksepoort]] te onderhandelen met [[Frederik der Nederlanden (1797-1881)|prins Frederik]], die het bevel voerde over de troepen van het [[Verenigd Koninkrijk der Nederlanden]], waarvan het hoofdkwartier was verplaatst naar het [[Huis der Kunsten|Landhuis Eenens]] te [[Schaarbeek]].
 
In 1833 werd Vifquain promotor. Hij had het project opgevat om het [[Koninklijk Paleis van Brussel]] met het [[Kasteel van Laken]] te verbinden door een boulevard te slaan van het [[Koninginneplein (Brussel)|Koninginneplein]] tot aan de [[brug van Laken]]. Daarvoor richtte hij samen met de burgemeester van Schaarbeek [[Jean-François Herman]] een ''Société de la rue des Palais'' (Vereniging van de Paleizenstraat) op. Deze stichting zou gefinancierd worden door een inning van half tolgeld op de weg, plus een tol van twee centimes per persoon die de brug over de [[Zenne]] passeerde. Deze [[Paleizenstraat]] was voor de beide heren een uitstekende zakelijke gelegenheid. Een ander stratenproject dat hij realiseerde was de verlenging van de [[Nieuwstraat (Brussel)|Nieuwstraat]] in 1839.
== Werk ==
=== Architectuur ===
[[ImageBestand:Wissekerke castle bridge.jpg|thumbminiatuur|[[Bazel (België)|Bazel]], het [[Kasteel Wissekerke]] en zijn [[hangbrug]]]]
* Na de ontmanteling van de van de [[Stadsomwallingen van Brussel#Tweede Omwalling|tweede omwalling van Brussel]] deed hij mee aan het concours dat in 1818 georganiseerd werd ter vergroting en verfraaiing van de stad Brussel. Hij won dit concours en tekende de plannen voor de kleine ring die de oude fortificaties vervingen. Hij voorzag de aanleg van pleinen en promenades met dubbele of vierdubbele rijen bomen, een centrale laan en ventwegen.
* 1818-1829: [[Barricadenplein|Oranjeplein]], in 1831 hernoemd tot Barricadenplein.
 
=== Civiele techniek ===
* 1823: Plannen voor het eerste [[Kanaal Brussel-Charleroi|Kanaal van Charleroi]], met een [[tonnenmaat]] van 70 ton, geopend in [[1832]], alsmede het type boten dat hier op voer, de ''[[Bakeetje|Baquets de Charleroi]]''.<ref>[http://users.swing.be/canal-du-centre/Bulletin/Actualite/baquet.html Le baquet de Charleroi]</ref>
 
== Nalatenschap ==
 
== Publicaties ==
* {{citeer boek|titel=Des voies navigables en Belgique |ondertitel=considérations historiques suivies de propositions diverses, ayant pour objet l'amélioration et l'extension de la navigation |uitgever=Devroye |jaar=1842 |pagina's=497 |url=https://books.google.fr/books?id=8ilFAAAAcAAJ&printsec=frontcover}}.
 
{{Appendix|2=
== Noten ==
{{References|group=noot}}
* {{Citeer boek|Auteur=Marie-Christine Bruwier, André Lederer, Alex De Vos, Roger Aubert |titel=Jean-Baptiste Vifquain |ondertitel=ingénieur, architecte, urbaniste, 1789-1854 |plaats=Louvain |uitgever=Presses universitaires de Louvain |collectie=Travaux de la Faculté de philosophie et lettres de l'UCL |nature ouvrage=Colloque d'histoire des sciences IV (1982) |datum=1983 |pages=118 |isbn=978-2-87463-452-9 |url=https://books.google.fr/books?id=0AC4AAAAIAAJ}}
* {{citeer boek|Auteur=André Lederer |hoofdstuk=Vifquain (Jean-Baptiste-Joseph) |titel=Biographie Nationale, Supplément Tome XV (Fascicule 1er) ADRIAENSSEN - GARDE, deel 43 |plaats=Brussel |uitgever=Académie royale de Belgique |datum=1983 |url=http://www.academieroyale.be/academie/documents/FichierPDFBiographieNationaleTome2101.pdf|pages=700-738}}
}}
 
{{Commonscat|Jean-Baptiste Vifquin}}