Traan (Leek): verschil tussen versies

63 bytes verwijderd ,  1 maand geleden
k
ca is centiare, replaced: ca 7 → ca. 7 (2)
k (overbodige code)
k (ca is centiare, replaced: ca 7 → ca. 7 (2))
 
== Naam ==
De herkomst van de naam is onzeker. [[Wobke de Vries|De Vries]] en [[Moritz Schönfeld|Schönfeld]] verbinden het met een meervoudsvorm (''tranen'') van het [[Middelnederlands|Middelnederlandse]]e ''trade'' ("pad") en het [[Nieuwnederlands|Nieuwnederlandse]]e ''bos-[[Brandgang|tra]]'' ("brandweg in het bos"). [[Karel Gildemacher|Gildemacher]] vermeldt ook de mogelijke afleiding van het Noordnederlandse ''trent'' of ''trunt'' ("afgescheiden stuk land") en ''traan'' ("traan, [[Traan (oog)|oogvocht]], [[Traan (olie)|visolie]]"), waarbij een enigszins gekunstelde afgeleide betekenis "(gebied met) water dat langzaam uit de grond omhoog komt" wordt verondersteld.<ref>{{Citeer web|url=http://etymologiebank.ivdnt.org/trefwoord/traan3|titel=Traan - (geografische naam)|bezochtdatum=30-1-2021|auteur=G. van Berkel & K. Samplonius|achternaam=|voornaam=|datum=2018|werk=Nederlandse plaatsnamen verklaard|uitgever=Etymologiebank|taal=}}</ref> De dorpswebsite van Midwolde vermeld verder een mogelijke afleiding van ''trans'' (omheining, omloop van een kerk of klooster<ref>{{Citeer web|url=http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=59167&lemma=trans&domein=0&conc=true|titel=Trans|bezochtdatum=30-1-2021|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|uitgever=Middelnederlands Woordenboek|taal=}}</ref>), wat naar een mogelijke geschiedenis van de Hoge Traan als uithof van een klooster zou verwijzen.<ref name=":0">{{Citeer web|url=https://www.midwolde.info/midwolde/straatnamen/noorderweg/|titel=Noorderweg|bezochtdatum=30-1-2021|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|uitgever=Dorpsvereniging Midwolde|taal=}}</ref>
 
== Geschiedenis ==
De Traan ligt op een [[Glaciaal (tijdperk)|glaciale]] [[dekzandrug]] ten oosten van het [[Ravijn van Boerakker]] die vroeger de naam ''De Traan'' droeg.<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.rug.nl/research/kenniscentrumlandschap/mscripties/mascriptie_truus_veldhuis_vredewold_eindversie_24aug2011.pdf|titel=nederzettings en ontginningsgeschiedenis van Vredewold in het Westerkwartier van de provincie Groningen (ca. 700 - ca. 1500 ad)|bezochtdatum=30-1-2021|auteur=Truus Veldhuis|achternaam=|voornaam=|datum=augustus 2011|uitgever=Masterscriptie Rijksuniversiteit Groningen|pagina's=pp. 17, 31, 54, 86|taal=}}</ref> In de bodem van dit ravijn ([[Tolberter Petten]]) en bij de Traan zijn archeologische vondsten gedaan uit het [[laatpaleolithicum]] ([[Tjongercultuur]])<ref>{{Citeer web|url=https://noorderbreedte.nl/2007/09/30/het-ravijn-van-boerakker/|titel=Het ravijn van Boerakker|bezochtdatum=30-1-2021|auteur=Wim Boetze|achternaam=|voornaam=|datum=30 september 2007|uitgever=[[Noorderbreedte (tijdschrift)|Noorderbreedte]]|taal=}}</ref>, het [[Mesolithicum in Europa|Mesolithicum]], maar vooral ook uit het [[Neolithicum in Nederland|Neolithicum]] en midden-[[Bronstijd in Nederland|Bronstijd]] ([[Trechterbekercultuur]],<ref name=":2">{{Citeer web|url=http://landschapsgeschiedenis.nl/deelgebieden/5-Westerkwartier.html|titel=Westerkwartier|bezochtdatum=30-1-2021|auteur=Ben Westerink|achternaam=|voornaam=|datum=|uitgever=Landschappen van Noord-Nederland|taal=}}</ref> [[Klokbekercultuur]] en [[Touwbekercultuur]]). Daarbij werden duizenden stuks [[vuursteen]] gevonden verspreid over meerdere nederzettingen.<ref>Archeologische MonumentenKaart nr. 14924, "TRAAN"</ref> Uit de tijd van onder andere de Trechterbekercultuur werden onder andere veel vuurstenen [[Pijl (wapen)|pijlpunten]], [[Vuistbijl|vuistbijlenvuistbijl]]en, krabbers en stekers, [[Haardkuil|haardkuilenhaardkuil]]en en verkoolde doppen van [[Hazelaar (plant)|hazelnoten]] gevonden.<ref name=":2" /> Uit de tijd van de Enkelgrafcultuur zijn enkele graven aangetroffen.<ref name=":1" /> Rond 1000 v.Chr. verdwenen deze bewoningslagen onder het [[Veen (grondsoort)|veen]], waarna het gebied pas in de [[vroege middeleeuwen]] vanuit het noorden weer werd [[Kolonisatie|gekoloniseerd]].<ref name=":2" />
 
Bij het gehucht lagen twee boerderijen: de ''Hoge Traan'' en de ''Lage Traan''. Van boerderij de Hoge Traan wordt vermoed dat deze vroeger een [[Uithof (klooster)|uithof]] van het klooster [[Abdij van Aduard|Aduard]] was, vanwege de vele [[Kloostermop|kloostermoppenkloostermop]]pen in het voorhuis, de [[Sarcofaag|sarcofagen]] die bij een zandopgraving voor de stad [[Groningen (stad)|Groningen]] zouden zijn gevonden en met name vanwege een zandstenen [[Schouw (haard)|schouw]][[latei]] met het jaar 1570, de letter A en wapenschild dat lijkt op een wapenschild in een andere boerderij van Aduard. Qua vondstmateriaal (Proto- en Bijna Steengoed uit de [[late middeleeuwen]]) lijkt het in elk geval een belangrijke boerderij te zijn geweest.<ref name=":1" /> De A zou echter ook naar de familie [[Auwemahuis|Auwema]] kunnen verwijzen en bronnen voor een uithof ontbreken.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> De boerderij werd later verplaatst.
 
De Lage Traan werd in 2004 gesloopt voor de aanleg van een op- en afrit van de [[Rijksweg 7|A7]].Vervolgens werd rond de Hoge Traan het bedrijventerrein Leeksterveld aangelegd.