Legpuzzel: verschil tussen versies

123 bytes verwijderd ,  9 maanden geleden
k
groeperen
k (groeperen)
De losse eenheden waaruit een puzzel bestaat heten de stukjes. De losse stukjes moeten tot één geheel worden gelegd. Er ontstaat dan een afbeelding. Die afbeelding is gegeven en een leidraad voor het leggen van de puzzel.
 
Legpuzzels zijn te krijgen vanaf 4 eenvoudig gevormde stukjes met een simpele afbeelding voor kinderen tot puzzels van enkele duizenden, tot wel 40.320, stukjes waarop zeer ingewikkelde en repetitieve afbeeldingen staan. Het in elkaar leggen van grotere modellen kan dagen tot enkele weken werk kosten en men heeft een groot werkblad nodig. Met behulp van puzzelrollen kunnen legpuzzels tussentijds verplaatst of opgeruimd worden. Er zijn voor kleine kinderen [[vloerpuzzel]]s van extra grote puzzelstukken om er veilig mee te kunnen spelen.
De vorm van de stukjes voor veel legpuzzels is meestal zo dat de stukjes aan de zijden uitsteeksels hebben die in een inkeping in een naburig stukje passen. Wanneer ze zijn gelegd, zitten de stukjes stevig tegen elkaar aan. Meestal zijn ze allemaal verschillend, zodat het mogelijk is om ze behalve aan de hand van de gegeven afbeelding aan de hand van hun vorm op de goede plaats te leggen. Vaak is het patroon van een legpuzzel zodanig dat op alle snijpunten vier stukjes bij elkaar komen: zo'n puzzel is gesneden met doorlopende verticale en horizontale lijnen. In ronde legpuzzels komen de snijlijnen niet alleen in kruisingen bij elkaar, maar ook in 'T-splitsingen'. Dit maakt ronde legpuzzels lastiger dan rechthoekige puzzels. Er zijn ook driedimensionale puzzels (bijv. van de wereldbol).
 
Legpuzzels zijn te krijgen vanaf 4 eenvoudig gevormde stukjes met een simpele afbeelding voor kinderen tot puzzels van enkele duizenden, tot wel 40.320, stukjes waarop zeer ingewikkelde en repetitieve afbeeldingen staan. Het in elkaar leggen van grotere modellen kan dagen tot enkele weken werk kosten en men heeft een groot werkblad nodig. Met behulp van puzzelrollen kunnen legpuzzels tussentijds verplaatst of opgeruimd worden. Er zijn voor kleine kinderen [[vloerpuzzel]]s van extra grote puzzelstukken om er veilig mee te kunnen spelen.
 
Een effectieve techniek om legpuzzels te maken is om te beginnen de randen van de puzzel te leggen, eerst de hoeken op hun plek, of bij ronde puzzels eerst de ring te maken, alle kantstukjes op de juiste plek, alvorens met het invullen van de puzzel te beginnen. Het invullen kan het beste vanaf een zijkant worden begonnen of bij ronde puzzels vanaf de ring. Als men daarvoor de goede stukjes niet meteen vindt, kan men het vanaf een andere kant of een andere plek in de ring opnieuw proberen. Bij ronde puzzels is het ook handig om te kijken welk stukje helemaal in het midden moet liggen. Dit stukje is te herkennen aan de vaak ronde vorm. Als het middenstukje is gevonden kan dit alvast in het midden worden neergelegd en dan kan ook vanaf daar met de invulling worden begonnen.
 
De [[Engels]]e naam ''jigsaw puzzle'' verwijst naar de [[figuurzaag]] die werd gebruikt om vroege legpuzzels te maken.
Naast puzzels in het platte vlak bestaan er ook driedimensionale legpuzzels. Hierbij puzzelt men bekende gebouwen in elkaar, zoals bv. de Eiffeltoren of de Big Ben. De stukjes zijn dan gemaakt van plastic of foam. Ze zitten dan ook zo stevig aan elkaar dat de puzzel zonder gebruik van lijm of plakband overeind kan blijven staan. Bij dergelijke puzzels worden soms ook lampjes geleverd om licht door de ramen te laten schijnen.
 
