Nonius: verschil tussen versies

605 bytes toegevoegd ,  1 jaar geleden
k
significant het bewerken van tekst, koppelingen.
(Versie 56232972 van 82.95.208.57 (overleg) ongedaan gemaakt.)
Label: Ongedaan maken
k (significant het bewerken van tekst, koppelingen.)
[[Bestand:Vernier0.0-1.0.gif|thumb|300px|Noniusschaalverdeling (0,0 tot 1,0 in stapjes van 0,1). Opgelet: hier 19/20-verdeling]]
De '''nonius''' is een secundaire [[schaal (verhouding)|schaal]], met afwijkende lengte en afwijkende maatindeling, die kan worden verschoven ten opzichte van een vaste primaire schaal. Het doel van de nonius is om de primaire schaal veel nauwkeuriger te kunnen aflezen dan zonder nonius mogelijk zou zijn.
De nonius komt onder andere voor bij [[schuifmaat|schuifmaten]], [[Micrometer (instrument)|micrometeren]], [[sextant (navigatie)|sextanten]], [[draaibank]]en en geodetische instrumenten ([[Waterpasinstrument|waterpastoestel]]len en [[Theodoliet|theodolieten]]).
 
== Varianten ==
 
Dankzij de nonius kan de primaire schaal aanzienlijk nauwkeuriger worden afgelezen dan zonder nonius mogelijk zou zijn. Is bijvoorbeeld de afstand tussen twee maatstreepjes op de primaire schaal 1 mm, dan kan men, afhankelijk van de gebruikte noniusverhouding, door toepassing van de nonius, de primaire schaal op 0,1 mm, 0,05 mm, 0,02 mm of zelfs 0,01 mm precies aflezen.
 
Op zijn beurt werd in hoekleessystemen in theodolitch nonusz gebruikt om hoeken nauwkeurig te schatten. Hij werd gevonden in instrumenten met een geleidelijke en hagelhoekverdeling. Tegelijkertijd waren theodeolieten met een hagelverdeling gemakkelijker te gebruiken, omdat de waarnemer resultaten in het veld ontving zonder dat er aanvullende berekeningen nodig waren, omdat de volledige hoek 400 hagel was. Elke gdad was verdeeld in 100 hagelminuten. Elke minuut was verdeeld in honderd hagelseconden.
 
== Gebruik ==
46

bewerkingen