Vlaamse Beweging: verschil tussen versies

41 bytes verwijderd ,  5 maanden geleden
Geen trema
k (→‎Wereldoorlog I: Artikel niet naar zichzelf linken via Wikipedia:Wikiproject/Check Wikipedia met AWB)
(Geen trema)
[[Bestand:VlaamseStrijdvlag.svg|thumb|[[Vlaamse strijdvlag]] zoals gevoerd door de Vlaamse Beweging]]
De '''Vlaamse Beweging''' is een verzamelterm voor het geheel van verenigingen en personen die zich richten op de [[emancipatie]] van het [[Vlaanderen|Vlaamse]] [[volk]] in de context of tegen de achtergrond van [[België (hoofdbetekenis)|België]].
Maatschappelijk vertaalt dit streven zich meestal in een [[devolutie]] van de staatsstructuur.
 
De eerste reactie op deze verfransing kwam vanuit [[Artiest|artistieke]] milieus, meer bepaald schrijvers en dichters zoals [[Hendrik Conscience|Conscience]], [[Albrecht Rodenbach|Rodenbach]] en [[Guido Gezelle|Gezelle]]. Daarna deinde de [[Beweging (sociologie)|beweging]] uit tot al de andere artistieke disciplines. Het werd een algemeen [[cultuurflamingantisme]]. Als kunstenaars en intellectuelen behoorden zij doorgaans zelf tot de bourgeoisie.
 
Vanaf 1870 kreeg de Vlaamse Beweging een bredere, volkse basis. Zij werd meer en meer een [[politiek]]e beweging met eisen als de volledige vernederlandsing van het onderwijs en het openbaar leven in Vlaanderen. De Vlaamse [[studentenbeweging]] was de drijvende kracht achter deze evolutie. Naast invloedrijke figuren als [[Jan Frans Willems]] en [[August Vermeylen]], die hun politieke overtuigingen vaak overbrachten via literatuur en poëzie, trad er een hoofdzakelijk [[Rooms-katholiekeKatholieke Kerk|katholieke]] [[intelligentsia]] naar voren met personen als [[Hugo Verriest]], [[Cyriel Verschaeve]], [[Frans Van Cauwelaert]] en [[Julius Vuylsteke]].
 
=== Wereldoorlog I ===
[[Bestand:Tien Vlaamse houthakkers.jpg|thumb|Tien Vlaamse houthakkers]]
Tijdens de [[Eerste Wereldoorlog]] valt de Vlaamse Beweging te verdelen in drie groepen: de [[activismeActivisme (VlaanderenBelgië)|activisten]], die [[collaboratie|collaboreerden]] met de Duitse bezetter om hun doel te bereiken, de [[passivisten]], die samenwerking met de bezetter afwezen, en de [[Frontbeweging]], een beweging aan het [[Front (oorlog)|front]] die zich tegen het Franstalige taalbeleid van het Belgisch leger verzette. Die laatsten toonden hun ongenoegen vooral door grafstenen met de letters [[AVV-VVK]] (Alles voor Vlaanderen-Vlaanderen voor Kristus) bij graven van honderden gesneuvelde Vlaamse soldaten te plaatsen.
Een aantal soldaten werden omwille van hun Vlaamsgezindheid echter gestraft. Zo werden 10 frontsoldaten verbannen naar een tuchtcompagnie in [[Orne (departement)|Orne]], [[Normandië]]. Gekend als [[Houthakkerspeloton van de Orne|''houthakkers van de Orne'']] moesten ze dwangarbeid leveren in zeer moeilijke leefomstandigheden.<ref name="Herman">[https://www.nieuwsblad.be/cnt/blghe_01170402 Geert Herman, Nieuwsblad, 7 juli 2014]</ref><ref name="Verplancke">[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/07/15/100-jaar-geleden-omstreden-11-juli-vieringen-in-bezet-belgie/ Peter Verplancke, VRT, 15 juli 2018]</ref><ref name="Simoens">Tom Simoens, CHTP-BEG - n° 23 / 2011 [https://web.archive.org/web/20191203183812/https://www.cegesoma.be/docs/media/chtp_beg/chtp_23/chtp23_002_Simoens.pdf Van arrangeren tot renseigneren. Smaad en geweld Van militairen Tegen hun oversten tijdens de eerste wereldoorlog]</ref><ref name="Didden">{{cite journal |last1=Didden |first1=Kris |title=De Houthakkers van de Orne |journal=WT. Tijdschrift over de geschiedenis van de Vlaamse beweging |date=1 January 1997 |volume=56 |issue=4 |pages=195–219 |doi=10.21825/wt.v56i4.13075}}</ref>
 
