Ontsteking (geneeskunde): verschil tussen versies

118 bytes verwijderd ,  4 maanden geleden
herstel (overdaad) eigen bw eerste paragraaf; formulering
(herstel (overdaad) eigen bw eerste paragraaf; formulering)
 
== Fasen van ontsteking ==
Bij een ontsteking wordt een aantal opeenvolgende fasen onderscheiden, achtereenvolgens:
* '''hyperemie''': versterkte doorbloeding. Hyperemie wordt veroorzaakt door [[vasodilatatie|vaatverwijdende]] stoffen (en [[vaso-actieve mediatorvasoactief|vasoactieve]]en mediatoren), waarvan [[histamine]] en [[bradykinine]] de belangrijkste zijn. Aan de ''veneuze kant (de kant van de [[ader (anatomie)|veneuzeaderen]]'' kant) van de [[capillair|haarvaten]], waar het bloed onder relatief lage druk terug naar het hart stroomt, ontstaat een verhoogde doorbloeding, en door de vaatverwijding wordt de “flow” (stroomsnelheid) van het bloed verder verlaagd. Doordat er meer bloed in het ontstoken gebied 'blijft hangen'komt, zal het weefsel roodgekleurd (rubor=roodheid)) en warm (calor=warmte) worden en kunnen meer cellen voor de [[afweer]] zorgen.
* '''exsudatie''': uittreden van vocht uit de [[bloedbaan]], als gevolg van een verhoogde doorlaatbaarheid ([[permeabiliteit (scheikundemateriaal)|permeabiliteit]]) van de vaatwand van de haarvaten. Ook exsudatie vindt plaats onder de invloed van histamine en bradykinine. De openingen tussen de (eenlagige) [[endotheel]]cellen waaruit de haarvatwanden zijn gevormd, worden groter door de vasoactieve mediatoren, en ook de [[hydrostatische druk]] in de capillairen stijgt, waardoor er meer vocht de bloedvaten verlaat dan normaal. Door de verhoogde permeabiliteit van de haarvatwanden verlaten ook [[albumine|eiwitten]], die normaalgesproken zorg dragen voor de [[osmotische druk|osmotische (of oncotische) druk]], de bloedbaan, en daarmee daalt de terugresorptie van bloed vanuit de capillairen naar de bloedbaan. Dit betekent dat er meer vocht achterblijft in het ontstoken weefsel, wat ontstekings[[oedeem]] genoemd wordt. Meer weefselvocht betekent dat er een onderhuidse zwelling of ''tumor'' optreedt bij de ontsteking.
* '''infiltratie of diapedese''' van [[leukocyt]]en (witte bloedcellen) uit de bloedbaan, ter plaatse van de ontsteking. Als eerste treden [[granulocyt]]en uit (na 24-48 uur), en daarna de [[monocyt]]en (of [[macrofagen]]) en de [[plasmacel]]len. Dit gebeurt onder invloed van bepaalde stoffen ([[cytokine]]s), die worden afgegeven door [[endotheel]]cellen en, door cellen bij de ontstekingshaard van [[bacteriën]] of door beschadigde eigen cellen. De leukocyten zorgen in het ontstoken weefsel voor [[fagocytose]] van de dode cellen of van de [[pathogeen|ziekteverwekkers]], en breken deze vervolgens af. Er kan sprake zijn van een [[afweer#Aspecifieke afweer|aspecifieke]] of van een [[afweer#Specifieke afweer|specifieke reactie]] van de leukocyten. Granulocyten, (bij een ontsteking vooral [[neutrofiel]]en,) en macrofagen zorgen voor de ''aspecifieke'' afweer en; [[lymfocyt]]en, waaronder plasmacellen, zijn betrokken bij ''specifieke'' reactie met behulp vanmiddels [[antigeen]]-herkenning. Bij een ontsteking zijn dus verschillende typen leukocyten bezig in het weefsel waardoor, er dusis sprake is van een verhoogde cellulaire activiteit. DitDeze heeftleidt als gevolgtot een verhoogd energieverbruik en daarmee tot een toegenomen warmteproductie in het ontstoken weefsel.: Ditde iszogeheten te merken als''calor'', een van de vijf ontstekingskenmerken, namelijk calor.
* '''celgroei''': [[proliferatie (cel)|proliferatie]] van onder andere [[fibroblast]]en, met als doel herstel van het weefselweefselherstel. Roodheid kan ook in deze fase, in het herstellende- of [[granulatieweefsel]], optreden, wanneer, onder invloed van [[groeifactor]]en, vermenigvuldiging (proliferatie) van bloedvaatjes in het weefsel plaatsvindt.
Soms kan het aangetaste weefsel hersteld worden tot de oorspronkelijke staat, maar soms is dat echter niet mogelijk doordatheeft het weefsel geen regeneratiecapaciteit[[regeneratie heeft(biologie)|regeneratie]]-capaciteit, of omdatis de regeneratiecapaciteit niet voldoende is om alle schade te herstellen. In dat geval zal het beschadigde weefsel vervangen worden door [[bindweefsel]], wat zichtbaar blijft als [[Litteken (huid)|litteken]]. Het ontstaan van littekenweefsel, na genezing van een ontstekingsreactie, is dus afhankelijk van de mogelijkheid tot weefselregeneratie, wat weer bepaald wordt door het type cellen. [[Labiele cellencel]]len (onder andere debijvoorbeeld [[epitheelcel]]len) delen voortdurend en hebben daardoor een grote regeneratiecapaciteit. [[Stabiele cellencel]]len (onder andere de [[endotheel]]cellen, de [[Glad spierweefsel|gladde spiercellen]] en de [[levercel]]len) delen normaal gesproken niet, maar bij beschadiging van omliggend weefsel komen ze wel in de [[celcyclus]] terecht. Deze cellen hebben dus ook een goede regeneratiecapaciteit. [[Permanente cellencel]]len (onder anderezoals de [[neuron]]en en de [[Dwarsgestreept spierweefsel|dwarsgestreepte spiercellen]] van het skelet en het [[hart]]) kunnen niet [[celdeling|delen]] en hebben dus ook geen regeneratiecapaciteit. Bij deze cellen zal, bijna beschadiging dus, vervanging van oorspronkelijk weefsel indoor bindweefsel plaatsvinden, wat kan leiden tot functieverlies (''functio laesa'').
 
