Langspeelplaat: verschil tussen versies

16 bytes verwijderd ,  2 maanden geleden
geen bewerkingssamenvatting
[[Bestand:Vynil vinil 92837841.png|thumb|250px|Langspeelplaat van de Braziliaanse band Dominó]]
Een '''langspeelplaat''' of '''vinylplaat''', vaak afgekort tot '''lp''' of '''elpee''', is een [[grammofoonplaat]] met een microgroef, gemaakt van [[Polyvinylchloride|vinyl]] en met een [[diameter]] van 30 cm (12 inch) die ruimte biedt voor maximaal 30 minuten muziek.
 
== Geschiedenis ==
[[Bestand:Columbia7inch 001.jpg|thumb|Columbia maakte korte tijd ook 33⅓ rpm 7" zlp's tot de 45 rpm [[Single (muziek)|singles]] van RCA Victor op de markt kwamen]]
Met [[taperecorder]]s konden aanmerkelijk langere opnames gemaakt worden dan de 4-5 minuten van de [[Grammofoonplaat|78-toerenplaten]], maar de consument profiteerde daar niet van en ook niet van de betere geluidskwaliteit. RCA Victor had in 1931 al een plaat op de markt gebracht met een speelduur van 10 minuten, maar een gebrek aan spelers en de [[Crisis van de jaren 30|crisis van de jaren 1930]] maakten dat dit geen succes werd. Andere pogingen volgden, maar het was Columbia dat in 1948 de langspeelplaat met een toerental van 33⅓ en een formaat van 12" op de markt bracht met een microgroef. [[Philco]] maakte hiervoor de spelers. Een team onder leiding van [[Peter Carl Goldmark]] had de microgroef ontwikkeld en deze platen waren gemaakt van het minder breekbare [[Polyvinylchloride|vinyl]] in plaats van schellak. De speelduur van zo'n 22 minuten was een aanmerkelijke verbetering en ook de geluidskwaliteit was aanmerkelijk beter. De 78-toerenplaat had een frequentiebereik van 100-12.000 HZ, terwijl de lp dit optrok naar 30-16.000 kHz. De [[signaal-ruisverhouding]] (S/R) verbeterde van 32–40 dB naar 45–60 dB.
 
[[Bestand:Auto-Mignon.jpg|thumb|left|De [[Auto Mignon]] van Philips]]
De microgroef maakte een einde aan de beperking van de speelduur van nummers van 4-5 minuten, zodat nummers langer konden worden. In plaats van alleen singles uit te brengen, konden artiesten nu ook thematischer te werk gaan en meerdere nummers achter elkaar als [[Album (muziek)|album]] uitbrengen. ''[[Pet Sounds]]'' van [[The Beach Boys]] uit 1966, ''[[Revolver (The Beatles)|Revolver]]'' uit 1966 en ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' uit 1967 van [[The Beatles]], ''[[Tommy (rockopera)|Tommy]]'' van [[The Who]] uit 1969 en ''[[The Dark Side of the Moon]]'' van [[Pink Floyd]] zijn vroege en invloedrijke [[conceptalbum]]s.
 
Midden jaren tachtig1980 verloren langspeelplaten aan populariteit door de opkomst van de [[muziekcassette]] en daarna de [[compact disc|cd]], al bleven sommige artiesten hun muziek nog steeds alleen op lp uitbrengen.
 
== Vergelijking met andere media ==
De cd moest dit allemaal oplossen, alleen was deze niet zo onverwoestbaar zoals deze aanvankelijk in de markt werd gezet. Vingerafdrukken en krassen konden vooral op vroege cd-spelers overslaan tot gevolg hebben en [[jitter]] kon de geluidskwaliteit beïnvloeden. Ook werd bij de eerste cd's die opnieuw werden uitgebracht niet altijd de beste master gebruikt, zodat er geen optimaal gebruik werd gemaakt van de cd. Ook zijn er gevallen bekend van "cd rot", waarbij de folie laag van de schijf loslaat en zodoende de cd onbruikbaar wordt.
 
Ondanks de techischetechnische supereuriteitsuperioriteit van de CDcd ten opzichte van LPlp's, zijn er toch veel mensen die beweren dat LPlp's superieur klinken. De argumentatie die hierbij wordt gebruikt, is meestal dat digitaalebij digitale opnames informatie weghouden die niet meetbaar is, maar wel door het menselijk gehoor waarneembaar. Tegenstanders van deze theorie beweerenstellen vaak dat de 'vermeende betere' geluidskwaliteit oorzaakhet gevolg is van de vervorming die LPlp's een voor sommige mensen prettigere warme klank zouden geven. Volgens hen heeft dit dus enkel met persoonlijke voorkeur te maken.
 
Er zijn veel verschillende soorten [[Audiobestandsformaat|audiobestandsformaten]]. Bekende vormen zijn [[WAV]] en [[Audio Interchange File Format|AIFF]] die de LCPM alleen een [[Hoofding|header]] geven en de data daarmee ongecomprimeerd opslaan. Bij [[FLAC]], [[Apple Lossless|ALAC]] en [[Windows Media Audio|WMA Lossless]] [[Datacompressie|comprimeren]] wel, maar zetten dit via [[verliesloze compressie]] weer om (''lossless''). Bij [[MP3]] en [[Advanced Audio Coding|AAC]] is wel sprake van [[compressie met verlies]] (''lossy''), maar zijn de bestanden ook kleiner. Bij deze laatste vorm wordt geluid weggelaten dat door de meeste mensen niet of nauwelijks wordt waargenomen.
42.458

bewerkingen