De [[Engels]]e naam ''jigsaw puzzle'' verwijst naar de [[figuurzaag]] die werd gebruikt om vroege legpuzzels te maken.
 
Het is ook mogelijk om op de computer, smartphone of tablet legpuzzels te maken. Dit kan online of met een speciaal programma. Voor smartphones en tablets zijn legpuzzelapps verkrijgbaar in de verschillende appstores. Men kan dan een afbeelding of een eigen digitale foto en het aantal stukjes selecteren. De puzzel zelf bestaat dan uit virtuele stukjes die met de muis of via het touchscreen naar het puzzelveld worden gesleept. Stukjes die op hun plaats liggen, blijven op hun plek liggen zodat goed te zien is welke stukjes juist liggen. Als de puzzel af is, verschijnt een melding dat de puzzel voltooid is. Voordeel hiervan is dat men geen werkblad nodig heeft en ook geen stukjes kunt kwijtraken. Op deze manier kan men overal, waar men maar wil legpuzzels maken.
 
==Geschiedenis==
 
Na de vier dagen droogtijd wordt de plaat in een [[Stansmachine|vlakstansmachine]] gelegd. De puzzelcontouren worden daarin met behulp van een stansvorm, een soort [[Matrijs (mal)|matrijs]], in de puzzelplaat gestanst. Door de gebruikte stansvorm ontstaat het gewenste aantal stukjes. Dan is de puzzel zo gesneden, dat hij niet uit elkaar valt. Een ander apparaat haalt de stukjes uit elkaar en verpakt ze.
 
== Vormen ==
De vorm van de stukjes voor veel legpuzzels is meestal zo dat de stukjes aan de zijden uitsteeksels hebben die in een inkeping in een naburig stukje passen. Wanneer ze zijn gelegd, zitten de stukjes stevig tegen elkaar aan. Meestal zijn ze allemaal verschillend, zodat het mogelijk is om ze behalve aan de hand van de gegeven afbeelding aan de hand van hun vorm op de goede plaats te leggen. Vaak is het patroon van een legpuzzel zodanig dat op alle snijpunten vier stukjes bij elkaar komen: zo'n puzzel is gesneden met doorlopende verticale en horizontale lijnen. In ronde legpuzzels komen de snijlijnen niet alleen in kruisingen bij elkaar, maar ook in 'T-splitsingen'. Dit maakt ronde legpuzzels lastiger dan rechthoekige puzzels. Er zijn ook driedimensionale puzzels (bijv. van de wereldbol, de Eiffeltoren of de Big Ben). De stukjes zijn dan gemaakt van plastic of foam. Ze zitten dan ook zo stevig aan elkaar dat de puzzel zonder gebruik van lijm of plakband overeind kan blijven staan. Bij dergelijke puzzels worden soms ook lampjes geleverd om licht door de ramen te laten schijnen.
 
Het is ook mogelijk om op de computer, smartphone of tablet legpuzzels te maken. Dit kan online of met een speciaal programma. Voor smartphones en tablets zijn legpuzzelapps verkrijgbaar in de verschillende appstores. Men kan dan een afbeelding of een eigen digitale foto en het aantal stukjes selecteren. De puzzel zelf bestaat dan uit virtuele stukjes die met de muis of via het touchscreen naar het puzzelveld worden gesleept. Stukjes die op hun plaats liggen, blijven op hun plek liggen zodat goed te zien is welke stukjes juist liggen. Als de puzzel af is, verschijnt een melding dat de puzzel voltooid is. Voordeel hiervan is dat men geen werkblad nodig heeft en ook geen stukjes kunt kwijtraken. Op deze manier kan men overal, waar men maar wil legpuzzels maken.
 
{{Commons|Jigsaw puzzle}}
15.462

bewerkingen