Hunebed: verschil tussen versies

839 bytes toegevoegd ,  1 maand geleden
{{Zie hoofdartikel|Hunebedden in Nederland}}
[[Bestand:Het hunebed van Tynaarlo2 1861 door Willem Roelofs (1822-1897).jpg|miniatuur|Het hunebed [[D6 (hunebed)|D6]] in [[Tynaarlo (dorp)|Tynaarlo]], Willem Roelofs, 1861]][[Bestand:Hunebed Valthe Kruseman van Elten.jpg|miniatuur|De [[litho]] "Hunebed te Valthe" door [[Hendrik Dirk Kruseman van Elten]] (1829-1904) geeft [[D36 (hunebed)|D36]] weer]]
De hunebedden in Nederland zijn gebouwd tussen 3350 en 3050 v.Chr.,<ref name="Drenthe, Volume 1 p.437"/> in de meest westelijke uitloper van het territorium van de [[trechterbekercultuur]], die verder doorloopt tot in het oosten van [[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitsland]]. Qua stijl en locaties vertonen ze grote overeenkomsten met de hunebedden in [[Sleeswijk-Holstein]], [[Noordrijn-Westfalen]] en met name het [[Eemsland]].
 
Naar schatting waren er in Noord-Nederland 80 tot 100 hunebedden, de meeste daarvan in Drenthe. De Nederlandse hunebedden zijn in kaart gebracht door [[Albert van Giffen]], hij gaf ze ook de nummering die nog altijd gebruikt wordt. Van de 54 hunebedden die nu nog in Nederland zichtbaar zijn, staan er 52 in de [[provincie]] [[Drenthe]]. De andere twee staan in de provincie [[Groningen (provincie)|Groningen]]. Van 27 verdwenen hunebedden lagen er 20 in Drenthe, 4 in Groningen, 2 in [[Overijssel]] en 1 in [[Friesland]].<ref>Willehad, een Angelsaksische missionaris in Drenthe op de grens van prehistorie en historie, Dirk Otten, {{ISBN|978 90-75115-89-5}}</ref> De plaats van 18 gesloopte hunebedden is nog bekend. VanIn de[[Utrecht 54(provincie)|Utrecht]] hunebeddenligt diede nu[[Kei nogvan inLage NederlandVuursche]], zichtbaarer zijn,is staannooit erwetenschappelijk 52onderzoek ingedaan denaar [[provincie]]dit Drenthe.bouwwerk De(wat anderemogelijk tweeeen staanhunebed is)<ref>Megalithic Research in dethe provincieNetherlands, [[Groningen1547 (provincie)|Groningen]].- Er1911, zijnfrom 13'Giant's hunebeddenBeds' inand Nederland'Pillars waarof nogHercules' éénto ofaccurate meerdereinvestigations; kransstenenJan aanwezigAlbert zijnBakker, 2010, ISBN 978-90-8890-034-1</ref>.
 
In Nederland is de lengterichting van de hunebedden voornamelijk van oost naar west georiënteerd.<ref>A.E. Van Giffen (1925), ''De Hunebedden in Nederland''. Oosthoek, Utrecht</ref><ref>J. van Eijnatten en F. van Lieburg (2006), [http://books.google.nl/books?id=noOPgJYg18QC&printsec=frontcover&source=gbs_summary_r&cad=0#PPA14,M1 ''Nederlandse religiegeschiedenis''], blz. 14, Uitgeverij Verloren, {{ISBN|9065509283}}</ref> Deze oriëntering is mogelijk astronomisch bepaald. Ten eerste door de zon: de lengterichting kan aan de hand van de op- of ondergaande zon bepaald zijn, en de verlichting binnenskamers profiteert van een ingang op het zuiden. Ten tweede is er een verband met de opkomstpunten van de [[maan (hoofdbetekenis)|maan]] voorgesteld.<ref>M. Langbroek (1999), Huilen naar de maan. Een verkennend onderzoek naar de oriëntaties van Nederlandse hunebedden. ''P.I.T. (archeologische ervaringen)'' 1:2, p. 8-13</ref>
Een ingang ligt bij hunebedden in Nederland meestal aan de oost- of zuidkant van de steenkamer. Er zijn 13 hunebedden in Nederland waar nog één of meerdere kransstenen aanwezig zijn en er zijn enkele hunebedden met [[napjessteen|napjesstenen]] (vaak als deksteen).
 
In Nederland worden de bouwwerken in het algemeen ''hunebed'' genoemd, maar er zijn diverse type bouwwerken. In Nederland komt het [[portaalgraf]] en het [[ganggraf]] het vaakst voor, er is in Nederland een [[langgraf]] (in Emmen) en ook een [[trapgraf]].
 
In 2017 werden alle hunebedden in Nederland met behulp van [[fotogrammetrie]] opgenomen in een 3D-atlas die voor het publiek gratis toegankelijk is. De data zijn verkregen uit een samenwerking van de [[Provincie Drenthe]] en de [[Rijksuniversiteit Groningen]], gesubsidieerd door de Gratama-stichting.<ref>[https://sketchfab.com/gia/collections/de-hunebedden-in-nederland Groningen Institute of Archaeology]</ref>
19.205

bewerkingen