Zwentibold: verschil tussen versies

271 bytes toegevoegd ,  1 maand geleden
(link van dp naar juiste pagina, replaced: UtrechtUtrecht met AWB)
Met de ''eerste Frankische rijksdeling'' bij het [[verdrag van Verdun]] in 843 was het Frankische Rijk van [[Lodewijk de Vrome]] in drie delen verdeeld onder zijn drie zoons :
* [[Karel de Kale]] kreeg [[West-Francië]], de oorsprong van het latere Franse koninkrijk;
* [[Lotharius I|Lotharius]] kreeg het middenrijk, [[Midden-Francië]], de oorsprong van het latere [[hertogdom Lotharingen]] en het [[koninkrijk Bourgondië]]. Hiertoe behoorde ook het grootste deel van de [[Lage Landen]], en het deel van [[Frisia (Friesland)|Frisia]] van het [[Zwin (zeearm)|Zwin]] tot het [[Vlie]]. Later viel dit toe aan [[Oost-Francië]].
* [[Lodewijk de Duitser]] kreeg [[Oost-Francië]], het latere [[Heilig Roomse Rijk]] Duitse rijk. Daarbij ook het noordoosten van het huidige Nederland en Frisia ten oosten van het Vlie.
 
De rijksgrens liep gedeeltelijk langs grote rivieren, met daarbij in veel gevallen ook een strook gebied aan de overkant van de rivier. Zo vormden delen van de Schelde, de [[Maas]], de Saône en de [[Rhône (rivier)|Rhône]] de grens tussen [[Hertogdom Lotharingen|Lotharingen]] en het Franse koninkrijk. De [[Rijn]] vormde de grens tussen Lotharingen en het Duitse rijk.
 
=== Koninkrijk Lotharingen ===
Doordat Karel van Provence al in 863 overleed, hield de deling niet lang stand. Lotharius II en Lodewijk II deelden Karels eigendom onder elkaar op. Nadat Lotharius II overleed in 869 kwam met het [[Verdrag van Meerssen]] de ''derde Frankische rijksdeling'' tot stand. Omdat Lotharius II geen wettige erfgenamen achterliett, werd zijn gebied opgesplitst tussen West- en Oost-Francië, waarbij de Maas en [[Ourte]] als grensrivieren werden beschouwd.
 
Met het [[Verdrag van Ribemont (880)|Verdrag van Ribemont]] (880) kwamen de delingen van het Frankenrijk tot een einde. Het werd gesloten tussen de Duitse koning Lodewijk de Jonge (Oost-Francië) en de koningen van Frankrijk (West-Francië),de kleinzoons van Karel de Kale. Deze laatsten moesten hun deel van Lotharingen teruggeven aan Oost-Francië. De grens tussen West- en Oost-Francië bleef tot in de late middeleeuwen vrijwel onveranderd.
== Zwentibold in de Lage Landen==
Zwentibold speelde onder meer een belangrijke rol in het thans Gelderse [[rivierengebied]] en in de strijd tegen de [[Noormannen]]. In de achtste eeuw was [[Dorestad]] (nu: [[Wijk bij Duurstede]]) de belangrijkste haven in het huidige Nederland, als centrum van de handel over zee en [[Rijn]]. Die plaats werd rond 850 veel geplunderd door zeerovers, meestal Noormannen. De kooplieden van Dorestad vestigen zich wat zuidelijker en wat veiliger, op de splitsing van [[Waal (rivier)|Waal]] en [[Linge (rivier)|Linge]]. Zo ontstond [[Tiel]], voor het eerst genoemd in 889 en zeven jaar later al een belangrijke haven. Koning Zwentibold gaf aan kooplieden uit [[Utrecht (stad)|Utrecht]] en [[Deventer]] belangrijke rechten in Tiel en de stad kreeg [[tolrecht]] (896). Vanaf dat moment werd Tiel een kleine en steeds rijkere stad aan twee rivieren.<ref>Bron: https://mijngelderland.nl/inhoud/canons/tiel/koning-zwentibold</ref> Dankzij de koninklijke steun kon Tiel opbloeien en zou zich, net als Dorestad, vooral op de handel met het [[Rijnland]] richten. Sindsdien domineerde Tiel de handel in het centrale rivierengebied. De Oost-Frankische koningen konden zo hun greep op de Rijndelta tot in de twaalfde eeuw behouden.
 
