Geschiedenis van Gouda: verschil tussen versies

4 bytes toegevoegd ,  3 maanden geleden
k (Link gelijk aan linktext)
 
[[Bestand:Sint Janskerk Gouda 1714.jpg|thumb|250px|[[Grote of Sint-Janskerk (Gouda)|Sint-Janskerk]], omstreeks 1714]]
 
In 1139 wordt de ''Gouwe'' voor het eerst vermeld in een oorkonde van de [[bisschop van Utrecht]]. In de 13e eeuw werd het riviertje de Gouwe door een kanaal verbonden met de [[Oude Rijn (Harmelen-Noordzee)|Oude Rijn]]. In 1143 is voor de eerste maal sprake van ''Gouda'' in een oorkonde van de graaf van Holland.<ref>Ibelings, Bart ''"Goudse grootheidswaan en slordigheid"'' in: Tidinge van die Goude, 2013, blz. 44</ref> De monding van de Gouwe in de Hollandse IJssel werd uitgebreid tot een [[Haven (Gouda)|haven]]. Het [[kasteel van Gouda]] diende om de haven te beschermen. De hierdoor ontstane vaarroute werd gebruikt voor handel tussen [[Vlaanderen (hoofdbetekenis)|Vlaanderen]] en [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frankrijk]] met [[Holland]] en het [[Oostzee]]gebied. Vanaf de 12e eeuw kregen de graven van Holland steeds meer invloed in het gebied rond Gouda. In de loop van de 13e eeuw was de invloed van de bisschop van Utrecht minimaal geworden. In 1272 verleende graaf [[Floris V van Holland]] aan ridder [[Nicolaas van CatsKats sr.]] de stadsvrijheid van Gouda. Formeel was Gouda daarmee een Hollands leen geworden.<ref>Abels 2002:50 t/m 52</ref> Ook verkreeg Gouda van de graven van Holland het tolrecht voor de regionale binnenvaart. Schepen moesten een voorgeschreven vaarroute volgen. Deze route begon in Gouda en voerde via de Gouwe en Oude Rijn naar Leiden en vervolgens via de meren naar Haarlem, waar bij [[Spaarndam]] ook een sluis was. Zo verkreeg Gouda het alleenrecht op de tolheffing, waarvan zij de opbrengst overigens moest afstaan aan Holland. Het vele scheepvaartverkeer maakte dat Gouda verder kon groeien.
 
Al voor 1300 is er sprake van een kasteel (een [[Mottekasteel|motte]]) in Gouda, die bewoond werd door de heren [[Van der Goude]]. Deze motte was gelegen in de omgeving van de huidige Molenwerf. Kort voor 1300 moet deze versterking zijn gesloopt. Waarschijnlijk op last van de graaf van Holland, omdat de Van der Goudes partij hadden getrokken tegen Floris V en mede verantwoordelijk werden geacht voor de moord op hem. De graven van Blois lieten vervolgens van 1361 tot 1384 een nieuw kasteel aan de rand van de stad (waar Gouwe en Hollandse IJssel samenvloeiden) bouwen, het [[Kasteel van Gouda]].<ref>Sprokholt 1993:23 t/m 25</ref>
10.743

bewerkingen