=== Collaboratie ===
Tijdens het [[interbellum]] bereikte de Vlaamse Beweging, partijpolitiek georganiseerd in de [[Frontpartij]], haar hoogtepunt. Getuige daarvan de Bormsverkiezing op 9 december 1928 en de eerste belangrijke overwinning met de taalwetten in 1932. Gaandeweg veranderde de Vlaamse Beweging van een democratische en progressieve beweging in een rechts-autoritaire beweging met als emanatie het [[Vlaamsch Nationaal Verbond]] (VNV) en het [[Verdinaso|Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen]] (Verdinaso). Tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] gingen opnieuw delen van de Vlaamse Beweging over tot collaboratie. Tijdens deze zwarte periode werden vele Vlamingen door Vlamingen gedeporteerd naar concentratiekampen. De [[repressie (België)|repressie]] na de oorlog leidde dan ook tot zeer harde bestraffingen: meer dan 400.000 dossiers, 240 doodstraffen, zoals in het geval van [[Leo Vindevogel]] en [[August Borms]].<ref>Lannoo, G. (2005), "Vlaanderen waarheen?: Een terugblik op 100 jaar Vlaamse Beweging", in: Nieuwsbrief - tweemaandelijks ledenblad van de Orde van den Prince, jg. 24, nr. 3, pp. 5-6.</ref> De Vlaamse Beweging was organisatorisch vernietigd en moreel in diskrediet gebracht. Toch werd in mei 1949 reeds de [[Vlaamse Concentratie (partij)|Vlaamse Concentratie]] opgericht, de eerste naoorlogse Vlaamsgezinde partij die vooral streefde naar [[amnestie]] voor de getroffenen van de repressie en [[epuratie]].
 
=== Leuven Vlaams ===
[[Bestand:Ijzertoren.jpg|thumb|De [[IJzertoren]]]]
[[Bestand:De Vlaamse Strijd.jpg|miniatuur|Er werd steeds propaganda gevoerd. Fragment uit de krant ''De Vlaamsche Strijd'' van het jaar 1899. Bewaard in de [[Universiteitsbibliotheek Gent]].<ref>{{Citeer web|url=https://lib.ugent.be/viewer/archive.ugent.be:74091384-50CC-11E5-8A5E-067DD43445F2#?c=&m=&s=&cv=&xywh=-344,-52,4163,2324|titel=De Vlaamsche Strijd. Maandschrift van het Algemeen Nederlandsch Verbond, vereeniging tot handhaving en verbreiding van de Nederlandsche taal.|bezochtdatum=2020-09-28|werk=lib.ugent.be}}</ref>]]
Het opblazen van de [[IJzertoren]] in 1946 gaf de Vlaamsgezinde opinie een eerste impuls. Een tweede was de [[Koningskwestie]], waarbij de tegenstelling tussen Vlamingen en Walen opnieuw sterk naar voren kwam. In de jaren 60 werd de Vlaamse Beweging opnieuw een brede volksbeweging waarvan de [[Christelijke Vlaamse Volksunie]], opgericht in 1954 en later [[Volksunie]] genoemd, de partijpolitieke emanatie was. Het verzet tegen de [[verfransing van Brussel]], die door middel van de [[talentelling]]en geöfficialiseerdgeofficialiseerd werd, leidde tot twee indrukwekkende marsen op Brussel met tienduizenden deelnemers en de [[taalgrens]] werd in 1962 definitief vastgelegd. In 1968 volgde de strijd voor [[Leuven Vlaams]].
 
=== Deelname aan de macht ===
* [[IJzerwake]]
* [[Jonge Vlamingen]]
* [[Katholiek Vlaams Hoogstudenten VerbondHoogstudentenverbond]] (KVHV)
| valign="top" |
* [[Marnixring]]
* [[Meervoud (bladtijdschrift)|Meervoud]]
* [[Nationalistisch JongStudentenVerbond]] (NJSV)
* [[Nationalistische Studentenvereniging]] (NSV)
* [[Rodenbachfonds]]
* [[Roze Leeuwen]]
* [[Sociaal-Flamingantische Landdagen|Sociaal-Flamingantische Landdag]] (SFL)
* [[Schild & Vrienden]]
* [[Taal Aktie Komitee]] (TAK)
21.446

bewerkingen