Capitulatie (handelsverdrag): verschil tussen versies

521 bytes toegevoegd ,  1 maand geleden
Het oudst bekende voorbeeld is te vinden in het boek [[Historiën (Herodotos)|Historiën]]. Daarin vermeldt [[Herodotus]] dat [[farao]] [[Amasis]] (570-526 v.Chr.) een aantal privileges toekende aan [[Oude Griekenland|Griekse]] [[Handelaar|koopieden]]. Ze kregen toestemming zich te vestigen in de handelsstad [[Naucratis]] en genoten daar vrijheid van godsdienst en bestuurlijke autonomie. De bestuurders van de handelsnederzetting werden benoemd door negen Griekse stadsstaten.<ref>{{Citeer web|url=https://books.google.nl/books?id=3uEPAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|titel=Negen boeken der Historien, gezegt de Musen|auteur=[[Herodotus|Herodoot van Halikarnassus]], vertaler [[Olfert Dapper]]|uitgever=[[Hieronymus Sweerts]]|datum=1665|pagina's=190|bezochtdatum=19 juli 2021}}</ref> Een tweede voorbeeld uit de latere oudheid is dat keizer [[Claudius I|Claudius]] (41-54 n.Chr.) de kooplieden uit [[Cádiz (stad)|Cádiz]] het privilege verleende om hun eigen magistraat te kiezen en om vrijgesteld te worden van de jurisdictie van de [[Romeinse Rijk|Romeinse]] rechtbanken.<ref>{{Citeer web|url=https://books.google.be/books?id=1sFXAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_book_other_versions_r&cad=4#v=onepage&q&f=false|titel=Manuel des Consuls|auteur=Alex. de Miltitz|uitgever=A. Asher|datum=1837|taal=fr|pagina's=15|bezochtdatum=19 juli 2021}}</ref>
 
Ook uit de [[vroege middeleeuwen]] zijn enkele voorbeelden bekend van capitulaties waarmee de juridische status van kooplieden uit een ander land werd geregeld. De [[Byzantijnse Rijk|Byzantijnse]] keizer [[Justinianus I|Justinianus]] (527-565) bijvoorbeeld stond de [[Armenië]]rs die in [[Constantinopel]] woonden toe om kwesties van huwelijk, erfenis en dergelijke te regelen volgens hun eigen wetten. [[Karel de Grote]] (747-814) verkreeg van [[kalief]] [[Haroen ar-Rashid]] speciale garanties en privileges voor [[Franken (volk)|Frankische]] kooplieden in het [[Kalifaat van de Abbasiden]]. In de 9e eeuw vormden [[Arabisch]]e kooplieden een nederzetting in de haven van [[Guangzhou|Kanton]] waarbij ze hadden bedongen dat ze geregeerd en beoordeeld mochten worden door hun eigen [[Kadi (rechter)|kadi]]. Vorst [[Oleg de Wijze]] van het [[Kievse Rijk]] sloot in de 911 een capitulatie met keizer [[Leo VI van Byzantium]] die onder meer bepalingen bevatte voor berechting van Kievse onderdanen volgens hun eigen wet.<ref>Brown, p. 10, 11</ref>
 