De Maas was een belangrijke schakel tussen Dorestad en de Rhone, de weg naar de Middelandse zee. Het Maasdal was voor de Karolingers een belangrijke route naar Utrecht, hun uitvalsbasis voor de strijd tegen Saksen en Friezen en het Friese handelscentrum Dorestad (bij Wijk bij Duurstede). <ref>Bron: 'De schenking van het Graetbos door Swentibold', [https://www.elsloo.info/tussen-maas-en-graetheide/1434-deel-12-de-schenking-van-het-graetbos-door-swentibold]</ref>
In 882 was de abdij van [[Susteren]] door de Noormannen verbrand.<ref> H. Welters, 'Notice over de Noormannen te Elsloo', in ''Ann. de la Soc. d'Arch. du Limb.''</ref> Keizer Arnulf versloeg de Noormannen in 891. Om de adel in toom te houden en de orde te herstellen benoemde de keizer zijn bastaardzoon Zwentibold in 895 tot koning van Lotharingen. In 900 sneuvelde deze ergens in de buurt van de [[Maas]] en hij is volgens de overlevering te [[Susteren]] begraven. <ref>[https://www.historiesittard.nl/typo3_src-8.7.9/index.php?id=46]</ref>
 
Zwentibold verbleef vaak in de omgeving van [[Born (Nederland)|Born]], [[Sittard]] en [[Susteren]]. Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met het verhaal van de schenking van de [[Graetheide (gebied)|Graetheide]], het voormalige Graetbos, aan de bewoners van veertien omliggende dorpen. <ref>[https://www.historiesittard.nl/typo3_src-8.7.9/index.php?id=46]</ref> Koning Zwentibold wilde hen daarmee compensatie bieden voor het oorlogsleed dat de streek was aangedaan.
 
== Koningschap van Zwentibold ==
 
== Stoel van Swentibold ==
*[[Kasteel Grasbroek]] is gelegen in Nederlands Limburg tussen de kerkdorpen Born en Guttecoven in de gemeente Sittard-Geleen. Ongeveer 250 meter ten zuidoosten van het kasteel ligt de motteheuvel [[Stoel van Swentibold]] in het natuurgebied [[Grasbroek (natuurgebied)|Grasbroek]]. Dit [[mottekasteel]] in [[Guttecoven]] zou het kasteel van Zwentibold zijn geweest.
 
== Verwijzingen ==
[[Bestand:Map - NL - Westelijke Mijnstreek.svg|thumb|Aan het historisch 'Land van Zwentibold' en zijn koning herinnert in Nederland met name een deel van het Maasdal bij de Graetheide, de gemeente Sittard-Geleen en het abdijstadje Susteren.]]
 
* Het cultuur-historisch bewustzijn in deze streek als zodanig komt met name tot uiting in het sinds 1989 jaarlijks te [[Sittard]] verschijnende ''Historisch Jaarboek voor het Land van Zwentibold'' (''HJLvZ'')<ref>[http://www.historiesittard-geleen-born.nl/typo3_src-8.7.9/index.php?id=137 Historie Sittard-Geleen-Born en omstreken]</ref>, uitgegeven door een gelijknamige Stichting, die is aangesloten bij de 'Federatie Historie Sittard-Geleen-Born'. Het werkgebied van de stichting omvatte oorspronkelijk de toenmalige gemeenten [[Stein (gemeente)|Stein]], [[Beek (gemeente)|Beek]], [[Geleen]], Sittard, [[Born (Nederland)|Born]] en Susteren. Nadien zijn ook de gemeenten [[Schinnen (gemeente)|Schinnen]] en [[Selfkant]] toegevoegd om de koppeling met de [[Westelijke Mijnstreek]] en het historisch verwante Duitse grensgebied te completeren.
 
* Ook een [[Probusclub]] in de Westelijke Mijnstreek is naar het land van Zwentibold genoemd. <ref>Probusclub [https://landvanzwentibold.probus-nederland.nl]</ref>
132.151

bewerkingen