Overleg:Surinaamse parlementsverkiezingen 1949: verschil tussen versies

Nieuw kopje aangemaakt: →‎kiesstelsel
(Nieuw kopje aangemaakt: →‎kiesstelsel)
 
Namen en aantal stemmen volgens Gouvernements-Advertentieblad, partijen volgens Dew, vrouwen volgens [https://atria.nl/nieuws-publicaties/vrouwen-in-de-politiek/vrouwenkiesrecht-in-suriname/] en [https://www.facebook.com/SophieRedmondlezing/photos/a.539154826183674/2164887143610426/]
--[[Gebruiker:Bancki|Bancki]] ([[Overleg gebruiker:Bancki|overleg]]) 22 sep 2020 16:16 (CEST)
 
== kiesstelsel ==
 
==Kiesstelsel==
De staten telden 21 leden. De zetels werden als volgt over de kieskringen verdeeld:
{| class="wikitable sortable"
! kieskring !! district !! zetels !! kiezers 1949<ref>Edward Dew, ''The Difficult Flowerking of Surinam'', p. 72 (tabel 3.2) = Hans Ramsoedh, ''Surinaams Onbehagen'', p. 292 (tabel 8). Commewijne "15.900" lijkt 10.000 teveel</ref> !! bevolking 1950<ref>[https://www.gahetna.nl/archievenoverzicht-suriname/inventaris/gahetnascan/eadid/2.10.19.02/inventarisnr/902/level/file/scan-index/7/foto/NL-HaNA_2.10.19.02_902_0001/fotouuid/2888eeec-7c8b-8d9f-e364-a3c935eb43d2 Nationaal Archief, Den Haag, Algemene Leider 2e Algemene Volkstelling Suriname (1950), nummer toegang 2.10.19.02, inventarisnummer 902, p. 7]</ref> !! kiezers 1955<ref>[https://www.dbnl.org/tekst/_sur001195501_01/_sur001195501_01.pdf]</ref> !! bevolking 1952 !! Creolen !! Indonesiërs !! Hindoestanen !! Chinezen !! Europeanen !! Anderen
|-
| I || Paramaribo || 10 || 34.234 || 74.327 || 37.889 || 86.400 || 61.979 || 3.847 || 14.526 || 2.364 || 2.132 || 1.552
|-
| II || Suriname || 1 || rowspan=3|29.877 || rowspan=3|56.300 || 8.952 || rowspan=3|63.773 || rowspan=3|12.511 || rowspan=3|13.854 || rowspan=3|35.910 || rowspan=3|328 || rowspan=3|765 || rowspan=3|405
|-
| III || Suriname || 1 || 10.825
|-
| IV || Para (Suriname) || 1 || 5.941
|-
| V || Commewijne || 2 || 5.900 || 19.266 || 6.568 || 21.818 || 2.234 || 13.684 || 5.471 || 72 || 193 || 164
|-
| VI || Saramacca || 2 || 4.317 || 9.027 || 3.853 || 11.423 || 2.465 || 3.575 || 5.351 || 27 || 5 || 0
|-
| VII || Nickerie || 2 || 8.396 || 16.560 || 7.533 || 19.280 || 3.296 || 3.766 || 11.375 || 269 || 202 || 372
|-
| VIII || Coronie || 1 || 1.681 || 3.967 || 1.813 || 4.225 || 3.752 || 401 || 34 || 32 || 5 || 1
|-
| IX || Marowijne || 1 || 2.061 || 4.234 || 2.695 || 5.311 || 3.054 || 1.686 || 215 || 83 || 69 || 204
|-
| || totaal || 21 || 86.466 || 183.681 || 86.069 || 212.230 || 89.291 || 40.813 || 72.882 || 3.175 || 3.371 || 2.698
|}
In elke kieskring gold het persoonlijk meerderheidsstelsel: elke kiezer evenveel stemmen als er zetels te begeven waren en de kandidaten met de meeste stemmen wonnen. Aangezien de meeste kiezers al hun stemmen gaven aan de kandidaten van één partij, won deze partij alle zetels in die kieskring.
 
In ruil voor het aanvaarden van het algemeen stemrecht hadden de uittredende Staten het kiesstelsel in het voordeel van de Creolen uitgetekend. Het gaf allereerst een zwaar voordeel aan de partij die in Paramaribo won en zo al 10 van de 21 zetels haalde, net geen meerderheid. De hoofdzakelijk Creoolse districten Coronie en Marowijne waren ook de meest bevoordeligde kieskringen op het vlak van bevolking of kiezers per zetel. Omgekeerd, was het district Suriname dat hoofdzakelijk Hindoestaans was, ook het meest benadeeld. Bovendien werd het district 'gebroken' in drie kieskringen waardoor de Creoolse minderheid, geconcentreerd in Para, toch nog een zetel kon halen in kieskring IV.
 
Het district Suriname werd als volgt opgedeeld in drie kieskringen:<ref>Landsverordening 08.12.1948 tot instelling van kieskringen, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB10:001567001:00549 ''Gouvernementsblad'' nr. 162], zoals gewijzigd door Landsverordening 08.01.1949, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB10:001566002:00033 ''Gouvernementsblad'' nr. 10]</ref>
:“Kieskring II, omvattende met uitzondering van het stadsdistrict, het terrein begrensd vanaf het [Zuid-Oostelijk hoekpunt] van de plantage Combé naar het Noord-Oostelijk hoekpunt der vestigingsplaats [[Meerzorg]], langs de Oostgrens van deze vestigingsplaats en van de plantage [[Mopentibo]], langs de Noord-, Oost- en Zuidgrenzen van de plantage [[Peperpot]], het verlengde van de laatstbedoelde Zuidgrens tot de linkeroever van de Surinamerivier, langs die linkeroever tot de Zuidgrens van het Stadsdistrict Paramaribo, langs laatstbedoelde Zuidgrens over het Pad van Wanica tot het Saramaccakanaal, langs dit kanaal en de Wanicakreek tot de Westgrens van de [[Saramaccapolder]] […] en vervolgens in Noordelijke richting, langs de Westgrens van het district Suriname tot de Atlantische Oceaan, langs de kustlijn en de linkeroever van de Suriname tot het [Zuid-Oostelijk hoekpunt] van de plantage Combé, alles gelegen in het district Suriname, die één lid afvaardigt."
:"Kieskring III, omvattende het terrein begrensd ten Noorden door [kieskring II], de rechteroever van de Saramaccarivier tot de Zuidgrens van de Saramaccapolder, langs deze Zuidgrens tot de Tawajariekreek, de linkeroever van die kreek tot het ontmoetingspunt met het verlengde van de Noord[zijde] van de De Graneweg, het verlengde van deze Noord[zijde] tot de Noord[zijde] van de Schotelweg. laatstbedoelde Noord[zijde] en het verlengde daarvan, tot het verlengde van de Zuidgrens van de grond La bonne Amitié[,] laatstbedoelde Zuidgrens en het verlengde daarvan tot de grens van de vestigingsplaats [[Domburg (Suriname)|Domburg]], langs de Zuidgrenzen van deze vestigingsplaats en daarbij behorende grond La Rencontre [en] de Oostgrens van laatstbedoelde grond tot de Surinamerivier en de linkeroever van de Surinamerivier, alles gelegen in het district Suriname, die één lid afvaardigt."
:"Kieskring IV, omvattende het overig gebied van het district Suriname, die één lid afvaardigt.”
--[[Gebruiker:Bancki|Bancki]] ([[Overleg gebruiker:Bancki|overleg]]) 25 sep 2020 17:12 (CEST)
1.367

bewerkingen