Demografische transitie: verschil tussen versies

2.278 bytes toegevoegd ,  7 maanden geleden
k
Wijzigingen door 84.199.248.178 (Overleg) hersteld tot de laatste versie door TheBartgry
Labels: Visuele tekstverwerker Ongedaan gemaakt
k (Wijzigingen door 84.199.248.178 (Overleg) hersteld tot de laatste versie door TheBartgry)
Label: Terugdraaiing
 
De transitie verloopt per land verschillend, waarbij de nationale geschiedenis (oorlogen etc.) het standaardbeeld kunnen verstoren. De demografische transitie in Nederland kenmerkt zich bijvoorbeeld door een tussen 1880 en 1950 slechts geleidelijk verlagen van de geboorte- en sterftecijfers, met in 1945 en 1946 een [[geboortegolf]] vanwege het eind van de [[Tweede Wereldoorlog]]. In China wordt de demografische transitie weer sterk beïnvloed door de [[eenkindpolitiek]] van de regering.
 
== VerlooptVerloop ==
Voordat de demografische transitie inzet bestaat het volgende beeld. Het sterftecijfer is relatief hoog, ook vooral onder kinderen. Veel kinderen halen de leeftijd van 5 jaar niet eens. Daarom is ook het geboortecijfer hoog. Een andere reden voor een hoog geboortecijfer is de ontoereikendheid van oudedagsvoorzieningen: de kinderen worden geacht later voor de ouders te zorgen en hoe meer kinderen, des te meer zekerheid. Bovendien zijn [[voorbehoedsmiddel]]en onbekend, niet beschikbaar, of niet geaccepteerd. Leefomstandigheden, [[gezondheidszorg]] en [[hygiëne]] zijn slecht, waardoor bij tijd en wijle [[epidemie]]ën zoals [[mazelen]], [[cholera]] en [[pokken]] grote hoeveelheden slachtoffers maken en pieken in de sterftecijfers veroorzaken. Ziekten of ernstige verwondingen lopen vaak fataal af. De bevolking groeit hierdoor niet of langzaam.
Vosche transitie ('[[babyboom (demografie)|babyboomers]]') veroudert en zelf een kleinere generatie voortbrengt. Dit kan druk op de sociale voorzieningen veroorzaken. In dit stadium zien staten zich gedwongen hun pensioenstelsels aan te passen of lopen de [[begrotingstekort]]en op omdat ze noodgedwongen de pensioentekorten uit de nationale [[begroting]] moeten aanvullen. Het is zelfs mogelijk dat door de vergrijzing het sterftecijfer het geboortecijfer overtreft en de bevolking licht gaat dalen. Wanneer de 'babyboomers' zijn overleden is ook de vergrijzing voorbij en kan men de demografische transitie als volledig voltooid zien.
 
De economische ontwikkeling van een land of de industriële revolutie zorgen voor het inzetten van de demografische transitie. Leefomstandigheden, hygiëne en gezondheidszorg verbeteren. Hierdoor verlaagt het sterftecijfer drastisch. Met name de [[kindersterfte]] neemt af. Het geboortecijfer blijft hierbij achter en blijft nog steeds hoog. Hierdoor versnelt de bevolkingsgroei. Bovendien is het mogelijk dat dit effect versterkt wordt doordat [[immigrant]]en op het economische succes afkomen en dus ook het migratiesaldo zijn steentje bijdraagt. De [[verstedelijking]] neemt hierdoor toe. Het krijgen van veel kinderen wordt hierdoor ook steeds minder lonend, bovendien kosten kinderen in een moderne economie ook meer en meer geld. Het is mogelijk dat het economisch succes leidt tot het instellen van betere [[pensioen]]regelingen waardoor kinderen niet of minder voor hun ouders hoeven te zorgen. Door de verstedelijking krijgen ook nieuwe ideeën hun ingang en vindt [[ontkerkelijking]] plaats. Voorbehoedsmiddelen worden meer en meer geaccepteerd en de [[seksuele revolutie]] en [[vrouwenemancipatie]] doen hun intrede. Door deze redenen daalt in een later stadium ook het geboortecijfer, waardoor de bevolkingsgroei weer afneemt.
 
VoscheNa het voltooien van de demografische transitie zien we een laag geboortecijfer en een laag sterftecijfer. Een [[vergrijzing]]sgolf zal zich inzetten doordat de generatie uit de demografische transitie ('[[babyboom (demografie)|babyboomers]]') veroudert en zelf een kleinere generatie voortbrengt. Dit kan druk op de sociale voorzieningen veroorzaken. In dit stadium zien staten zich gedwongen hun pensioenstelsels aan te passen of lopen de [[begrotingstekort]]en op omdat ze noodgedwongen de pensioentekorten uit de nationale [[begroting]] moeten aanvullen. Het is zelfs mogelijk dat door de vergrijzing het sterftecijfer het geboortecijfer overtreft en de bevolking licht gaat dalen. Wanneer de 'babyboomers' zijn overleden is ook de vergrijzing voorbij en kan men de demografische transitie als volledig voltooid zien.
 
== Europa ==
Er vond dus een [[modernisering]]sproces plaats, waardoor de Europese samenleving drastisch veranderde. Op alle gebieden ([[economie|economisch]], [[samenleving|sociaal]], [[politiek]], [[cultuur|cultureel]] en [[religie|religieus]]) waren de veranderingen groot.
 
=== theorieTheorie van Malthus ===
{{Zie ook|Zie ook [[Malthusiaanse catastrofe]] en [[Malthusiaans plafond]]}}
[[Thomas Malthus]] schreef in 1798 een pamflet over de demografische revolutie (''An Essay on the Principles of Population''). Hij beschreef daarin de wetten die de [[bevolkingsgroei]] beheersen, de bevolking zou om de 25 jaar verdubbelen in omvang, terwijl het landbouwareaal in dezelfde periode met slechts één eenheid kon toenemen. Hongersnood, ziektes en oorlogen zouden hiervan het gevolg zijn. Malthus noemde dit de ''repressive check''. Om deze door hem voorziene catastrofes af te wenden pleitte hij voor 'preventive checks'. Hiermee doelde hij op het afwenden van [[Crisis (situatie)|crises]] door aanpassing van het demografisch gedrag van de bevolking. Een voorbeeld hiervan is de '[[moral restraint]]'; het uitstellen van het huwelijk of helemaal niet huwen om [[Voortplanting (biologie)|nakomeling]]en te vermijden.
34.759

bewerkingen