Urntje: verschil tussen versies

186 bytes toegevoegd ,  1 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
(SVvan)
Geen bewerkingssamenvatting
{{Samenvoegenvan|Perigyn|}}
Het '''urntje''' of '''perigynium''' komt voor bij [[zegge]] (''Carex'') en is een ongeveer flesvormig [[Catafyl|laagteblad of catafyl]], een soort schutblaadje dat degewoonlijk alleen een vrouwelijke [[Bloem (plant)|bloem]] metbevat. Een urntje staat in de oksel van een [[kafje]]. De vrouwelijke bloem bestaat uit alleen een [[Stamper (plant)|stamper]], en latervormt na de bevruchting een vruchtje. Het urntje omsluit grotendeels bij rijpheid de [[Vrucht (plant)|vrucht]] grotendeels omsluit. Een urntje staatkomt invoor debij okselsoorten van eenhet geslacht [[kafjezegge]]. (''Carex'').
 
== Variatie in bouw ==
Aan de top van het urntje of perigynium is een opening, waardoorheen de [[stijl (plant)|stijl]] en de [[Stempel (plant)|stempels]] naar buiten steken. Binnen het urntje is de [[rachilla]] aanwezig, een veelal volledig [[Rudimentair (anatomie)|gereduceerd]] asje.
 
Bij een aantal zeggesoorten is de rachilla echter niet gereduceerd.<ref name="GCG">{{aut|Global Carex Group}} (2015), [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12298/full ''Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription.''] Bot J Linn Soc, 179: 1–42. doi:10.1111/boj.12298</ref> De rachilla steekt dan gewoonlijk uit het urntje naar buiten. Soms heeft de rachilla een haak, waardoor het urntje makkelijk verspreid kan worden doordat de haak in de vacht van een dier kan blijven haken. Ook kan de rachilla aan zijn top in de oksel van kafjes nog (mannelijke) meeldraadbloemen dragen, of zelfs nog enkele urntjes met stamperbloemen.
 
<gallery widths="300px" heights="400px">
Die Pflanzenwelt Afrikas, insbesondere seiner tropischen Gebiete - Grundzge der Pflanzenverbreitung im Afrika und die Charakterpflanzen Afrikas (1910) (20319237913).jpg|''C. capensis'' Thunb. <small>(''Schoenoxiphium&nbsp;ecklonii''&nbsp;Nees.)</small> met half open urntjes
</gallery>
 
Bij een aantal zeggesoorten is de rachilla echter niet gereduceerd.<ref name="GCG">{{aut|Global Carex Group}} (2015), [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12298/full ''Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription.''] Bot J Linn Soc, 179: 1–42. doi:10.1111/boj.12298</ref> De rachilla steekt dan gewoonlijk uit het urntje naar buiten. Soms heeft de rachilla een haak, waardoor het urntje makkelijk verspreid kan worden doordat de haak in de vacht van een dier kan blijven haken. Ook kan de rachilla aan zijn top in de oksel van kafjes nog (mannelijke) meeldraadbloemen dragen, of zelfs nog enkele urntjes met stamperbloemen.
 
{{Appendix|2=
* {{en}}{{aut|Global Carex Group}} (2015), [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12298/pdf ''Making Carex monophyletic (Cyperaceae, tribe Cariceae): a new broader circumscription.''] Bot J Linn Soc, 179: 1–42. doi:10.1111/boj.12298
}}
 
[[categorie:vrucht]]
[[Categorie:Plantenmorfologie]]
[[Categorie:Vrucht]]
71.433

bewerkingen