Veel meer is bekend over capitulaties in de [[hoge middeleeuwen]]. De handel floreerde toen zowel in het noorden van Europa als in het [[Middellandse Zeegebied]].
=== DeNoord- Hanzeen Oostzeegebied ===
[[Bestand:Kaart Hanzesteden en handelsroutes.jpg|thumb|Hanzesteden en handelsroutes]]
Vanaf het midden van de 12e eeuw ontstonden in het gebied van de [[Noordzee|Noord-]] en [[Oostzee]] samenwerkingsverbanden van kooplieden uit dezelfde stad die handel wilden drijven in buitenlandse gebieden. Ze werden [[gilde]]n genoemd of hanze. Om zich te beschermen tegen rovers en te verweren tegen hoge [[Belasting (fiscaal)|heffingen]], sloten handelaren uit verschillende steden zich aaneen. Het oudste hanzeverbond was de [[Vlaamse Hanze van Londen]] uit het begin van de 13e eeuw. De organisatie richtte zich op de handel met Engeland en [[Schotland]]. Het voornaamste doel was juridische bescherming, want vreemdelingen waren collectief aansprakelijk voor de schulden van hun landgenoten.
Vanaf het midden van de 12e eeuw ontstonden rond de [[Oostzee]] samenwerkingsverbanden van Duitse kooplieden. Gaandeweg traden ook steden toe uit het huidige [[België (hoofdbetekenis)|België]], [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]], [[Polen]], [[Noorwegen]], [[Zweden]] en de [[Baltische staten]], met tijdens de hoogtijdagen uitlopers naar [[Engeland]], [[Finland]] en [[Rusland]]. Het samenwerkingsverband werd in 1356 geformaliseerd met de oprichting van de [[Hanze]]. Een van de belangrijkste principes van het Hanzeverbond was dat burgers van [[Hanzesteden]] naar hun eigen wetten en gebruiken moesten worden beoordeeld, waar ze ook maar handel dreven.<ref>{{Citeer web|url=https://books.google.be/books?id=1sFXAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_book_other_versions_r&cad=4#v=onepage&q&f=false|titel=Manuel des Consuls|auteur=Alex. de Miltitz|uitgever=A. Asher|datum=1837|taal=fr|pagina's=41|bezochtdatum=23 juli 2021}}</ref> De Hanze verdedigde de privileges die ze gekregen had op felle wijze. Zo trof het de stad [[Brugge]] – een van de vier [[Hanzekantoor|Hanzekantoren]] – enkele malen met een [[boycot]] en met het verplaatsen van activiteiten toen Brugge wilde tornen aan de privileges van de Hanze.<ref>{{Citeer web|url=https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/view/78212/72127|titel=Novgorod, Brügge, Bergen und London: Die Kontore der Hanse. In: |auteur=Ernst Schubert|uitgever=Concilium Medii Aevi|datum=2002|taal=de|bezochtdatum=25 juli 2021}}</ref>
 
VanafHet hetbelangrijkste middenen vanbekendste verbond was de 12eDuitse eeuwHanze, ontstondenvaak rondkortweg de [[OostzeeHanze]] samenwerkingsverbandengenoemd. Deze vormde zich om van Duitsekoopliedenassociatie kooplieden.tot Gaandewegeen tradenstedenverbond, ookwaartoe gaandeweg circa 200 steden toe uit hetvele huidigelanden [[Belgiëtoetraden. (hoofdbetekenis)|België]],Dat [[Nederlanduitgebreide (hoofdbetekenis)|Nederland]],samenwerkingsverband [[Polen]],werd in [[Noorwegen]],1356 officieel opgericht met een hoofdzetel in [[ZwedenLubeck]] en de [[Baltische statenHanzekantoor|Hanzekantoren]], met tijdens de hoogtijdagen uitlopers naarin [[EngelandLonden]], [[FinlandBrugge]] en, [[RuslandBergen]]. Het samenwerkingsverband werd in 1356 geformaliseerd met de oprichting van deen [[HanzeNovgorod]]. Een van de belangrijkste principes van hetdat Hanzeverbond was dat burgers van [[Hanzesteden]] naar hun eigen wetten en gebruiken moesten worden beoordeeld, waar ze ook maar handel dreven.<ref>{{Citeer web|url=https://books.google.be/books?id=1sFXAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_book_other_versions_r&cad=4#v=onepage&q&f=false|titel=Manuel des Consuls|auteur=Alex. de Miltitz|uitgever=A. Asher|datum=1837|taal=fr|pagina's=41|bezochtdatum=23 juli 2021}}</ref> De Hanze verdedigde de privileges die ze gekregen had op felle wijze. Zo trof het de stad [[Brugge]] – een van de vier [[Hanzekantoor|Hanzekantoren]] – enkele malen met een [[boycot]] en met het verplaatsen van activiteiten toen Brugge wilde tornen aan de privileges van de Hanze.<ref>{{Citeer web|url=https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/cma/article/view/78212/72127|titel=Novgorod, Brügge, Bergen und London: Die Kontore der Hanse. In: |auteur=Ernst Schubert|uitgever=Concilium Medii Aevi|datum=2002|taal=de|bezochtdatum=25 juli 2021}}</ref>
 
=== Middellandse Zeegebied ===
18.158

bewerkingen