De pijn (''dolor'') die optreedt bij een ontsteking wordt door twee factoren veroorzaakt. Ten eerste is er een lokale zwelling vanwege het ontstekingsoedeem. De zwelling zal betekenen dat er druk wordt uitgeoefend op het ontstoken en op het omliggende weefsel, met als gevolg datwaardoor [[pijnreceptor]]en geprikkeld worden. Daarnaast zorgen ook de stoffen [[bradykinine]] en PGE2 voor pijn. Bradykinine, hierboven al genoemd als een stof die hyperemie en exsudatie veroorzaakt, zorgt voor de stimulatie van [[sensorische receptor]]en. PGE2 of andere [[prostaglandinen]] zijn [[metaboliet]]en van [[arachidonzuur]]. Arachidonzuur vormt een bestanddeel van de [[fosfolipide]]n die zich in het [[celmembraan]] bevinden. Bij een ontsteking kan, onder invloed van ontstekingsmediatoren, arachidonzuur door leukocyten worden omgezet in verschillende metabolieten die samen [[eicosanoïden]] worden genoemd, onder invloed van ontstekingsmediatoren. Eicosanoïden werken net als bradykinine in op sensorische receptoren, die daardoor pijn registreren.
Het verlies van functie kan niet alleenNaast veroorzaaktpermanent wordenfunctieverlies door vervanging van oorspronkelijk weefsel door bindweefsel., Tijdenstreedt deook ontstekingtijdelijk zalfunctieverlies hetop. Het ontstoken gebied wordt niet gebruikt worden, of om pijn te voorkomen of omdat het door de zwelling niet mogelijk is, of om pijn te voorkomen. Ook een combinatie van beide is natuurlijk mogelijk.
 
== Behandeling ==
6.009

bewerkingen